JEE Mains · Physics · STD 12 - તરંગ પ્રકાશશાસ્ત્ર
- JEE Mains 2024
- અઘરું
- સંખ્યાત્મક
એક સ્લિટ દ્વારા મળતી વિવર્તન ભાતમાં \(6000\) A તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે પડદાને સ્લિટ થી \(50 \mathrm{~cm}\) જેટલો દૂર ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે વિવર્તન ભાતમાં પ્રથમ અને તૃતીય લધુત્તમો વચ્ચેનું અતર \(3 \mathrm{~mm}\) જેટલું મળે છે. સ્લિટની પહોળાઈ _______ \(\times 10^{-4} \mathrm{~m}\).
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(2\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
\( \text {For } n^{\text {th }} \text { minima } \)
\( b \sin \theta=n \lambda \)
\( (\lambda \text { is } \operatorname{small} \text { so } \sin \theta \text { is small, hence } \sin \theta \simeq \tan \theta) \)
\( b \tan \theta=n \lambda \)
\( b \frac{y}{D}=n \lambda \)
\( \Rightarrow y_n=\frac{n \lambda D}{b} \text { (Position of } n^{\text {th }} \text { minima) }\)
\( \mathrm{B} \rightarrow 1^{\mathrm{st}} \text { minima, } \mathrm{A} \rightarrow 3^{\mathrm{rc}} \text { minima } \)
\( \mathrm{y}_3=\frac{3 \lambda \mathrm{D}}{\mathrm{b}}, \mathrm{y}_1=\frac{\lambda \mathrm{D}}{\mathrm{b}} \)
\( \Delta \mathrm{y}=\mathrm{y}_3-\mathrm{y}_1=\frac{2 \lambda \mathrm{D}}{\mathrm{b}} \)
\( 3 \times 10^{-3}=\frac{2 \times 6000 \times 10^{-10} \times 0.5}{\mathrm{~b}} \)
\( \mathrm{~b}=\frac{2 \times 6000 \times 10^{-10} \times 0.5}{3 \times 10^{-3}} \)
\( \mathrm{~b}=2 \times 10^{-4} \mathrm{~m} \)
\( x=2\)

\( b \sin \theta=n \lambda \)
\( (\lambda \text { is } \operatorname{small} \text { so } \sin \theta \text { is small, hence } \sin \theta \simeq \tan \theta) \)
\( b \tan \theta=n \lambda \)
\( b \frac{y}{D}=n \lambda \)
\( \Rightarrow y_n=\frac{n \lambda D}{b} \text { (Position of } n^{\text {th }} \text { minima) }\)
\( \mathrm{B} \rightarrow 1^{\mathrm{st}} \text { minima, } \mathrm{A} \rightarrow 3^{\mathrm{rc}} \text { minima } \)
\( \mathrm{y}_3=\frac{3 \lambda \mathrm{D}}{\mathrm{b}}, \mathrm{y}_1=\frac{\lambda \mathrm{D}}{\mathrm{b}} \)
\( \Delta \mathrm{y}=\mathrm{y}_3-\mathrm{y}_1=\frac{2 \lambda \mathrm{D}}{\mathrm{b}} \)
\( 3 \times 10^{-3}=\frac{2 \times 6000 \times 10^{-10} \times 0.5}{\mathrm{~b}} \)
\( \mathrm{~b}=\frac{2 \times 6000 \times 10^{-10} \times 0.5}{3 \times 10^{-3}} \)
\( \mathrm{~b}=2 \times 10^{-4} \mathrm{~m} \)
\( x=2\)

Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- એક \(5\) mg કણ, \(5\pi\times 10^{-6}\) C વિદ્યુતભાર ધરાવી, \(\vec{B} = 0.1\hat{k}\) Wb/m\(^2\) ચુંબકીય ક્ષેત્ર ધરાવતા પ્રદેશમાં \((3\hat{i}+2\hat{k})\times 10^{-2}\) m/s ના વેગથી ગતિ કરી રહ્યો છે. જ્યારે તે \(5\) પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરે છે, ત્યારે તે \(\hat{k}\) દિશામાં \(\alpha\) મીટર અંતર કાપે છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય ________ છે.JEE Mains 2026 અઘરું
- કિસ્સા \(I\) માં, એક કાર્નોટ એન્જિન \(300\,K\) અને \(100\,K\) તાપમાનોની વચ્ચે કાર્યરત છે. કિસ્સા \(II\)' માં, આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, બે કાર્નોટ એન્જિન જોડવામાં આવેલ છે.કિસ્સા \(II\) માં કાર્નોટ એન્જિનના જોડણની કાર્યક્ષમતા કેટલી થશે?
JEE Mains 2022 મધ્યમ - \(V _{ Z }=8 \,V\) ઝેનર વોલ્ટેજ અને \(I _{ ZM }=10 \,mA\) નો મહત્તમ ઝેનર પ્રવાહ ધરાવતા એક ઝેનર ડાયોડને \(V _{i}=10 \,V\) જેટલો ઈનપુટ વોલ્ટેજ અને \(R=100 \,\Omega\) નો શ્રેણી અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે છે. આપેલ પરિપથમાં \(R_{L}\) એ ભાર અવરોધ દર્શાવે છે. \(R_{L}\) નાં મહત્તમ અને લધુત્તમ મૂલ્યોનો ગુણોત્તર ............. હશે.
