JEE Mains · Physics · STD 11 - સદિશ
- JEE Mains 2024
- અઘરું
- સંખ્યાત્મક
ત્રણ સદિશો \(\overrightarrow{\mathrm{OP}}, \overrightarrow{\mathrm{OQ}}\) અને \(\overrightarrow{\mathrm{OR}}\) પ્રત્યેકનું માન \(A\) છે, જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કાર્યરત છે. આ ત્રણ સદિશોનું પરિણામ \(A \sqrt{x}\) છે. \(x\) નું મૂલ્ય _______ છે.

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) \(3\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
પ્રશ્ન:
1. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે \( A \) મૂલ્ય ધરાવતા ત્રણ સદિશો \( \vec{\text{OP}} \), \( \vec{\text{OQ}} \) અને \( \vec{\text{OR}} \) કાર્યરત છે. આ ત્રણેય સદિશોનું પરિણામી સદિશનું મૂલ્ય \( A\sqrt{x} \) છે. તો \( x \) ની કિંમત ______ છે.
A) 5
B) 4
C) 2
D) 3
ઉકેલ : ( D )
સ્પષ્ટીકરણ:
1. સદિશોના ઘટકો: આકૃતિમાં દર્શાવેલ યામ પદ્ધતિના આધારે, દરેક સદિશને તેના સમક્ષિતિજ (\( \hat{i} \)) અને લંબ (\( \hat{j} \)) ઘટકોમાં નીચે મુજબ વિભાજીત કરી શકાય:
• \( \vec{\text{OP}} \) ધન x-અક્ષની દિશામાં છે: \( \vec{\text{OP}} = A\hat{i} \)
• \( \vec{\text{OQ}} \) ધન y-અક્ષની દિશામાં છે: \( \vec{\text{OQ}} = A\hat{j} \)
• \( \vec{\text{OR}} \) ધન x-અક્ષ સાથે નીચેની તરફ \( 45^\circ \) ના ખૂણે (ચોથા ચરણમાં) છે: \( \vec{\text{OR}} = A\cos 45^\circ\hat{i} - A\sin 45^\circ\hat{j} = \frac{A}{\sqrt{2}}\hat{i} - \frac{A}{\sqrt{2}}\hat{j} \)
2. પરિણામી સદિશ (\( \vec{R} \)) મેળવવો:
ત્રણેય સદિશોનો સરવાળો કરતાં:
\( \vec{R} = \vec{\text{OP}} + \vec{\text{OQ}} + \vec{\text{OR}} \)
\( \vec{R} = (A\hat{i}) + (A\hat{j}) + \left(\frac{A}{\sqrt{2}}\hat{i} - \frac{A}{\sqrt{2}}\hat{j}\right) \)
\( \vec{R} = \left(A + \frac{A}{\sqrt{2}}\right)\hat{i} + \left(A - \frac{A}{\sqrt{2}}\right)\hat{j} \)
3. પરિણામી સદિશનું મૂલ્ય (\( |\vec{R}| \)) શોધવું:
\( |\vec{R}| = \sqrt{\left(A + \frac{A}{\sqrt{2}}\right)^2 + \left(A - \frac{A}{\sqrt{2}}\right)^2} \)
\( |\vec{R}| = \sqrt{\left(A^2 + \sqrt{2}A^2 + \frac{A^2}{2}\right) + \left(A^2 - \sqrt{2}A^2 + \frac{A^2}{2}\right)} \)
\( |\vec{R}| = \sqrt{2A^2 + A^2} = \sqrt{3A^2} = A\sqrt{3} \)
આપેલ પરિણામી મૂલ્ય \( A\sqrt{x} \) સાથે સરખાવતા:
\( A\sqrt{x} = A\sqrt{3} \implies x = 3 \)
આથી, વિકલ્પ D સાચો જવાબ છે.
1. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે \( A \) મૂલ્ય ધરાવતા ત્રણ સદિશો \( \vec{\text{OP}} \), \( \vec{\text{OQ}} \) અને \( \vec{\text{OR}} \) કાર્યરત છે. આ ત્રણેય સદિશોનું પરિણામી સદિશનું મૂલ્ય \( A\sqrt{x} \) છે. તો \( x \) ની કિંમત ______ છે.
