JEE Mains · Physics · STD 12 - ગતિમાન વિધુતભારો અને ચુંબકત્વ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
એક અવાહક તારને એવી રીતે વીંટાળવામાં આવે છે કે જેથી તે \(N = 200\) આંટાઓ ધરાવતું એક સપાટ ગૂંચળું બનાવે છે. સૌથી અંદરના આંટાની ત્રિજ્યા \(r_1 = 3\) cm અને સૌથી બહારના આંટાની ત્રિજ્યા \(r_2 = 6\) cm છે. જો તેમાંથી \(20\) mA પ્રવાહ વહેતો હોય તો તેની ચુંબકીય ચાકમાત્રા \(\alpha \times 10^{-2}\) A.m\(^2\) હશે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _____ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(2.64\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
ધારો કે એકમ ત્રિજ્યાવર્તી પહોળાઈ દીઠ આંટાઓની સંખ્યા \(n = \dfrac{N}{r_2 - r_1}\) છે.
\(r\) ત્રિજ્યા અને \(dr\) પહોળાઈના એક ખંડિય વલય (રિંગ) નો વિચાર કરો. આ ખંડમાં આંટાઓની સંખ્યા \(dN = n \, dr\) છે.
આ ખંડિય વલયની ચુંબકીય ચાકમાત્રા \(dM = I \, dN \, A = I \left( \dfrac{N}{r_2 - r_1} \, dr \right) (\pi r^2)\) છે.
\(r_1\) થી \(r_2\) સુધી સંકલન કરતાં કુલ ચુંબકીય ચાકમાત્રા \(M\) મળે છે:
\(M = \int_{r_1}^{r_2} \dfrac{I \pi N}{r_2 - r_1} r^2 \, dr = \dfrac{I \pi N}{3(r_2 - r_1)} (r_2^3 - r_1^3)\)
આપેલ કિંમતો મૂકતાં: \(I = 20 \times 10^{-3}\) A, \(N = 200\), \(r_1 = 0.03\) m, અને \(r_2 = 0.06\) m:
\(M = \dfrac{20 \times 10^{-3} \times \pi \times 200}{3(0.06 - 0.03)} \left( (0.06)^3 - (0.03)^3 \right)\)
\(M = \dfrac{4\pi}{0.09} (216 \times 10^{-6} - 27 \times 10^{-6})\)
\(M = \dfrac{4\pi}{0.09} \times 189 \times 10^{-6} = 4\pi \times 2100 \times 10^{-6}\)
\(M = 84\pi \times 10^{-4} \approx 84 \times 3.14 \times 10^{-4} = 263.76 \times 10^{-4} \approx 2.64 \times 10^{-2}\) A.m\(^2\)
\(\alpha \times 10^{-2}\) A.m\(^2\) સાથે સરખાવતા, આપણને \(\alpha = 2.64\) મળે છે.
જવાબ: \(2.64\)
\(r\) ત્રિજ્યા અને \(dr\) પહોળાઈના એક ખંડિય વલય (રિંગ) નો વિચાર કરો. આ ખંડમાં આંટાઓની સંખ્યા \(dN = n \, dr\) છે.
આ ખંડિય વલયની ચુંબકીય ચાકમાત્રા \(dM = I \, dN \, A = I \left( \dfrac{N}{r_2 - r_1} \, dr \right) (\pi r^2)\) છે.
