JEE Mains · Physics · STD 12 - વિકિરણ અને દ્રવ્યની દ્વૈત પ્રકૃતિ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
એક ઇલેક્ટ્રોન મુક્ત અવકાશમાં \(v\) વેગથી ગતિ કરી રહ્યો છે અને જ્યારે તે એક માધ્યમમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે તેનો વેગ \(20\%\) ઘટે છે. માધ્યમમાં ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\alpha\lambda_0\) છે, જ્યાં \(\lambda_0\) એ મુક્ત અવકાશમાં તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _______ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(1.25\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
મુક્ત અવકાશમાં ઇલેક્ટ્રોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_0 = \dfrac{h}{mv}\) દ્વારા અપાય છે.
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન માધ્યમમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે તેનો વેગ \(20\%\) ઘટે છે. નવો વેગ \(v' = v - 0.20v = 0.80v\) છે.
માધ્યમમાં ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda' = \dfrac{h}{mv'}\) છે.
\(v' = 0.80v\) મૂકતાં, આપણને \(\lambda' = \dfrac{h}{m(0.80v)} = \dfrac{1}{0.80} \left(\dfrac{h}{mv}\right)\) મળે છે.
કારણ કે 1 / 0.80 = 100 / 80 = 1.25,
તેથી આપણને λ' = 1.25λ_0 મળે છે.
આની સરખામણી λ' = αλ_0 સાથે કરવાથી, આપણને α = 1.25 મળે છે. જવાબ: 1.25
જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન માધ્યમમાં પ્રવેશે છે, ત્યારે તેનો વેગ \(20\%\) ઘટે છે. નવો વેગ \(v' = v - 0.20v = 0.80v\) છે.
માધ્યમમાં ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda' = \dfrac{h}{mv'}\) છે.
\(v' = 0.80v\) મૂકતાં, આપણને \(\lambda' = \dfrac{h}{m(0.80v)} = \dfrac{1}{0.80} \left(\dfrac{h}{mv}\right)\) મળે છે.
કારણ કે 1 / 0.80 = 100 / 80 = 1.25,
તેથી આપણને λ' = 1.25λ_0 મળે છે.
આની સરખામણી λ' = αλ_0 સાથે કરવાથી, આપણને α = 1.25 મળે છે. જવાબ: 1.25
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(0.15\, kg\) દળ ધરાવતા ક્રિકેટના એક દડાને ઉપર તરફ બોલિંગ મશીન દ્વારા ઉપર તરફ એવી રીતે ફેકવામાં આવે છે કે જેથી તે મહત્તમ \(20\;m\) ઊંચાઈ સુધી જાય છે. જો બોલને ફેકતો ભાગ બોલ પર અચળ બળ \(F\) અને તે \(0.2\, m\) જેટલું સમક્ષિતિજ અંતર કાપે છે. તો બોલ પર લાગતું બળ \(F\) કેટલા \(N\) હશે? \(\left(g=10\, m s^{-2}\right)\)JEE Mains 2020 મધ્યમ
- સૂચિ - \(I\) અને સૂચિ - \(II\) મેળવો.
