JEE Mains · Physics · STD 11 - દોલનો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
સ્પ્રિંગ વડે લટકાવેલ દ્રવ્યમાન \(m\) ના દોલનની આવૃત્તિ \(v_1\) છે. જો સ્પ્રિંગની લંબાઈ અડધી કરવામાં આવે, તો તે જ દ્રવ્યમાન \(v_2\) આવૃત્તિથી દોલન કરે છે. \(v_2/v_1\) નું મૂલ્ય ________ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(\sqrt{2}\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
સ્પ્રિંગ-દ્રવ્યમાન તંત્રના દોલનની આવૃત્તિ નીચે મુજબ અપાય છે: \(v = \dfrac{1}{2\pi} \sqrt{\dfrac{k}{m}}\), જ્યાં \(k\) સ્પ્રિંગ અચળાંક છે અને \(m\) દ્રવ્યમાન છે.
સ્પ્રિંગ અચળાંક \(k\) સ્પ્રિંગની લંબાઈ \(L\) ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે, તેથી \(k \propto \dfrac{1}{L}\).
જ્યારે સ્પ્રિંગની લંબાઈ અડધી કરવામાં આવે છે, ત્યારે નવી લંબાઈ \(L' = \dfrac{L}{2}\) થાય છે. નવો સ્પ્રિંગ અચળાંક \(k' = 2k\) બને છે.
દોલનની નવી આવૃત્તિ \(v_2 = \dfrac{1}{2\pi} \sqrt{\dfrac{k'}{m}} = \dfrac{1}{2\pi} \sqrt{\dfrac{2k}{m}} = \sqrt{2} v_1\) છે.
આથી, ગુણોત્તર \(\dfrac{v_2}{v_1} = \sqrt{2}\) છે.
જવાબ: \(\sqrt{2}\)
સ્પ્રિંગ અચળાંક \(k\) સ્પ્રિંગની લંબાઈ \(L\) ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે, તેથી \(k \propto \dfrac{1}{L}\).
જ્યારે સ્પ્રિંગની લંબાઈ અડધી કરવામાં આવે છે, ત્યારે નવી લંબાઈ \(L' = \dfrac{L}{2}\) થાય છે. નવો સ્પ્રિંગ અચળાંક \(k' = 2k\) બને છે.
દોલનની નવી આવૃત્તિ \(v_2 = \dfrac{1}{2\pi} \sqrt{\dfrac{k'}{m}} = \dfrac{1}{2\pi} \sqrt{\dfrac{2k}{m}} = \sqrt{2} v_1\) છે.
આથી, ગુણોત્તર \(\dfrac{v_2}{v_1} = \sqrt{2}\) છે.
જવાબ: \(\sqrt{2}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- એક વિદ્યુતચુંબકીય તરંગની હાજરીને કારણે કે જેનો વિદ્યુત ઘટક \(\mathrm{E}=100 \sin (\omega \mathrm{t}-\mathrm{kx}) \mathrm{NC}^{-1}\) દ્વારા અપાય છે, 200 cm લંબાઈનો એક નળાકાર તેની અંદર અમુક પ્રમાણમાં વિદ્યુતચુંબકીય ઊર્જા ધરાવે છે. જો સમાન લંબાઈનો પરંતુ અગાઉના કરતાં અડધા વ્યાસનો બીજો નળાકાર સમાન પ્રમાણમાં વિદ્યુતચુંબકીય ઊર્જા ધરાવતો હોય, તો અનુરૂપ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગનું વિદ્યુતક્ષેત્રનું માન બદલાઈને કેટલું થશે?JEE Mains 2025 મધ્યમ
- સાચું વિધાન પસંદ કરો.JEE Mains 2021 મધ્યમ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે. વિધાન \(I\) : સમય સાથે બદલાતું જતું વિદ્યુતક્ષેત્ર એ બદલાતા યુંબકીય ક્ષેત્રનું ઉદગમ છે ને તેનાથી ઉલટું, તેથી. વિદ્યુત અથવા ચુંબુકીય ક્ષેત્રમાં વિક્ષોભ \(EM\) તરંગો ઉત્પન્ન કરશે. વિધાન \(II\) : દ્રવ્ય માધ્યમાં, \(EM\) તરંગ \(v =\frac{1}{\sqrt{\mu_{0} \epsilon_{0}}}\) જેટલી ઝડપ સાથે ગતિ કરે છે. નીયે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાયો ઉત્તર પસંદ કરો.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- એક \(ac\) જનરેટરમાં \(14 \times 10^{-2}\) ક્ષેત્રફળ વાયુ અને \(100\) આંટા ધરાવતું લંબચોરસ ગૂંચળું \(3.0\,T\) મૂલ્યના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં અક્ષને લંબ દિશામાં \(360\) પરિભ્રમણ મિનિટથી ભ્રમણ કરે છે. તો ઉત્પન્ન થયેલ મહત્તમ \(emf\) નું મૂલ્ય \(............V\) થશે. (\(\left.\pi=\frac{22}{7}\right.\) લો.)JEE Mains 2023 સરળ
- \(30 \,{g}\) ના સમાન દળના બે બિલિયર્ડ દડા સમાન \(108\, {kmph}\) (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે) ની ઝડપે દઢ દિવાલ સાથે જુદા જુદા ખૂણે અથડાય છે. જો દડાઓ સમાન ઝડપે પરાવર્તિત થાય, તો \(X\) અક્ષની દિશામાં બોલ \(a\) અને બોલ \(b\) ના આઘાતના મૂલ્યનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?
JEE Mains 2021 મધ્યમ - એક \(M\) દળ અને \(R\) ત્રિજયાની પાતળી વર્તુળાકાર પ્લેટની ઘનતા \(p\left( r \right) = {p_0}\,r\) મુજબ બદલાય છે જ્યાં \(P_0\) અચળાંક અને \(r\) કેન્દ્રથી અંતર છે.વર્તુળાકાર પ્લેટને લંબ અને તેની ધારમાથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા \(I = aMR^2\) હોય તો \(a\) કેટલું થાય?JEE Mains 2019 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(10\) mH નો એક પ્રેરક, \(0.1\ \mu\)F નું એક કેપેસિટર અને \(100\ \Omega\) નો એક અવરોધક \(220\) V, \(70\) Hz ના \(a.c\) પાવર સપ્લાય સાથે શ્રેણીમાં જોડેલા છે. આપેલ પરિપથનો પાવર ફેક્ટર \(0.5\) છે. પ્રેરક રીએક્ટન્સ અને કેપેસિટિવ રીએક્ટન્સનો તફાવત \(\sqrt{3}\alpha\ \Omega\) છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય શોધો _____.JEE Mains 2026 મધ્યમ
- આકૃતિ માં દર્શાવ્યા પ્રમાણે કોઈ કણ \(a,\) ત્રિજ્યાવાળા વર્તુળાકાર માર્ગ પર અચળ વેગ \(v\) થી ગતિ કરે છે. વર્તુળ નું કેન્દ્ર \('C'\) છે, તો ઉદગમ \(O\) પરથી કણનું કોણીય વેગમાન શું થાય?
JEE Mains 2014 અઘરું