JEE Mains · Physics · STD 12 - કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્ર અને પ્રકાશીય ઉપકરણો
- JEE Mains 2025
- સરળ
- MCQ
વક્રીભવનાંક 1.6 ધરાવતા લેન્સની હવામાં કેન્દ્રલંબાઈ 12 cm છે. જ્યારે આ લેન્સને પાણીમાં મૂકવામાં આવે ત્યારે તેની કેન્દ્રલંબાઈ શોધો.
(પાણીનો વક્રીભવનાંક 1.28 લો)
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) 288 mm
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આપણે જાણીએ છીએ કે,
\(\frac{1}{\mathrm{f}}=\left[\frac{\mu_{\mathrm{L}}}{\mu_{\mathrm{m}}}-1\right]\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right]\)
હવા માટે \(\mu_{\mathrm{m}}=1\)
\(\begin{aligned} & \frac{1}{12}=[1.6-1]\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right] \\ & \frac{1}{12}=\frac{6}{10}\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right] \\ & {\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right]=\frac{10}{72}}\end{aligned}\)
પાણી માટે
\(\frac{1}{\mathrm{f}}=\left[\frac{1.6}{1.28}-1\right]\left[\frac{10}{72}\right]=\frac{32}{128} \times \frac{10}{72}\)
\(\begin{aligned} & \frac{1}{\mathrm{f}}=\frac{1}{4} \times \frac{10}{72} \\ & \mathrm{f}=28.8 \mathrm{~cm} \\ & \mathrm{f}=288 \mathrm{~mm}\end{aligned}\)
\(\frac{1}{\mathrm{f}}=\left[\frac{\mu_{\mathrm{L}}}{\mu_{\mathrm{m}}}-1\right]\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right]\)
હવા માટે \(\mu_{\mathrm{m}}=1\)
\(\begin{aligned} & \frac{1}{12}=[1.6-1]\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right] \\ & \frac{1}{12}=\frac{6}{10}\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right] \\ & {\left[\frac{1}{\mathrm{R}_1}-\frac{1}{\mathrm{R}_2}\right]=\frac{10}{72}}\end{aligned}\)
પાણી માટે
\(\frac{1}{\mathrm{f}}=\left[\frac{1.6}{1.28}-1\right]\left[\frac{10}{72}\right]=\frac{32}{128} \times \frac{10}{72}\)
\(\begin{aligned} & \frac{1}{\mathrm{f}}=\frac{1}{4} \times \frac{10}{72} \\ & \mathrm{f}=28.8 \mathrm{~cm} \\ & \mathrm{f}=288 \mathrm{~mm}\end{aligned}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- યંગ ડબલ સ્લિટના પ્રયોગમાં \(450 \,nm\) તરંગલંબાઈ માટે, \(2 \,m\) દૂર રખેલા પડદા ઉપર શલાકાની પહોળાઈ \(0.35^{\circ}\) જેટલી મળે છે. આ આખીય રચનાને \(7 / 5\) જેટલો વક્રીભવનાંક ધરાવતા માધ્યમમાં ડૂબાડવામાં આવે તો શલાકાની કોણીય પહોળાઈ \(\frac{1}{\alpha}\) થાય છે. તો \(\alpha\) નું મૂલ્ય ............ હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(2\,\mu H\) પ્રેરણ ધરાવતા એક ઈન્ડકટરને, અવરોધ, ચલિત (બદલી શકાય તેવા) સંધારક, અને \(7\,KHz\) આવૃત્તિ ધરાવતા \(AC\) ઉદગમ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. પરિપથમાં મહતમ પ્રવાહ વહે તે માટે સંધારકનું મૂલ્ય \(\frac{1}{x} F\) છ. તો \(x\) નું મૂલ્ય \(...........\) હશે.JEE Mains 2023 સરળ
- શરૂઆતમાં 100 kg દળનો એક ઉપગ્રહ \(1.5 R _{ E }\) ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં છે. આ ઉપગ્રહને \(3 R _{ E }\) ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર કક્ષામાં \(\alpha \times 10^6 J\) ઊર્જા પૂરી પાડીને ખસેડી શકાય છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _________ છે.
