JEE Mains · Physics · STD 12 - તરંગ પ્રકાશશાસ્ત્ર
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- સંખ્યાત્મક
\(I_o\) તીવ્રતાનો અધ્રુવીભૂત પ્રકાશ ધ્રુવીભૂતકારકમાંથી પસાર થાય છે અને પછી ચોક્કસ પ્રકાશીય સક્રિય દ્રાવણમાંથી પસાર થાય છે અને અંતે વિશ્લેષક પર જાય છે. જો વિશ્લેષક અને ધ્રુવીભૂતકારક વચ્ચેનો કોણ \(0°\) હોય અને વિશ્લેષકમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા \(\dfrac{3}{8}I_o\) હોય, તો દ્રાવણ દ્વારા પ્રકાશના ભ્રમણનો કોણ વિશ્લેષકના સંદર્ભમાં _______ ડિગ્રી છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) 30
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
પ્રથમ ધ્રુવીભૂતકારકમાંથી પસાર થયા પછી પ્રકાશની તીવ્રતા છે:
\(I_1 = \dfrac{I_o}{2}\)
ધારો કે પ્રકાશીય સક્રિય દ્રાવણ ધ્રુવીભવનના સમતલને \(\theta\) જેટલા કોણથી ફેરવે છે. કારણ કે ધ્રુવીભૂતકારક અને વિશ્લેષક વચ્ચેનો કોણ \(0^\circ\) છે, તેથી દ્રાવણમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશના ધ્રુવીભવનના સમતલ અને વિશ્લેષકની પારગમન અક્ષ વચ્ચેનો કોણ પણ \(\theta\) છે.
માલસના નિયમ મુજબ, વિશ્લેષકમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા છે:
\(I_2 = I_1 \cos^2 \theta = \dfrac{I_o}{2} \cos^2 \theta\)
આપેલ છે કે અંતિમ તીવ્રતા \(\dfrac{3}{8}I_o\) છે, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{I_o}{2} \cos^2 \theta = \dfrac{3}{8}I_o\)
\(\cos^2 \theta = \dfrac{3}{4}\)
\(\cos \theta = \dfrac{\sqrt{3}}{2}\)
\(\theta = 30^\circ\)
જવાબ: \(30\)
\(I_1 = \dfrac{I_o}{2}\)
ધારો કે પ્રકાશીય સક્રિય દ્રાવણ ધ્રુવીભવનના સમતલને \(\theta\) જેટલા કોણથી ફેરવે છે. કારણ કે ધ્રુવીભૂતકારક અને વિશ્લેષક વચ્ચેનો કોણ \(0^\circ\) છે, તેથી દ્રાવણમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશના ધ્રુવીભવનના સમતલ અને વિશ્લેષકની પારગમન અક્ષ વચ્ચેનો કોણ પણ \(\theta\) છે.
માલસના નિયમ મુજબ, વિશ્લેષકમાંથી બહાર આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા છે:
\(I_2 = I_1 \cos^2 \theta = \dfrac{I_o}{2} \cos^2 \theta\)
આપેલ છે કે અંતિમ તીવ્રતા \(\dfrac{3}{8}I_o\) છે, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{I_o}{2} \cos^2 \theta = \dfrac{3}{8}I_o\)
\(\cos^2 \theta = \dfrac{3}{4}\)
\(\cos \theta = \dfrac{\sqrt{3}}{2}\)
\(\theta = 30^\circ\)
જવાબ: \(30\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આપેલ અક્ષને અનુલક્ષીને શરૂઆતમાં સ્થિર પડેલા પદાર્થની જડત્વની ચાકમાત્રા \(1.5\, kg\, m^2\) છે.પદાર્થ પર ભ્રમણીય ગતિઊર્જા \(1200\, J\) કરવા માટે તેના પર \(20\, rad/s^2\) નો કોણીય પ્રવેગ તેની અક્ષ પર ....... \((\sec)\) સમય સુધી આપવો પડે.JEE Mains 2019 મધ્યમ
- બે સમાન ધન બિંદુવત વિદ્યુતભારને એકબીજાથી \(2a\) અંતરથી અલગ કરવામાં આવે છે. બે વિદ્યુતભારને જોડતી રેખાના કેન્દ્રથી વિષુવવૃત્તીય રેખા (લંબ દ્વિભાજક) પરના એક બિંદુનું અંતર કે જેના પર પરીક્ષણ વિદ્યુતભાર \(q_0\) દ્વારા અનુભવાતું બળ મહત્તમ થાય તે \(\frac{a}{\sqrt{x}}\) છે. \(x\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2023 અઘરું
- \(0.1\, {m}\) લંબાઈ અને \(10^{-6} \,{m}^{2}\;A\) જેટલું આડછેડનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા એક રબરના ગિલોલ દ્વારા \(20\, {g}\) ના એક પથ્થરને \(0.04\, {m}\) ખેંચીને પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. પ્રક્ષિપ્ત કરેલ પથ્થરનો વેગ \(....\,m\,/s\) થશે. (રબરનો યંગ મોડ્યુલસ \(=0.5 \times 10^{9}\, {N} / {m}^{2}\))JEE Mains 2021 અઘરું
- યંગના બે સ્લિટના પ્રયોગમાં, પડદા પર રચાતી વ્યતિકરણ ભાતની ફ્રિન્જ પહોળાઈ \(2.4\) \(\mu\)m છે. જો પ્રયોગ અન્ય માધ્યમમાં કરવામાં આવે જેનો વક્રીભવનાંક \(1.2\) હોય, તો ફ્રિન્જ પહોળાઈ _____ \(\mu\)m થશે.JEE Mains 2026 સરળ
- આપેલ પરિપથ માટે, કળ બંધ કરવામાં આવે તે ક્ષણે લાગુ પડતા યોગ્ય વિધાનો ઓળખો.