A) 5
B) 4
C) 2
D) 3
ઉકેલ : ( D )
સ્પષ્ટીકરણ:
1. સદિશોના ઘટકો: આકૃતિમાં દર્શાવેલ યામ પદ્ધતિના આધારે, દરેક સદિશને તેના સમક્ષિતિજ (\( \hat{i} \)) અને લંબ (\( \hat{j} \)) ઘટકોમાં નીચે મુજબ વિભાજીત કરી શકાય:
• \( \vec{\text{OP}} \) ધન x-અક્ષની દિશામાં છે: \( \vec{\text{OP}} = A\hat{i} \)
• \( \vec{\text{OQ}} \) ધન y-અક્ષની દિશામાં છે: \( \vec{\text{OQ}} = A\hat{j} \)
• \( \vec{\text{OR}} \) ધન x-અક્ષ સાથે નીચેની તરફ \( 45^\circ \) ના ખૂણે (ચોથા ચરણમાં) છે: \( \vec{\text{OR}} = A\cos 45^\circ\hat{i} - A\sin 45^\circ\hat{j} = \frac{A}{\sqrt{2}}\hat{i} - \frac{A}{\sqrt{2}}\hat{j} \)
2. પરિણામી સદિશ (\( \vec{R} \)) મેળવવો:
ત્રણેય સદિશોનો સરવાળો કરતાં:
\( \vec{R} = \vec{\text{OP}} + \vec{\text{OQ}} + \vec{\text{OR}} \)
\( \vec{R} = (A\hat{i}) + (A\hat{j}) + \left(\frac{A}{\sqrt{2}}\hat{i} - \frac{A}{\sqrt{2}}\hat{j}\right) \)
\( \vec{R} = \left(A + \frac{A}{\sqrt{2}}\right)\hat{i} + \left(A - \frac{A}{\sqrt{2}}\right)\hat{j} \)
3. પરિણામી સદિશનું મૂલ્ય (\( |\vec{R}| \)) શોધવું:
\( |\vec{R}| = \sqrt{\left(A + \frac{A}{\sqrt{2}}\right)^2 + \left(A - \frac{A}{\sqrt{2}}\right)^2} \)
\( |\vec{R}| = \sqrt{\left(A^2 + \sqrt{2}A^2 + \frac{A^2}{2}\right) + \left(A^2 - \sqrt{2}A^2 + \frac{A^2}{2}\right)} \)
\( |\vec{R}| = \sqrt{2A^2 + A^2} = \sqrt{3A^2} = A\sqrt{3} \)
આપેલ પરિણામી મૂલ્ય \( A\sqrt{x} \) સાથે સરખાવતા:
\( A\sqrt{x} = A\sqrt{3} \implies x = 3 \)
આથી, વિકલ્પ D સાચો જવાબ છે.
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- બે સમાન પાતળી ધાત્વીય પ્લેટ પર અનુક્રમે \(q_1\) અને \(q_2\) જેટલો અનુક્રમે વીજભાર છે, કે જેથી \(q_1 > q_2\) છે. બંને પ્લેટોને એકબીજાથી નજીક લાવીને \(C\) જેટલી સંધારકતા ધરાવતું સંધારક બનાવવામાં આવે છે, તો તેમની વચ્ચે સ્થિતિમાનનો તફાવત \(....\) હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- વિધુતચુંબકીય તરંગમાં વિધુતક્ષેત્ર અને ચુંબકીયક્ષેત્રની દિશા \(\hat{ k }\) અને \(2 \hat{ i }-2 \hat{ j },\) છે. તરંગની પ્રસરણ દિશા માનો એકમ સદિશJEE Mains 2020 મધ્યમ
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, એક થર્મૉડાયનેમિક તંત્રને રેખીય પ્રક્રિયા દ્વારા મૂલ સ્થિતિ \(A\) માંથી મધ્યવર્તી સ્થિતિ \(B\) માં લાવવામાં આવે છે. ત્યાર બાદ સમદાબ પ્રક્રિયા વડે તેનું કદ \(B\) થી \(C\) જેટલું ધટાડી મૂળ કદ જેટલું કરવામાં આવે છે. તો વાયુ દ્વારા \(A\) થી \(B\) અને \(B\) થી \(C\) સુધી લઇ જવા માટે કુલ કાર્ય_________થશે.
