JEE Mains · Physics · STD 11- ઘન પદાર્થોના યાંત્રિક ગુણધર્મો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
એક ધાતુનો તાર \(A\) એક દ્રઢ આધાર પરથી લટકાવેલો છે અને તેનો મુક્ત છેડો \(M\) દળના એક બ્લોક સાથે જોડેલો છે. બીજો \(2M\) દળનો બ્લોક, પહેલા બ્લોકની નીચે તાર \(B\) નો ઉપયોગ કરીને લટકાવેલો છે. તાર \(A\) અને \(B\) ના આડછેદના ક્ષેત્રફળ સમાન છે. તાર \(A\) અને \(B\) ની લંબાઈનો ગુણોત્તર \(2\) છે અને તેમના યંગના મોડ્યુલસનો ગુણોત્તર \((Y_A/Y_B)\) \(0.5\) છે. તાર \(A\) અને \(B\) માં થતા લંબાઈના વધારાનો ગુણોત્તર ______ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) \(6\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
તાર \(B\) માં તણાવ \(2M\) દળના બ્લોકને કારણે છે:
\(T_B = 2Mg\)
તાર \(A\) માં તણાવ \(M\) અને \(2M\) બંને દળના બ્લોકને કારણે છે:
\(T_A = Mg + 2Mg = 3Mg\)
તારમાં લંબાઈનો વધારો હૂકના નિયમ મુજબ \(\Delta L = \dfrac{TL}{AY}\) દ્વારા અપાય છે.
તાર \(A\) અને તાર \(B\) માં થતા લંબાઈના વધારાનો ગુણોત્તર છે:
\(\dfrac{\Delta L_A}{\Delta L_B} = \left(\dfrac{T_A}{T_B}\right) \left(\dfrac{L_A}{L_B}\right) \left(\dfrac{A_B}{A_A}\right) \left(\dfrac{Y_B}{Y_A}\right)\)
આપેલ છે કે \(\dfrac{L_A}{L_B} = 2\), \(\dfrac{A_B}{A_A} = 1\), અને \(\dfrac{Y_A}{Y_B} = 0.5 \Rightarrow \dfrac{Y_B}{Y_A} = 2\).
ગુણોત્તર સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
\(\dfrac{\Delta L_A}{\Delta L_B} = \left(\dfrac{3Mg}{2Mg}\right) \times (2) \times (1) \times (2)\)
\(\dfrac{\Delta L_A}{\Delta L_B} = \dfrac{3}{2} \times 4 = 6\)
જવાબ: \(6\)
\(T_B = 2Mg\)
તાર \(A\) માં તણાવ \(M\) અને \(2M\) બંને દળના બ્લોકને કારણે છે:
\(T_A = Mg + 2Mg = 3Mg\)
તારમાં લંબાઈનો વધારો હૂકના નિયમ મુજબ \(\Delta L = \dfrac{TL}{AY}\) દ્વારા અપાય છે.
તાર \(A\) અને તાર \(B\) માં થતા લંબાઈના વધારાનો ગુણોત્તર છે:
\(\dfrac{\Delta L_A}{\Delta L_B} = \left(\dfrac{T_A}{T_B}\right) \left(\dfrac{L_A}{L_B}\right) \left(\dfrac{A_B}{A_A}\right) \left(\dfrac{Y_B}{Y_A}\right)\)
આપેલ છે કે \(\dfrac{L_A}{L_B} = 2\), \(\dfrac{A_B}{A_A} = 1\), અને \(\dfrac{Y_A}{Y_B} = 0.5 \Rightarrow \dfrac{Y_B}{Y_A} = 2\).
ગુણોત્તર સમીકરણમાં કિંમતો મૂકતા:
\(\dfrac{\Delta L_A}{\Delta L_B} = \left(\dfrac{3Mg}{2Mg}\right) \times (2) \times (1) \times (2)\)
\(\dfrac{\Delta L_A}{\Delta L_B} = \dfrac{3}{2} \times 4 = 6\)
જવાબ: \(6\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આકૃતિમાં ચાર \(NOR\) ગેટનું જોડાણ આપેલું છે. આપેલ આકૃતિ માટે ટ્રુથ ટેબલ કેવું મળે?
JEE Mains 2021 અઘરું - એક કણ એક વર્તુળાકાર પથ પર \(10 \,ms^{-1}\) જેટલી અચળ ઝડપથી ગતિ કરે છે. જ્યારે તે વર્તુળનાં કેન્દ્રને ફરતે \(60^o\) ના કોણે ભ્રમણ કરે ત્યારે તેના વેગના ફેરફારનું મૂલ્ય ........ \(m/s\) થશે.JEE Mains 2019 મધ્યમ
- \(f=16\; \mathrm{cm}\) કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા એક પાતળા લેન્સને (\(\mu = 1.5\)) \(1.42\) વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે છે.જો પ્રવાહીમાં તેની કેન્દ્રલંબાઈ \(f_{l},\)હોય તો \(f_{l} /f\) નો ગુણોત્તર લગભગ કેટલો થશે?JEE Mains 2020 અઘરું
- કોઈ બિંદુ \(P\) ની પૃથ્વીની સપાટીથી ઉંંચાઈ પૃથ્વીના વ્યાસ જેટલી છે. જો પૃથ્વીની સપાટી ઉપર ગુરુત્વપ્રેવગનું મૂલ્ય \(g\) હોય તો બિંદુ \(P\) આગળ ગુરુત્વપ્રવેગનું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(A , B\) અને \(C\) ના એક્ટિવિટીના આલેખ આપેલ છે,તો તેમના અર્ધઆયુ. \(T _{\frac{1}{2}}( A ): T _{\frac{1}{2}}( B ): T _{\frac{1}{2}}( C )\) નો ગુણોતર ?
