JEE Mains · Physics · STD 11 - તરલના યાંત્રિક ગુણધર્મો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
\(R\) ત્રિજ્યાવાળું એક ગોળાકાર પ્રવાહી ટીપું \(\eta\) શ્યાનતા ધરાવતા વાયુમાંથી પસાર થાય ત્યારે \(v_1\) સીમાંત વેગ પ્રાપ્ત કરે છે. હવે આ ટીપાને \(64\) સમાન નાના ટીપાંમાં તોડવામાં આવે છે અને તે જ વાયુમાંથી નીચે પડતા દરેક ટીપું \(v_2\) સીમાંત વેગ પ્રાપ્ત કરે છે, તો સીમાંત વેગનો ગુણોત્તર \(v_1/v_2\) ________ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) \(16\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
\(r\) ત્રિજ્યાવાળું ગોળાકાર ટીપું શ્યાન માધ્યમમાં નીચે પડતા તેનો સીમાંત વેગ સ્ટોક્સના નિયમ પરથી અપાય છે:
\(v = \dfrac{2}{9} \dfrac{r^2 (\rho - \sigma) g}{\eta}\)
આ સંબંધ પરથી, સીમાંત વેગ ટીપાની ત્રિજ્યાના વર્ગના સમપ્રમાણમાં હોય છે:
\(v \propto r^2\)
જ્યારે \(R\) ત્રિજ્યાવાળું મોટું ટીપું \(r\) ત્રિજ્યાવાળા \(64\) સમાન નાના ટીપાંમાં તૂટે છે, ત્યારે કુલ કદ સંરક્ષિત રહે છે:
\(\dfrac{4}{3} \pi R^3 = 64 \times \dfrac{4}{3} \pi r^3\)
\(R^3 = 64 r^3\)
\(R = 4r\)
મૂળ ટીપાં અને નાના ટીપાંના સીમાંત વેગનો ગુણોત્તર છે:
\(\dfrac{v_1}{v_2} = \dfrac{R^2}{r^2}\)
\(R = 4r\) મુકતા:
\(\dfrac{v_1}{v_2} = \dfrac{(4r)^2}{r^2} = 16\)
જવાબ: \(16\)
\(v = \dfrac{2}{9} \dfrac{r^2 (\rho - \sigma) g}{\eta}\)
આ સંબંધ પરથી, સીમાંત વેગ ટીપાની ત્રિજ્યાના વર્ગના સમપ્રમાણમાં હોય છે:
\(v \propto r^2\)
જ્યારે \(R\) ત્રિજ્યાવાળું મોટું ટીપું \(r\) ત્રિજ્યાવાળા \(64\) સમાન નાના ટીપાંમાં તૂટે છે, ત્યારે કુલ કદ સંરક્ષિત રહે છે:
\(\dfrac{4}{3} \pi R^3 = 64 \times \dfrac{4}{3} \pi r^3\)
\(R^3 = 64 r^3\)
\(R = 4r\)
મૂળ ટીપાં અને નાના ટીપાંના સીમાંત વેગનો ગુણોત્તર છે:
\(\dfrac{v_1}{v_2} = \dfrac{R^2}{r^2}\)
\(R = 4r\) મુકતા:
\(\dfrac{v_1}{v_2} = \dfrac{(4r)^2}{r^2} = 16\)
જવાબ: \(16\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આપેલ પરિપથ \((A, B, C\) અને \(D\)) માં \(R\) ઊંચો અવરોધ અને \(S\) ગેલ્વેનોમીટરનો પ્રવાહ નિયંત્રિત કરવા અવરોધ \(S\) જોડેલો છે.તો આપેલ પતિપથમાંથી અર્ધઆવર્તન રીત માટેનો પરિપથ કયો થશે અને તેના માટે ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ કેટલો થશે?
