ExamBro
ExamBro
enEnglishhiहिन्दीguગુજરાતી
JEE Mains · Physics · STD 12 - તરંગ પ્રકાશશાસ્ત્ર
  • JEE Mains 2026
  • અઘરું
  • MCQ

યંગના બે સ્લિટના પ્રયોગમાં, આપાત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ \(6000\) Å, સ્લિટ \(S_1\) અને \(S_2\) વચ્ચેનું અંતર \(5\) cm અને સ્લિટના સમતલ તથા પડદા વચ્ચેનું અંતર \(50\) cm છે, જે નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. જો \(P\) બિંદુએ પરિણામી તીવ્રતા વ્યક્તિગત સ્લિટને કારણે મળતી તીવ્રતા જેટલી હોય, તો વ્યતિકરણ કરતા તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત __________ Å છે.

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
ચકાસાયેલ ઉકેલ

જવાબ અને ઉકેલ

સાચો જવાબ

(C) \(2000\)

પગલાવાર ઉકેલ

વિગતવાર સમજૂતી

ધારો કે દરેક વ્યક્તિગત સ્લિટને કારણે તીવ્રતા \(I_0\) છે.
જે બિંદુએ કળા તફાવત \(\phi\) હોય, ત્યાં પરિણામી તીવ્રતા \(I_R\) નીચે મુજબ અપાય છે:

\(I_R = I_1 + I_2 + 2\sqrt{I_1 I_2} \cos \phi\)

આપેલ છે કે \(I_1 = I_2 = I_0\) અને પરિણામી તીવ્રતા \(I_R = I_0\), આ કિંમતોને સમીકરણમાં મૂકતા:

\(I_0 = I_0 + I_0 + 2\sqrt{I_0 \cdot I_0} \cos \phi\)

\(I_0 = 2I_0 + 2I_0 \cos \phi\)

\(I_0 = 2I_0 (1 + \cos \phi)\)

\(1 + \cos \phi = \dfrac{1}{2}\)

\(\cos \phi = -\dfrac{1}{2}\)

આ શરતને સંતોષતો લઘુત્તમ કળા તફાવત છે:
\(\phi = \dfrac{2\pi}{3}\)

કળા તફાવત \(\phi\) અને પથ તફાવત \(\Delta x\) વચ્ચેનો સંબંધ છે:
\(\phi = \dfrac{2\pi}{\lambda} \Delta x\)

\(\phi\) ની કિંમત મુકતા:
\(\dfrac{2\pi}{3} = \dfrac{2\pi}{\lambda} \Delta x\)

\(\Delta x = \dfrac{\lambda}{3}\)

આપેલ તરંગલંબાઈ \(\lambda = 6000 \text{ \AA}\) છે:
\(\Delta x = \dfrac{6000}{3} = 2000 \text{ \AA}\)

જવાબ: \(2000\)
એ જ વિષય
એપમાં વધુ પ્રશ્નો જુઓ
JEE Mains માંથી
એપમાં વધુ પ્રશ્નો જુઓ