JEE Mains 2020 અઘરું - બિંદુ \(A\) (ઊંચાઈ\(=2\; \mathrm{m}\)) પરથી \(\mathrm{m}=1\; \mathrm{kg}\) દળ ધરાવતો કણ એક ઘર્ષણરહિત પથ \((AOC)\) પર ગતિ કરે છે. \(\mathrm{C}\) બિંદુ પર પહોચ્યા પછી કણ હવામાં તેની ગતિ સારું રાખે છે.જ્યારે કણ ત્યાથી તેની મહત્તમ ઊંચાઈ \(P\) બિંદુ (ઊંચાઈ\(=1 \;\mathrm{m}\) ) પર પહોચે ત્યારે તેની ગતિઉર્જા (\(\mathrm{J}\) માં) કેટલી થાય?
JEE Mains 2020 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- અનુક્રમે \(2 \times 10^{-4} H\) અને \(6.28 \Omega\) જેટલું પ્રેરણ અને અવરોધ ધરાવતાં અનુનાદીય પરિપથ \(10\, MHz\) ની આવૃત્તિ થી દોલન કરે છે. અનુનાદીય પરિપથનો ગુણવત્તા અંક (\(Q-\)factor) .......... હશે. \([\pi=3.14]\)JEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક પદાર્થ \(61^{\circ} {C}\) થી \(59^{\circ} {C}\) ઠંડો પડવા માટે \(4\, {min}\) સમય લગાડે છે. જો આસપાસના વાતાવરણનું તાપમાન \(30^{\circ} {C}\) હોય તો પદાર્થ \(51^{\circ} {C}\) થી ઠંડો પડી \(49^{\circ} {C}\) થવા માટે કેટલો સમય (\(min\) માં) લાગશે?JEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક ફુગ્ગાનું હવામાં દળ \(10 \,g\) છે. ફુગ્ગામાંથી \(4.5 \,cm / s\) ની નિયમીત ઝડપથી હવા નિકળે છે. જો ફૂગ્ગો \(5 \,s\) માં સંપૂર્ણ ખાલી થઈ જાય તો ફુગ્ગા ઉ૫૨ લાગતું સરેરાશ બળ ........... \(dyne\) થશે.JEE Mains 2022 સરળ
- જુદા જુદા દ્રવ્યના બનેલા બે નળાકાર સળિયા A અને B સીધી રેખામાં જોડવામાં આવે છે. તેમની લંબાઈ, ત્રિજ્યા અને ઉષ્માવાહકતાના ગુણોત્તર નીચે મુજબ છે:
\(\frac{\mathrm{L}_{\mathrm{A}}}{\mathrm{L}_{\mathrm{B}}}=\frac{1}{2}, \frac{\mathrm{r}_{\mathrm{A}}}{\mathrm{r}_{\mathrm{B}}}=2\) અને \(\frac{\mathrm{K}_{\mathrm{A}}}{\mathrm{K}_{\mathrm{B}}}=\frac{1}{2}\). સળિયા A અને B ના મુક્ત છેડા અનુક્રમે \(400 \mathrm{~K}\) અને \(200 \mathrm{~K}\) તાપમાને જાળવી રાખવામાં આવે છે. જ્યારે સંતુલન સ્થપાય છે ત્યારે સળિયાઓના આંતરપૃષ્ઠનું તાપમાન ________ K છે.JEE Mains 2025 અઘરું - \(5\, g\) દળ ધરાવતા પદાર્થને ના \(45\) ખૂણે \(5 \sqrt{2}\, ms ^{-1}\) ના વેગ થી પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે \(A\) and \(B\) બિંદુ વચ્ચે વેગમાનમાં ફેરફાર નું મૂલ્ય \(x \times 10^{-2}\, kgms ^{-1} .\) તો \(x ,\)........
JEE Mains 2021 અઘરું - કોઇ લાંબા નળાકારીય પાત્રમાં પ્રવાહી અડધે સુધી ભરેલ છે. જ્યારે પાત્ર પોતાની ઉર્ધ્વ અક્ષને અનુલક્ષીને પરિભ્રમણ કરે છે ત્યારે દિવાલની નજીક (અડીને) પ્રવાહી ઊપર ચઢે છે. જો પાત્રની ત્રિજ્યા \(5 \,cm\) અને તેની ચાક ઝડપ \( 2\) ભ્રમણ પ્રતિ સેકન્ડ હોય તો તેના કેન્દ્ર (મધ્યભાગ) અને છેડાની વચ્ચે ઊંચાઈનો તફાવત, \(cm\) માં કેટલો હશે?JEE Mains 2019 મધ્યમ