JEE Mains 2014 અઘરું - સમક્ષિતિજ સપાટી પર ગબડતી \(50 \mathrm{~kg}\) દળની એક તકતીના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો વેગ \(0.4 m/s\) છે તો આ તકતી ને અટકાવવા માટે કરવું પડતું કાર્ય _______ \(\mathrm{J}\) છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- વસ્તુ ઉપ૨ \(\vec{F}_1\) અને \(\vec{F}_2\) બળ પ્રવર્ત છે. એક બળનું મૂલ્ય બીજા બળ કરતા ત્રણ ગણું છે અને આ બે બળોનું પરિણામી બળ મૂલ્યમાં મોટા બળ જેટલું મળે છે. બળ \(\vec{F}_1\) અને \(\vec{F}_2\) વચ્ચેનો કોણ \(\cos ^{-1}\left(\frac{1}{n}\right)\) છે. \(|n|\) નું મૂલ્ય _______થશે.JEE Mains 2024 અઘરું
- 500 g દળ ધરાવતો એક પદાર્થ x-અક્ષ પર \(v=4 \sqrt{x} \mathrm{~m} / \mathrm{s}\) ની ઝડપથી ગતિ કરે છે. પદાર્થ પર લાગતું બળ શોધો.JEE Mains 2025 સરળ
- વક્રીભવનાંક 2.0 ધરાવતી એક પારદર્શક ફિલ્મ વક્રીભવનાંક 1.45 ધરાવતા કાચના સ્લેબ પર કોટ કરેલી છે. 550 nm તરંગલંબાઈના લીલા પ્રકાશના મહત્તમ પ્રસારણ માટે કોટ કરવાની પારદર્શક ફિલ્મની લઘુત્તમ જાડાઈ કેટલી હશે? [ધારો કે પ્રકાશ કાચની સપાટીને લગભગ લંબરૂપે આપાત થાય છે.]JEE Mains 2025 મધ્યમ
- કોઈ ચોક્કસ રેડીયોએક્ટિવ નમૂનાનો કોઈ ક્ષણે વિભંજન દર \(4250\) વિખંડન પ્રતિ મીનીટ છે. \(10\) મીનીટ બાદ, દર \(2250\) વિખંડન પ્રતિ મીનીટ થાય છે. ક્ષય નિયતાંક \(.........\min^{-1}\) થશે. \(\left(\log _{10} 1.88=0.274\right.)\) લો.JEE Mains 2022 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(27^{\circ} C\) તાપમાને ઓક્સિજન અણુની દ બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(x \times 10^{-12} m\) છે. \(x\) નું મૂલ્ય શોધો. (પ્લાન્કનો અચળાંક \(=6.63 \times 10^{-34} J . s\), બોલ્ટ્ઝમેન અચળાંક \(=1.38 \times 10^{-23} J / K\), ઓક્સિજન અણુનું દળ \(\left.=5.31 \times 10^{-26} kg\right)\) લો.)JEE Mains 2026 અઘરું
- એક પરમાણ્વિક વાયુના બે મોલને દ્વિપરમાણ્વિક વાયુના છ મોલ સાથે મિશ્રિત કરવામાં આવે છે. અચળ કદે મિશ્રણની મોલર વિશિષ્ટ ઉષ્મા _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- જયારે હાઇડ્રોજેનિક પરમાણુ / આયનમાં ઇલેકટ્રોન ઉત્તેજિત અવસ્થામાંથી ધરાસ્થિતિમાં સંક્રાંતિ કરે છે.JEE Mains 2015 મધ્યમ
- એક ચોક્કસ વાયુને જરૂરી દબાણ લગાડીને તેના પ્રારંભિક કદ (\(V_o = 3\) litre) ના \(\left(\dfrac{1}{3}\right)^{rd}\) ભાગ જેટલું સમતાપીય રીતે સંકોચિત કરવામાં આવે છે. જો વાયુનો કદ-સ્થિતિસ્થાપકતા અંક \(3 \times 10^5\) N/m\(^2\) હોય, તો વાયુ પર થયેલા કાર્યનું મૂલ્ય _______ J છે.JEE Mains 2026 અઘરું
- ગોળાની ત્રિજ્યા \((7.50 \pm 0.85) \,cm \) માપવામાં આવે છે. ધારો કે તેના કદમાં પ્રતિશત ત્રુટિ \(x\) છે. \(x\) નું મૂલ્ય નજીકના પૂર્ણાંકમાં કેટલું (\(\%\) માં) હશે?JEE Mains 2021 મધ્યમ