(પૃથ્વીની ત્રિજ્યા \(R_E=6 \times 10^6 m\) અને \(g =10 m / s ^2\) લો.)JEE Mains 2026 અઘરું - પૃથ્વીનું અચાનક સંકોચન થઈ તેના મૂળકદના \(\frac{1}{64}\) માં ભાગ જેટલું કદ બને અને તેનું દળ તેટલું જ રહે, તો પૃથ્વીનો ભ્રમણકાળ \(\frac{24}{x} h\) થાય છે. \(x\) નું મૂલ્ય ......... છે.JEE Mains 2023 અઘરું
- એક વિસ્તારમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(\overrightarrow{ B }= B _{0}\left(\frac{ x }{ a }\right) \,\hat{ k }\) વડે અપાય છે. \(d\) બાજુ ધરાવતાં એક ચોરસ ગાળાને તેની બાજુઓ \(x\) અને \(y\) અક્ષ પર રહે તેમ મૂકવામાં આવે છે. ગાળાને અચળ વેગ \(\overrightarrow{ v }= v _{0} \hat{ i }\) થી ગતિ કરાવવામાં આવે છે. ગાળામાં પ્રેરિત \(emf\) ....... હશે.
JEE Mains 2021 અઘરું - પૃથ્વીની સપાટી પર એકમ ક્ષેત્રફળ દીઠ એકમ સમયમાં મેળવાતી સુર્યની ઉર્જાને સોલર અચળાંક કહે છે. તો સોલર અચળાંકનું પરિમાણ શું થાય?JEE Mains 2020 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- સૂર્યની આસપાસ \(M\) દળ ધરાવતા ગ્રહનું કોણીય વેગમાંન \(\overrightarrow{ L }\) હોય તો ક્ષેત્રિય વેગ નીચેનામાંથી કયો હશેJEE Mains 2021 મધ્યમ
- \(650\, nm\) અને \(655\,nm\) તરંગલંબાઈ ધરાવતી સોડીયમ પ્રકાશનો ઉપયોગ \(0.5\, mm\) પહોળાઈ ધરાવતી સિંગલ-સ્લિટ દ્વારા મળતા વિવર્તનનો અભ્યાસ કરવામાં થાય છે. સ્લિટ અને પડદા વચ્ચે નું અંતર \(2.0\, m\) છે. આ બંને કિસ્સામાં મળતી વિવર્તન ભાતમાં પ્રથમ મહત્તમો વરચેનું અંતર......... \(\times 10^{-5} m\) હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- જેની બાજુ \(4 \sqrt{3} cm\) હોય તેવી સમબાજુ ત્રિકોણાકાર વાહક લૂપમાંથી વહેતો પ્રવાહ 2 A છે. તેના મધ્યકેન્દ્ર પરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(\alpha \times 10^{-5} T\) છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _________ છે. \(\left(\mu_{ o }=4 \pi\right.\) \(\times 10^{-7} SI\) એકમ આપેલું છે)JEE Mains 2026 મધ્યમ
- ત્રણ સમાન આડછેદ અને લંબાઈ ધરાવતા સળિયાને જુદા-જુદા દ્રવ્યમાંથી બનાવેલ છે જેમની ઉષ્માવાહકતા અનુક્રમે \(K _{1}, K _{2},\) અને \(K _{3}\) છે. તેને પછી આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે જોડેલ છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે સળિયાના એક છેડાને \(100^{\circ} C\) તાપમાને અને બીજા છેડાને \(0^{\circ} C\) તાપમાને રાખેલ છે જો સંતુલન સમયે સળીયાના જોડાણના જંકશનનું તાપમાન અનુક્રમે \(70^{\circ} C\) અને \(20^{\circ} C\) હોય અને સળિયાની સપાટી પરથી કોઈ પણ ઉર્જાનો વ્યય થતો ના હોય તો \(K _{1}, K _{2}\) અને \(K _{3}\) વચ્ચેનો સંબધ શું હશે?
JEE Mains 2020 અઘરું