\(r_1\) થી \(r_2\) સુધી સંકલન કરતાં કુલ ચુંબકીય ચાકમાત્રા \(M\) મળે છે:
\(M = \int_{r_1}^{r_2} \dfrac{I \pi N}{r_2 - r_1} r^2 \, dr = \dfrac{I \pi N}{3(r_2 - r_1)} (r_2^3 - r_1^3)\)
આપેલ કિંમતો મૂકતાં: \(I = 20 \times 10^{-3}\) A, \(N = 200\), \(r_1 = 0.03\) m, અને \(r_2 = 0.06\) m:
\(M = \dfrac{20 \times 10^{-3} \times \pi \times 200}{3(0.06 - 0.03)} \left( (0.06)^3 - (0.03)^3 \right)\)
\(M = \dfrac{4\pi}{0.09} (216 \times 10^{-6} - 27 \times 10^{-6})\)
\(M = \dfrac{4\pi}{0.09} \times 189 \times 10^{-6} = 4\pi \times 2100 \times 10^{-6}\)
\(M = 84\pi \times 10^{-4} \approx 84 \times 3.14 \times 10^{-4} = 263.76 \times 10^{-4} \approx 2.64 \times 10^{-2}\) A.m\(^2\)
\(\alpha \times 10^{-2}\) A.m\(^2\) સાથે સરખાવતા, આપણને \(\alpha = 2.64\) મળે છે.
જવાબ: \(2.64\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- KE ગતિ ઊર્જા ધરાવતો એક દડો સમક્ષિતિજ સાથે \(60^{\circ}\) ના ખૂણે પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. તેના ગતિપથના ઉચ્ચતમ બિંદુએ દડાની ગતિ ઊર્જા કેટલી હશે?JEE Mains 2025 સરળ
- પાણીમાંથી લીલો પ્રકાશ હવા-પાણી આંતરપૃષ્ઠ પર ક્રાંતિકોણ \(\theta \) એ આપાત થાય છે.સાચું વિધાન પસંદ કરો.JEE Mains 2014 સરળ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે : એકને વિધાન (A) અને બીજાને કારણ (R) તરીકે લેબલ કરેલ છે.
વિધાન (A) : કાચનો વક્રીભવનાંક હવાના વક્રીભવનાંક કરતાં વધારે છે.
કારણ ( \(\mathrm{R}\)) : માધ્યમની પ્રકાશીય ઘનતા તેની દ્રવ્યમાન ઘનતાના સીધી રીતે પ્રમાણસર હોય છે, જેના પરિણામે પ્રમાણસર વક્રીભવનાંક મળે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના આધારે, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય ઉત્તર પસંદ કરો :JEE Mains 2025 મધ્યમ - \(0.001\) cm અલ્પતમાર્ક ધરાવતા સ્ક્રુગેજ વડે માપવામાં આવેલ તારનો વ્યાસ \(0.08\) cm છે. \(0.1\) cm અલ્પતમાર્ક ધરાવતા સ્કેલ વડે માપેલી લંબાઈ \(150\) cm છે. જ્યારે તાર પર \(100\) N વજન લગાડવામાં આવે છે, ત્યારે લંબાઈમાં થતો વધારો \(0.5\) cm છે, જે \(0.001\) cm અલ્પતમાર્ક ધરાવતા માઇક્રોમીટર વડે માપવામાં આવે છે. માપેલ યંગ મોડ્યુલસમાં ત્રુટિ \(\alpha \times 10^9\) N/m\(^2\) છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _______ છે.