સૂચિ - \(I\) સૂચિ- \(II\) \(A\). સ્નિગ્ધતા અંક \(I\). \([M L^2T^{–2}]\) \(B\). પૃષ્ઠ તાણ \(II\). \([M L^2T^{–1}]\) \(C\). કોણીય વેગમાન \(III\). \([M L^{-1}T^{–1}]\) \(D\). ચાક ગતિ ઉર્જા \(IV\). \([M L^0T^{–2}]\) JEE Mains 2024 અઘરું - શરૂઆતમાં સ્થિર રહે \(M\) દળના કણ પર બળ લગાવવામાં આવે છે જેની દિશા અચળ છે પરંતુ તેનું મૂલ્ય નીચે આપેલા સમીકરણ મુજબ બદલાય છે. \(F=F_{0}\left(1-\left(\frac{t-T}{T}\right)^{2}\right)\) જ્યાં \(F_{0}\) અને \(T\) અચળાંકો છે. બળ માત્ર \(2T\) સમયગાળા માટે લગાવવામાં આવે છે. તો \(2 {T}\) સમય પછી કણનો વેગ \(v\) કેટલો થશે?JEE Mains 2021 અઘરું
- \(1\) \(kg\) દળ ધરાવતા એક કણ પર \(F=6t\) નું સમય આધારિત બળ લાગે છે.જો કણ સ્થિર સ્થિતિમાંથી શરૂ કરે તો પ્રથમ \(1\) \(sec.\) માં બળ વડે થતું કાર્ય ............... \(\mathrm{J}\) હશે.JEE Mains 2017 અઘરું
- \(1\,m\) લંબાઇનો ધાતુનો સળિયો \(X Y\) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પરિપથ પૂર્ણ કરે છે. પરિપથનું સમતલ \(0.15\,T\) ફલકસ ધનતા ધરાવતા ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ છે. જો સંપૂર્ણ પરિપથનો અવરોધ \(5\, \Omega\) હોય, તો સળિયાને \(4\,m / s\) જેટલી અચળ ઝડપથી દર્શાવેલ દિશામાં ગતિ કરાવવા માટે જરૂરી બળ \(........\,10^{-3}\,N\) હશે.
JEE Mains 2023 મધ્યમ - એક કણ અચળ પ્રવેગ \(a\) થી ગતિ કરે છે. તેનો \(v^{2}\) વિરુદ્ધ \(x\) (સ્થાનાંતર) નો ગ્રાફ આપેલ છે. કણનો પ્રવેગ (\({m} / {s}^{2}\) માં) કેટલો હશે?
JEE Mains 2021 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે; એક ને કથન \(A\) તરીકે અને બીજાને કારણ \(R\) તરીકે સૂચિત લેબલ કરવામાં આવેલ છે. કથન \(A :\) વીજ ચુંબકો નરમ લોખંડના બનેલા છે. કારણ \(R:\) નરમ લોખંડ ઉચ્ય પારગમ્યતા અને નીચી રિટેન્ટીવીટી ધરાવે છે. ઉપર્યુક્ત કથનો સંદર્ભમાં, નીયે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \(K_1\) અને \(K_2\) એ અનુક્રમે \(\lambda_1\) અને \(\lambda_2\) તરંગલંબાઈના પ્રકાશ માટે આપેલ દ્રવ્યની સપાટી પરથી ઉત્સર્જિત ફોટોઈલેક્ટ્રોનની મહત્તમ ગતિ ઊર્જા હોય. જો \(\lambda_1=2\lambda_2\) હોય, તો દ્રવ્યનું કાર્યવિધેય (work function) હશે:JEE Mains 2026 મધ્યમ
- સમાન વિદ્યુતભાર ધરાવતા બે કણો \(X\) અને \(Y\) ને સમાન વિદ્યુત સ્થિતિમાન વડે પ્રવેગિત કરાવવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેઓ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર ધરાવતા વિસ્તારમાં દાખલ થાય છે અને અનુક્રમે \(R_1\) અને \(R_2\) ત્રિજ્યાઓ ધરાવતા વર્તુળાકાર પથ પર ગતિ કરે છે. \(X\) અને \(Y\) ના દળોનો ગુણોત્તર _______ થશે.JEE Mains 2024 મધ્યમ
- \(P\) અવસ્થામાં રહેલા વાયુ \(a\) માટે \(C_{p}-C_{V}=R\) અને \(Q\) અવસ્થામાં \(C_{p}-C_{V}=1.10 R\), \(T_{p}\) અને \(T_{Q}\) એ અનુક્રમે બે જુદી અવસ્થા \(P\) અને \(Q\) ના તાપમાન હોય, તોJEE Mains 2021 મધ્યમ