JEE Mains · Physics · STD 11 - 6.કણોનાં તંત્રો અને ચાકગતિ
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
ત્રિજ્યા \(R\) અને લંબાઈ \(L\) ધરાવતો એક નક્કર નળાકાર ખરબચડા સમક્ષિતિજ સમતલ પર લપસી રહ્યો છે. \(t=0\) સમયે નળાકારનો તેની અક્ષને લંબ, રેખીય વેગ \(v_0=49\) m/s છે અને કેન્દ્રની આસપાસ કોણીય વેગ \(v_0/4R\) છે. નળાકારને લોટણ ગતિ શરૂ કરવા માટે લાગતો સમય ________ સેકન્ડ છે. (ગતિક ઘર્ષણાંક \(\mu_K=0.25\) અને \(g=9.8\) m/s\(^2\))
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(5\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
પ્રારંભિક રેખીય વેગ, \(v_0 = 49\) m/s.
પ્રારંભિક કોણીય વેગ, \(\omega_0 = \dfrac{v_0}{4R}\).
નળાકારના સૌથી નીચલા બિંદુનો વેગ \(v_{bottom} = v_0 - \omega_0 R = v_0 - \dfrac{v_0}{4} = \dfrac{3v_0}{4} > 0\).
કારણ કે સૌથી નીચલું બિંદુ આગળની તરફ લપસી રહ્યું છે, ગતિક ઘર્ષણ બળ \(f_k = \mu_k m g\) પાછળની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
રેખીય પ્રવેગ, \(a = -\dfrac{f_k}{m} = -\mu_k g\).
કોણીય પ્રવેગ, \(\alpha = \dfrac{f_k R}{I} = \dfrac{\mu_k m g R}{\dfrac{1}{2} m R^2} = \dfrac{2\mu_k g}{R}\).
\(t\) સમયે, રેખીય વેગ \(v = v_0 - \mu_k g t\) છે.
કોણીય વેગ \(\omega = \omega_0 + \alpha t = \dfrac{v_0}{4R} + \dfrac{2\mu_k g}{R} t\) છે.
શુદ્ધ લોટણ ગતિ શરૂ થવા માટે, \(v = \omega R\).
\(v_0 - \mu_k g t = \left( \dfrac{v_0}{4R} + \dfrac{2\mu_k g}{R} t \right) R\)
\(v_0 - \mu_k g t = \dfrac{v_0}{4} + 2\mu_k g t\)
\(3\mu_k g t = \dfrac{3v_0}{4}\)
\(t = \dfrac{v_0}{4\mu_k g}\)
આપેલ કિંમતો \(v_0 = 49\) m/s, \(\mu_k = 0.25\), અને \(g = 9.8\) m/s\(^2\) મૂકતાં:
\(t = \dfrac{49}{4 \times 0.25 \times 9.8} = \dfrac{49}{9.8} = 5\) s.
જવાબ: \(5\)
પ્રારંભિક કોણીય વેગ, \(\omega_0 = \dfrac{v_0}{4R}\).
નળાકારના સૌથી નીચલા બિંદુનો વેગ \(v_{bottom} = v_0 - \omega_0 R = v_0 - \dfrac{v_0}{4} = \dfrac{3v_0}{4} > 0\).
કારણ કે સૌથી નીચલું બિંદુ આગળની તરફ લપસી રહ્યું છે, ગતિક ઘર્ષણ બળ \(f_k = \mu_k m g\) પાછળની દિશામાં કાર્ય કરે છે.
રેખીય પ્રવેગ, \(a = -\dfrac{f_k}{m} = -\mu_k g\).
કોણીય પ્રવેગ, \(\alpha = \dfrac{f_k R}{I} = \dfrac{\mu_k m g R}{\dfrac{1}{2} m R^2} = \dfrac{2\mu_k g}{R}\).
\(t\) સમયે, રેખીય વેગ \(v = v_0 - \mu_k g t\) છે.
કોણીય વેગ \(\omega = \omega_0 + \alpha t = \dfrac{v_0}{4R} + \dfrac{2\mu_k g}{R} t\) છે.
શુદ્ધ લોટણ ગતિ શરૂ થવા માટે, \(v = \omega R\).
\(v_0 - \mu_k g t = \left( \dfrac{v_0}{4R} + \dfrac{2\mu_k g}{R} t \right) R\)
\(v_0 - \mu_k g t = \dfrac{v_0}{4} + 2\mu_k g t\)
\(3\mu_k g t = \dfrac{3v_0}{4}\)
\(t = \dfrac{v_0}{4\mu_k g}\)
આપેલ કિંમતો \(v_0 = 49\) m/s, \(\mu_k = 0.25\), અને \(g = 9.8\) m/s\(^2\) મૂકતાં:
\(t = \dfrac{49}{4 \times 0.25 \times 9.8} = \dfrac{49}{9.8} = 5\) s.