(યંગ મોડ્યુલસની ત્રુટિ ગણતરીમાં ભારના યોગદાનને અવગણો)JEE Mains 2026 અઘરું - એક ડબલ સ્લિટના પ્રયોગમાં, કે જે \(\lambda\) જેટલી તરંગલંબાઈ ઘરાવતા એકરંગી પ્રકાશની મદદથી કરવામાં આવે છે, તેમાં વ્યતિકરણ અનુભવતા કિરણોમાંના એકના પથમાં \(x \,\lambda\) જેટલી જાડાઈ ઘરાવતી ગ્લાસની તક્તિ \(( \mu=1.5)\) દાખલ કરવામાં આવે છે. તો જયાં પહેલાં (અગાઉ) મધ્યસ્થ અધિકતમ મળતું હતું તે સ્થાને તીવ્રતા બદલાતી નથી. તો \(x\) નું મૂલ્ય..........હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- બે સમાન દળ અને સમાન વિજભાર ધરાવતા બોલને એક બાજુ જડિત કરેલા \(l\) લંબાઇની દોરી સાથે જોડેલ છે. સમતોલન સમયે દરેક દોરી દ્વારા બનતો ખૂણો નાનો હોય તો બંને બોલ વચ્ચેનું અંતર \(x\) કોના સમપ્રમાણમાં હશે?JEE Mains 2013 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક રેડિયો એક્ટિવ પદાર્થનો અર્ધજીવન કાળ \(60\) દિવસ છે. તેના બિભંજન થઈ મૂળ દળના \(\frac{7}{8}\) માં ભાગનું થવા માટે લાગતો સમય ........ દિવસ થશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- એક વ્યક્તિ \(x\) અંતર \(v _1\) વેગથી અને ત્યાર બાદ તેજ દિશામાં \(x\) અંતર \(v _2\) વેગથી કાપે છે. વ્યક્તિનો સરેરાશ વેગ \(v\) છે, તો \(v _1\) અને \(v _2\) વચ્ચેનો સંબંધ.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- રધરફોર્ડના આલ્ફા-કણના પ્રકીર્ણન પ્રયોગમાં, ફક્ત થોડાક જ આલ્ફા-કણો પાછા ફેંકાય છે, કારણ કે
A. સોનાના પરમાણુના કદની સરખામણીમાં સોનાના ન્યુક્લિયસનું કદ ખૂબ નાનું છે.
B. આલ્ફા-કણ અને સોનાના ન્યુક્લિયસનો વિદ્યુતભાર સમાન છે.
C. થોડાક આલ્ફા-કણો માટે સંઘાત પ્રાચલ (impact parameter) ન્યૂનતમ હોય છે.
D. થોડાક આલ્ફા-કણો ખૂબ ઊંચી ગતિઊર્જા ધરાવે છે.
E. ફક્ત થોડાક જ આલ્ફા-કણો ન્યુક્લિયસ સાથે સીધી (હેડ-ઑન) અથડામણ અનુભવે છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:JEE Mains 2026 મધ્યમ - એક ભારે લોખંડનો સળિયો, જેનું વજન \(\mathrm{W}\) છે, તેનો એક છેડો જમીન પર અને બીજો છેડો એક વ્યક્તિના ખભા પર છે. આ સળિયો સમક્ષિતિજ રેખા સાથે \(\theta\) ખૂણો બનાવે છે. વ્યક્તિ દ્વારા અનુભવાતું વજન _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- \(10\, cm\) બાજુની લંબાઇ ધરાવતી ચોરસ ફ્રેમ અને લાંબો તાર જેમથી \(1\, A\) પ્રવાહ વહે છે તેને કાગળના સમતલમાં મૂકેલા છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે ફ્રેમ જમણી બાજુ \(10\, ms^{-1}\) ના અચળ વેગથી ગતિ કરે છે. જ્યારે ફ્રેમનો ડાબી બાજુનો છેડો તારથી \(x\, = 10\, cm\) અંતરે હોય ત્યારે તેમાં પ્રેરિત થતું \(emf\) \(\mu V\)માં કેટલું હશે?
JEE Mains 2014 મધ્યમ - એક રેતી પાડનાર સાધન, કન્વેયર બેલ્ટ પર \(m(t)\) દળની રેતીને, બેલ્ટની ઝડપ \((v)\) ના વર્ગમૂળના સમપ્રમાણમાં દરથી પાડે છે, એટલે કે \(\frac{\mathrm{dm}}{\mathrm{dt}} \propto \sqrt{v}\). જો બેલ્ટને અચળ ઝડપે ચલાવવા માટે પૂરી પાડવામાં આવતી શક્તિ P હોય, તો નીચેનામાંથી કયો સંબંધ સાચો છે?JEE Mains 2025 અઘરું