JEE Mains 2024 અઘરું - સમાંગ (નિયમિત) પાતળા સળિયાની તેના એક છેડામાંથી પસાર થતી લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાક માત્રા \(I_{1}\) છે. આ જ સળિયાને વાળીને રીગ બનાવવામાં આવ છે. હવે તેની વ્યાસને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા \(I_{2}\) થાય છે. જો \(\frac{I_{1}}{I_{2}}\) એ \(\frac{x \pi^{2}}{3}\), હોય તો \(x\) નું મૂલ્ય ........... હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(60 \,kg\) નો એક વ્યક્તિ રસ્તા ઉપર દોડે છે અને એકદમ જ \(120 \,kg\) દળ ધરાવતી સ્થિર ટ્રોલી કારમાં કૂદકો મારે છે. પછી, ટ્રોલી કાર \(2 \,ms ^{-1}\) ના વેગથી ગતિ કરવાનું શરૂ કરે છે. જ્યારે માણસ કારની અંદર કૂદકો મારે છે ત્યારે દોડતા માણસનો વેગ ............ \(ms ^{-1}\) હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- કણની સ્થિતિ ઊર્જા (જૂલ એકમમાં) તેના અવકાશના વિસ્તારના સ્થાનના વિધેય તરીકે \(U=\left(2 x^2+3 y^3+2 z\right)\) વડે દર્શાવવામાં આવે છે. અહી \(x, y\) અને \(z\) મીટરમાં છે. બિંદુ \(P(1\),\(2,3)\) પરના કણ પર લાગતા બળના \(x\) - ઘટકનું (N માં) મૂલ્ય_______છે.JEE Mains 2024 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક એસી સર્કિટમાં, તાત્કાલિક વિદ્યુતપ્રવાહ શૂન્ય છે, જ્યારે તાત્કાલિક વિદ્યુત દબાણ સૌથી વધુ હોય છે. આ કેસમાં, સ્ત્રોત કોની સાથે જોડાયેલો હોઈ શકે છે? \(A\). શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર. \(B\). શુદ્ધ કેપેસિટર. \(C\). શુદ્ધ રેસિસ્ટર. \(D\). ઇન્ડક્ટર અને કેપેસિટરનું સંયોજન. નીચેનાં વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:JEE Mains 2024 અઘરું
- પ્રોટોન નું ન્યૂટ્રોનમાં ક્ષય થાયJEE Mains 2021 મધ્યમ
- \(27^{\circ}\, C\) તાપમાને અને \(1.01 \times 10^{5} \,Pa\) દબાણે રહેલા ઑકિસજન અણુ માટે સરેરાશ મુક્ત પથ \((\lambda)\) ગણો. આણ્વીય વ્યાસ \(0.3\,nm\) અને વાયુ આદર્શ છે તેમ ધારો.\(\left( k =1.38 \times 10^{-23}\, \,J\,K ^{-1}\right)\) (\(nm\) માં)JEE Mains 2021 અઘરું
- એક લાંબા, પાતળા સુવાહક તારનો વિચાર કરો જેમાંથી I જેટલો નિયમિત પ્રવાહ વહે છે. "M" દળ અને " \(q\) " વિદ્યુતભાર ધરાવતા એક કણને તારથી " \(a\) " અંતરે, તારમાંના પ્રવાહની દિશામાં \(v_0\) જેટલી ઝડપથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. ચુંબકીય બળને કારણે કણ તાર તરફ આકર્ષાય છે. જ્યારે તે તારથી \(x\) અંતરે હોય છે ત્યારે કણ પાછો ફરે છે. \(x\) નું મૂલ્ય શોધો. [જ્યાં \(\mu_0\) એ શૂન્યાવકાશની પરમિયબિલિટી છે].JEE Mains 2025 અઘરું
- \(K_1\) અને \(K_2\) એ અનુક્રમે \(\lambda_1\) અને \(\lambda_2\) તરંગલંબાઈના પ્રકાશ માટે આપેલ દ્રવ્યની સપાટી પરથી ઉત્સર્જિત ફોટોઈલેક્ટ્રોનની મહત્તમ ગતિ ઊર્જા હોય. જો \(\lambda_1=2\lambda_2\) હોય, તો દ્રવ્યનું કાર્યવિધેય (work function) હશે:JEE Mains 2026 મધ્યમ