જવાબ: \(5\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \( A\) અને \(B\) એમ બે કાર્નેટ એન્જિન શ્રેણીમાં કાર્યરત છે. પ્રથમ \(A\), એ \(T_1(= 600\ K)\) પર ઊષ્મા પ્રાપ્ત કરે છે અને તાપમાન \(T_2\), સંગ્રાહક (પ્રાપ્તિ સ્થાન) તરફ છોડે છે. બીજું એન્જિન \(B\) એ પ્રથમ એન્જિન દ્વારા છોડેલ ઊષ્મા પ્રાપ્ત કરે છે અને \(T_3(= 400\,K )\) પર ઊષ્મા સંગ્રાહક (પ્રાપ્તિ સ્થાન) તરફ છોડે છે. આ બન્ને એન્જિનના કાર્ય આઉટપુટ સરખા હોય ત્યારે તાપમાન \(T_2\) ..... \(K\) હશે .JEE Mains 2019 મધ્યમ
- બે પદાર્થને સમાન વેગ '\(u\)' પરંતુ સમક્ષિતિજને અનુલક્ષીને ભિન્ન કોણ \(\alpha\) અને \(\beta\) એ પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. જો \(\alpha+\beta=90^{\circ}\) હોય તો પદાર્થ \(1\) અને પદાર્થ \(2\) ની અવધિનો ગુણોત્તર= \(..........\)JEE Mains 2023 મધ્યમ
- એક નદી પશ્ચિમથી પૂર્વ દિશામાં \(9 \mathrm{~km} \mathrm{~h}^{-1}\) ની ઝડપથી વહે છે. જો એક હોડી સ્થિર પાણીમાં મહત્તમ \(27 \mathrm{~km} \mathrm{~h}^{-1}\) ની ઝડપથી ગતિ કરી શકતી હોય, અને તે નદીના પ્રવાહની દિશા સાથે \(150^{\circ}\) ના ખૂણે મહત્તમ ઝડપથી ગતિ કરતી હોય ત્યારે નદીને અડધા મિનિટમાં પાર કરે છે, તો નદીની પહોળાઈ કેટલી હશે?JEE Mains 2025 સરળ
- \(2\,kg\) દળવાળો પદાર્થ શરૂઆતમાં સ્થિર છે. તે અચળ પાવર \(P\) ની અસર હેઠળ એક દિશામાં ગતિની શરૂઆત કરે છે. તેનુ \(4\,s\) માં સ્થાનાંતર \(\frac{1}{3} \alpha^2 \sqrt{P} \;m\). હોય તો \(\alpha\) નું મૂલ્ય \(...........\) હશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- નીચેનામાંથી કઈ પરિમાણરહિત રાશિ નથી?JEE Mains 2021 અઘરું
- એક ખેલાડી \(150 \mathrm{~g}\) દળનો ક્રિકેટ બોલ જે \(20 \mathrm{~m} / \mathrm{s}\) ની ઝડપે ગતિ કરતો હતો તેને ઝીલ્યો. જો ઝીલવાની પ્રક્રિયા \(0.1 \mathrm{~s}\) માં પૂર્ણ થાય, તો બોલ દ્વારા ખેલાડીના હાથ પર લાગુ પડતા બળનું મૂલ્ય _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(24\, m ^{2}\) જેટલો કુલ સપાટી ક્ષેત્રફળ ધરાવતા ધન ધાત્વીય ધનને નિયમિત રીતે ગરમ કરવામાં આવે છે. જો તેનું તાપમાન \(10^{\circ} C\), જેટલું વધારવામાં આવે તો ધનના કદમાં થતો વધારો ગણો. \(\left(\alpha=5.0 \times 10^{-4}{ }^{\circ} C ^{-1}\right)\).JEE Mains 2022 મધ્યમ
- બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો \(-4 \mu c\) અને \(4 \mu c\), જે એક વિદ્યુત ડાયપોલ રચે છે, તેમને \((-9,0,0) \mathrm{cm}\) અને \((9,0,0) \mathrm{cm}\) પર \(10^4 \mathrm{NC}^{-1}\) પ્રબળતાના સમાન વિદ્યુત ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલ છે. ડાયપોલને સંતુલન સ્થિતિમાંથી \(180^{\circ}\) કોણ દ્વારા ભ્રમણ કરાવવામાં તેના પર થતું કાર્ય છે :JEE Mains 2025 અઘરું
- હાઈડ્રોજન વર્ણપટમમાં, \(\lambda\) એ લાયમન શ્રેણી માટેની પ્રથમ સંક્રાંતિ માટેની તરંગલંબાઈ છે. પાશ્ચન શ્રેણી માટેની બીજી સંક્રાંતિ માટેની તરંગલંબાઈ અને બામર શ્રેણી માટેની બીજી સંક્રાંતી માટેની તરંગલંબાઈ વચ્ચેનો તરંગલંબાઈનો તફાવત “\(a \lambda\)” છે. \(a\) નું મૂલ્ય \(..........\) થશે.JEE Mains 2022 અઘરું
- ચોક્કસ ત્રિજ્યા ધરાવતી કેશનળીને પ્રવાહીમાં ડૂબાડવામાં આવે છે.ત્યારે તેમાં પ્રવાહી \(5\,cm\) જેટલું ઉપર ચઢે છે.આ કેશનળીને આ જ રીતે અગાઉના પ્રવાહી કરતા બમણી ઘનતા અને બમણું પૃષ્ઠતાણ ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડૂબાડવામાં આવે ત્યારે પ્રવાહીની સ્તંભની ઊંચાઈ \(..........\,m\) હશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- એક બિંદુવત વીજભાર \(q_1=4{q_0}\) ઉગમબિંદુ પર રાખેલ છે. બીજો બિંદુવત વીજભાર \(q _2=- q _0,\;\; x=12\,cm\) પર રહેલ છે. પ્રોટોનનો વીજભાર \(q_0\) છે પ્રોટોનને \(x\) અક્ષ પર એવી રીતે રાખવામાં આવે છે કે જેથી પ્રોટોન પર સ્થિત વિદ્યુતબળ શૂન્ય છે. આ પરિસ્થિતિમાં, ઉગમબિંદુથી પ્રોટોનનું સ્થાન \(............cm\) છે.JEE Mains 2023 મધ્યમ