JEE Mains · Physics · STD 12 - તરંગ પ્રકાશશાસ્ત્ર
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- સંખ્યાત્મક
બે-સ્લિટના પ્રયોગમાં, જ્યારે એક સ્લિટને \(1.56\) વક્રીભવનાંક ધરાવતી પારદર્શક માઇકા શીટ વડે ઢાંકવામાં આવે છે, ત્યારે મધ્યસ્થ ફ્રિન્જ, બંને સ્લિટ ખુલ્લી હોય ત્યારે મળતી \(7^{th}\) પ્રકાશિત ફ્રિન્જની સ્થિતિ પર સ્થાનાંતરિત થાય છે. જો પ્રકાશ-ઉદ્ગમની તરંગલંબાઈ \(450\) nm હોય, તો માઇકા શીટની જાડાઈ \(\alpha \times 10^{-9}\) m છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય ______ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) 5625
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
જાડાઈ \(t\) અને વક્રીભવનાંક \(\mu\) ધરાવતી પારદર્શક શીટ દાખલ કરવાથી મધ્યસ્થ ફ્રિન્જમાં થતું સ્થાનાંતર આ પ્રમાણે અપાય છે: \(\Delta y = \dfrac{D}{d}(\mu - 1)t\).
\(n^{th}\) પ્રકાશિત ફ્રિન્જની સ્થિતિ \(y_n = n \dfrac{D\lambda}{d}\) છે.
બંનેને સરખાવતાં, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{D}{d}(\mu - 1)t = n \dfrac{D\lambda}{d}\)
\((\mu - 1)t = n\lambda\)
આપેલા મૂલ્યોનો આદેશ કરતાં:
\((1.56 - 1)t = 7 \times 450 \times 10^{-9}\)
\(0.56 t = 3150 \times 10^{-9}\)
\(t = \dfrac{3150}{0.56} \times 10^{-9}\)
\(t = 5625 \times 10^{-9}\) m
\(t = \alpha \times 10^{-9}\) m સાથે સરખાવતાં, આપણને \(\alpha = 5625\) મળે છે.
ઉત્તર: \(5625\)
\(n^{th}\) પ્રકાશિત ફ્રિન્જની સ્થિતિ \(y_n = n \dfrac{D\lambda}{d}\) છે.
બંનેને સરખાવતાં, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{D}{d}(\mu - 1)t = n \dfrac{D\lambda}{d}\)
\((\mu - 1)t = n\lambda\)
આપેલા મૂલ્યોનો આદેશ કરતાં:
\((1.56 - 1)t = 7 \times 450 \times 10^{-9}\)
\(0.56 t = 3150 \times 10^{-9}\)
\(t = \dfrac{3150}{0.56} \times 10^{-9}\)
\(t = 5625 \times 10^{-9}\) m
\(t = \alpha \times 10^{-9}\) m સાથે સરખાવતાં, આપણને \(\alpha = 5625\) મળે છે.
ઉત્તર: \(5625\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- એક ગૂંચળું કે જેમાં \(100\) આંટાઓ છે, \(5 \times 10^{-3} \mathrm{~m}^2\) ક્ષેત્રફળ છે, અને \(1 \mathrm{~mA}\) પ્રવાહ વહન કરે છે, તેને \(0.20 \mathrm{~T}\) ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ છે. ગૂંચળાને \(90^{\circ}\) ફેરવવામાં કરેલું કાર્ય _______ \(\mu \mathrm{J}\) છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- \(1\, kg\) દળવાળા કણ પર ઉદગમને સાપેક્ષ બળયુગ્મ (ટોર્ક) નું મૂલ્ય \(2.5\, Nm\) છે. જો તેની ઉપર લાગતું બળ \(1\,N\) અને ઉદગમથી કણનું અંતર \(5\, m\) હોય તો બળ અને સ્થાન સદિશ વચ્ચેના ખુણાનું માપ (રેડિયનમાં) ____ થાય.JEE Mains 2019 મધ્યમ
- \(16\times10^{-16}\, C\) વિજભાર ધરાવતો કણ \(10\, ms^{-1}\) ના વેગથી \(x-\) દિશામાં એક ક્ષેત્રમાં દાખલ થાય છે. જ્યાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(\vec B\) એ \(y-\) દિશામાં અને \(10^4\, Vm^{-1}\) મૂલ્યનું વિદ્યુતક્ષેત્ર \(z-\)દિશામાં પ્રવર્તે છે. જો કણ \(x-\)દિશામાં ગતિ કરવાનું શરૂ રાખે તો ચુંબકીયક્ષેત્ર \(\vec B\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2013 મધ્યમ
- બે કેપેસિટર્સ \(C_1\) અને \(C_2\) ને અનુક્રમે \(120 \) \(V\) અને \(200\) \(V \) થી વિદ્યુતભારિત કરેલ છે.એવું જોવા મળે છે કે જયારે તેમને એકબીજા સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તે બંને પરનું વિભવ શૂન્ય બને છે,તો ________JEE Mains 2013 મધ્યમ
- આપેલ પરિપથમાં દર્શાવ્યા મુજબ પ્રવાહો \({I_1} = - \,0.3\,A,\,{I_4} = 0.8\,A\) અને \({I_5} = 0.4\,A,\) વહે છે. પ્રવાહો \(I_2,I_3\) અને \(I_6\) અનુક્રમે ________ થશે
JEE Mains 2019 મધ્યમ - ફ્રેન્ક-હર્ટ્ઝ પ્રયોગમાં, હાઇડ્રોજન માટે પ્રવાહ-વોલ્ટેજ આલેખમાં પ્રથમ ઘટાડો 10.2 \(\mathrm{~V}\) પર જોવા મળે છે. જ્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુ પ્રથમ ઉત્તેજના સ્તરે ઉત્તેજિત થાય છે ત્યારે ઉત્સર્જિત પ્રકાશની તરંગલંબાઈ _______ \(\mathrm{nm}\) છે. \(\left(\right.\) આપેલ છે \(\mathrm{hc}=1245 \mathrm{eV} \mathrm{nm}, \mathrm{e}=1.6 \times 10^{-19} \mathrm{C}\) ).JEE Mains 2024 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- પારદર્શક પ્રિઝમ માટે જે લધુત્તમ વિચલન કોણ તેના વકીભવન કોણ જેટલો હોય, તો પ્રિઝમનો વકીભવનાંક \(n\) _________ નું પાલન કરશે.JEE Mains 2026 સરળ
- \(30\, cm\) કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા બહિર્ગોળ લેન્સ, \(120\, cm\) કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અંતર્ગોળ લેન્સ અને સમતલ અરિસાને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે મૂકેલા છે. વસ્તુને બહિર્ગોળ લેન્સથી \(60\,cm\) અંતરે મુકેલ છે. આ તંત્રને કારણે બનતું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ ક્યાં મળશે?
JEE Mains 2016 અઘરું - એક પાતળા સળિયા \(MN\) ના છેડા \(N\) ને સમક્ષિતિજમાં એવી રીતે જોડેલો છે કે જેથી તે શિરોલંબ સમતલમાં મુક્ત રીતે ફરી શકે. જ્યારે સળિયો સમક્ષિતિજ સાથે \(\alpha \) નો ખૂણો બનાવે ત્યારે તેને મુક્ત કરવામાં આવે છે તો ત્યારે છેડા \(M\) નો વેગ કેટલો હશે?
JEE Mains 2018 અઘરું