A. અવરોધ \(R\) માંથી કોઈ પ્રવાહ હશે નહીં.
B. જોડતા તારોમાં મહત્તમ પ્રવાહ હશે.
C. કેપેસિટર પ્લેટો A અને B વચ્ચે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત ન્યૂનતમ હશે.
D. કેપેસિટર પ્લેટો પરનો વિદ્યુતભાર ન્યૂનતમ હશે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરો:JEE Mains 2025 સરળ - ધાતુની સીમાંત (થ્રેશોલ્ડ) આવૃત્તિ \(f _0\) છે.જયારે \(2 f _0\) આવૃત્તિ ધરાવતો પ્રકાશ ધાતુની તકતી ઉપર આપાત થાય છે ત્યારે ઈલેક્ટ્રોનનો મહત્તમ વેગ \(v_1\) મળે છે.જયારે આપત વિકિરણની આવૃત્તિ વધારીને \(5f_0\) કરવામાં આવે છે ત્યારે ઉત્સર્જાતા ઈલેક્ટ્રોનનો વેગ \(v_2\) થાય છે.\(v_1\) અને \(v_2\)નો ગુણોતર \(..............\) થશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- આકૃ તિ માં દર્શાવ્યા મુજબ એક નિયમિત સળિયા \(AB\) ને \(A\) થી કોઈ ચલિત અંતર \(X\) આગળ લટકાવેલો છે. સળિયાને સમક્ષિતિજ ગોઠવવા માટે દળ \(m\) ને તેના છેડા \(A\) સાથે લટકાવેલ છે. \((m, x)\) ની કિંમતો આપેલ છે. તેનો ગ્રાફ સુરેખા મળે તેના માટે ના ચલ શું હોય શકે?
JEE Mains 2018 અઘરું - એક તાંબા (કૉપર)ના તારની ખેંચીને \(0.5\%\) જેટલો લાંબો બનાવવામાં આવે છે. જો તેનું કદ બદલવામાં નહીં આવે તો તેના અવરોધમાં થતો પ્રતિશત ફેરફાર ............ \(\%\) હશેJEE Mains 2019 મધ્યમ
- વિદ્યુત પરિપથમાં \(5\, \Omega \) લોડ અવરોધ વચ્ચે એક કોષ દ્વારા \(1.25\, {V}\) નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત લગાવવામાં આવે છે. જો આ કોષને \(2\, \Omega\) ના લોડ અવરોધ વચ્ચે \(1\, {V}\) નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત ઉત્પન્ન કરે છે. જો કોષનો \(emf\) એ \(\frac{x}{10} \;V\) વડે આપવામાં આવતું હોય, તો \(x\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક ભૌતિક રાશિ \(Q\) એ ચાર અવલોકિત રાશિઓ \(a, b, c, d\) સાથે નીચે મુજબ સંબંધિત છે :
\(\mathrm{Q}=\frac{\mathrm{ab}{ }^4}{\mathrm{~cd}}\)
જ્યાં, \(\mathrm{a}=(60 \pm 3) \mathrm{Pa} ; \mathrm{b}=(20 \pm 0.1) \mathrm{m} ; \mathrm{c}=(40 \pm 0.2) \mathrm{Nsm}^{-2}\) અને \(\mathrm{d}=(50 \pm 0.1) \mathrm{m}\), તો Q માં પ્રતિશત ત્રુટિ \(\frac{x}{1000}\) છે, જ્યાં \(x=\) ________ .JEE Mains 2025 મધ્યમ