JEE Mains 2022 અઘરું - આપેલ પરિપથ \((A, B, C\) અને \(D\)) માં \(R\) ઊંચો અવરોધ અને \(S\) ગેલ્વેનોમીટરનો પ્રવાહ નિયંત્રિત કરવા અવરોધ \(S\) જોડેલો છે.તો આપેલ પતિપથમાંથી અર્ધઆવર્તન રીત માટેનો પરિપથ કયો થશે અને તેના માટે ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ કેટલો થશે?
JEE Mains 2014 અઘરું - \(210\;m / s\) ના વેગથી ગતિ કરતી \(5\, g\) દળની એક ગોળી એક જડિત લાકડાના બ્લોકમાં ઘૂસી જાય છે. તેની ગતિઉર્જાની અડધી ઉર્જા ગોળીની ઉષ્મામાં અને બીજી અડધી ઉર્જા લાકડાની ઉષ્મામાં રૂપાંતર પામે છે જેના કારણે તેમના તાપમાન વધે છે. જો ગોળીના દ્રવ્યની વિશિષ્ટ ઉષ્મા \(0.030\, cal /\left( g -{ }^{\circ} C \right)\)\(\left(1\, cal =4.2 \times 10^{7}\, ergs \right)\) હોય તો ગોળીના તાપમાનમા થતો વધારો \(.......^oC\) ની નજીકનો હશે?JEE Mains 2020 મધ્યમ
- \((1)\) રિંગ \((2)\) તકતી \((3)\) ઘન નળાકાર \((4)\) ઘન ગોળો બધા જ પદાર્થોના દળ \(m\) અને ત્રિજ્યા \(R\) છે તેમને સમાન ઢાળ પરથી મુક્તા તે ગબડીને નીચે તળિયે આવે છે. તો પ્રથમ તળિયે કયા નંબરનો પદાર્થ આવશે?
JEE Mains 2021 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- ચાંદી ઘનમાં ચાંદીનો પરમાણુ અમુક દિશામાં \( 10^{12}\) \(Sec\) ની આવૃત્તિથી સરળ આવર્તગતિ ( દોલન ) કરે છે.એક પરમાણુને બીજા પરમાણુ સાથે જોડતા બંધ ( બોન્ડ ) માટેના બળ અચળાંકનું મૂલ્ય કેટલા .............. \(\mathrm{N/m}\) હશે? ( ચાંદી માટેનો અણુભાર = \(108\) અને એવોગેડ્રો અંક = \(6.02 \times 10^{23}\) \(gm \ mole^{ -1}\) )JEE Mains 2018 મધ્યમ
- \(100 \,g\) ની લોખંડની ખીલ્લીને \(1.5 \,kg\) દળ ધરાવતી અને \(60\, ms ^{-1}\) ના વેગ સાથેની હથોડી વડે ઠોકવામાં આવે છે. જો હથોડીની એક ચતુર્થાંશ જેટલી ઊર્જા ખીલ્લીને ગરમ કરવામાં વપરાતી હોય તો ખીલ્લીના તાપમાનમાં (\(^{\circ} C\) માં) કેટલો વધારો થશે \(?\) [લોખંડની વિશિષ્ટ : ઉષ્માધારીતા \(=0.42 Jg ^{-1}{ }^{\circ} C ^{-1}\) ]JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(\frac{1}{\mu_0 \varepsilon_0}\) ના પરિમાણ બરાબર છે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- એક લંબચોરસ સમાંતર ચતુષ્ફલકનું \(1\,cm \times 1\,cm \times 100\,cm\) તરીકે માપન કરેલ છે. તેનો વિશિષ્ટ અવરોધ \(3 \times 10^{-7}\,\Omega\,m\) હોય, તો તેની બે વિરૂદ્ધ લંબચોરસ સપાટી વચ્ચેની અવરોધ ......\(\times 10^{-7} \Omega\) હશે.JEE Mains 2023 સરળ
- \(\frac{50}{120}\, Sn\) ની ન્યુક્લિયોનદીઠ બંધન ઉર્જા શોધો.( \(MeV\) માં) પ્રોટોનનું દળ \(m _{ P }=1.00783\, U ,\) ન્યૂટ્રોનનું દળ \(m _{ n }=1.00867\, U\) અને ન્યુક્લિયસનું દળ \(m _{ Sn }=119.902199\) \(U.\) (લો : \(1 U =931\, MeV )\)JEE Mains 2020 મધ્યમ
- સમાન રીતે વિદ્યુતભારિત \(\mathrm{R}=10 \mathrm{~cm}\) ત્રિજ્યાવાળા ગોળાકાર કવચની સપાટી પર સ્થિત વિદ્યુત સ્થિતિમાન 120 V છે. કવચના કેન્દ્ર પર, કેન્દ્રથી \(\mathrm{r}=5 \mathrm{~cm}\) અંતરે, અને કવચના કેન્દ્રથી \(\mathrm{r}=15 \mathrm{~cm}\) અંતરે સ્થિતિમાન અનુક્રમે કેટલું છે?JEE Mains 2025 સરળ