JEE Mains · Physics · STD 11- ઘન પદાર્થોના યાંત્રિક ગુણધર્મો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- સંખ્યાત્મક
એક ઘનની બાજુની લંબાઈ \(5\) cm અને દ્રઢતા ગુણાંક \(10^5\) N/m\(^2\) છે. ઘનની ઉપરની સપાટી પર \(10\) N બળ લગાડતાં, તેમાં ઉદ્ભવતું સ્થાનાંતર _____ mm છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) 2
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આપેલ છે:
ઘનની બાજુની લંબાઈ, \(L = 5\) cm \(= 0.05\) m
દ્રઢતા ગુણાંક, \(\eta = 10^5\) N/m\(^2\)
ઉપરની સપાટી પર લાગુ પાડેલ બળ, \(F = 10\) N
ઉપરની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ, \(A = L^2 = (0.05)^2 = 2.5 \times 10^{-3}\) m\(^2\)
આકાર પ્રતિબળ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\text{પ્રતિબળ} = \dfrac{F}{A} = \dfrac{10}{2.5 \times 10^{-3}} = 4000\) N/m\(^2\)
આકાર વિકૃતિ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\text{વિકૃતિ} = \dfrac{\Delta x}{L}\)
દ્રઢતા ગુણાંકને આકાર પ્રતિબળ અને આકાર વિકૃતિના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે:
\(\eta = \dfrac{\text{પ્રતિબળ}}{\text{વિકૃતિ}} = \dfrac{F/A}{\Delta x/L}\)
સ્થાનાંતર \(\Delta x\) માટે પુનર્ગોઠવણી કરતાં:
\(\Delta x = \dfrac{F \cdot L}{A \cdot \eta}\)
કિંમતો મૂકતા:
\(\Delta x = \dfrac{10 \times 0.05}{2.5 \times 10^{-3} \times 10^5}\)
\(\Delta x = \dfrac{0.5}{250} = 0.002\) m
મિલિમીટરમાં રૂપાંતર કરતાં:
\(\Delta x = 0.002 \times 1000 = 2\) mm
જવાબ: \(2\)
ઘનની બાજુની લંબાઈ, \(L = 5\) cm \(= 0.05\) m
દ્રઢતા ગુણાંક, \(\eta = 10^5\) N/m\(^2\)
ઉપરની સપાટી પર લાગુ પાડેલ બળ, \(F = 10\) N
ઉપરની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ, \(A = L^2 = (0.05)^2 = 2.5 \times 10^{-3}\) m\(^2\)
આકાર પ્રતિબળ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\text{પ્રતિબળ} = \dfrac{F}{A} = \dfrac{10}{2.5 \times 10^{-3}} = 4000\) N/m\(^2\)
આકાર વિકૃતિ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\text{વિકૃતિ} = \dfrac{\Delta x}{L}\)
દ્રઢતા ગુણાંકને આકાર પ્રતિબળ અને આકાર વિકૃતિના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે:
\(\eta = \dfrac{\text{પ્રતિબળ}}{\text{વિકૃતિ}} = \dfrac{F/A}{\Delta x/L}\)
સ્થાનાંતર \(\Delta x\) માટે પુનર્ગોઠવણી કરતાં:
\(\Delta x = \dfrac{F \cdot L}{A \cdot \eta}\)
કિંમતો મૂકતા:
\(\Delta x = \dfrac{10 \times 0.05}{2.5 \times 10^{-3} \times 10^5}\)
\(\Delta x = \dfrac{0.5}{250} = 0.002\) m
મિલિમીટરમાં રૂપાંતર કરતાં:
\(\Delta x = 0.002 \times 1000 = 2\) mm
જવાબ: \(2\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- E વિદ્યુતચાલક બળ (EMF) અને r આંતરિક અવરોધ ધરાવતી એક બેટરી R અવરોધ સાથે જોડેલ છે. Rમાં પાવર વપરાશ મહત્તમ ત્યારે થશે જ્યારે:JEE Mains 2026 સરળ
- 3 kg દળ અને 5m ત્રિજ્યાનું એક ફ્લાયવ્હીલ સમક્ષિતિજ અક્ષ પર મુક્ત રીતે ભ્રમણ કરી શકે છે. અવગણ્ય દળની દોરીને તે વ્હીલની ફરતે વીંટાળવામાં આવે છે અને દોરીના ઢીલા છેડાને 3 kg દળ સાથે જોડવામાં આવે છે. દળને પ્રારંભમાં સ્થિર રાખવામાં આવે છે અને બાદમાં મુક્ત કરવામાં આવે છે. જ્યારે દળ 3 m જેટલું નીચે જાય ત્યારે વ્હીલની J ના એકમમાં ગતિઉર્જા _________ છે. \(\left( g =10 m / s ^2\right)\)JEE Mains 2026 મધ્યમ
- વિધુતભારો \(-q\) અને \(+q\) એ અનુક્રમે \(A\) અને \(B\) પર સ્થિત છે જે વિદ્યુતદ્વિધ્રુવી રચે છે. અંતર \(AB=2a\) અને \(O\) એ આ દ્વિધ્રુવી \(AB\) નું મધ્યબિંદુ છે. \(OP\) એ આ દ્રિધુવી વિષુવ-રેખા અને \(OP\) એ \(AB\) લંબ છે. એક વિધુતભાર \(Q\) ને \(P\) પર મુકવામાં આવે છે, જ્યાં \(OP=y\) અને \(y > > 2a\). આ વિધુતભાર, \(F\) જેટલું સ્થિત વિદ્યુત બળ અનુભવે છે. હવે જો \(Q\) ને વિષુવરેખા પર \(P\)' કે જેથી \(OP' = \frac{y}{3}\) સુધી ખસેડવામાં આવે તો \(Q\) પરનું બળ ______ ની નજીકનું હશે. \(\left( {\frac{y}{3} > > 2a} \right)\)
JEE Mains 2019 અઘરું - એક પાતળો બહિર્ગોળ લેન્સ કાચ (\(\mu=1.5\)) માંથી બનાવવામાં આવ્યો છે જેના બંને વક્ર પૃષ્ઠોની વક્રતા ત્રિજ્યા \(20\) cm સમાન છે. લેન્સની ડાબી બાજુની સપાટીને બહારથી ચાંદીનો ઢોળ ચઢાવીને પરાવર્તક બનાવવામાં આવી છે. પ્રતિબિંબ અને વસ્તુનું સ્થાન એક જ જગ્યાએ હોય તે માટે, વસ્તુને લેન્સથી ________ cm અંતરે મૂકવી જોઈએ.JEE Mains 2026 અઘરું
- બાજુમાં દર્શાવેલ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા અનુસાર બે સમાંતર લાંબા વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા તારને \(2 r\) અંતરે રાખવામાં આવ્યા છે. બિંદુ \(A\) આગળ ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને \(C\) આગળ ઉત્પન ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ગુણોતર \(\frac{x}{7} \) છે. \(x\) નું મૂલ્ચ _______ થશે.
JEE Mains 2024 અઘરું - જો પદાર્થનો વેગ સ્થાનાંતર \({x}\) ના સ્વરૂપમાં \(v=\sqrt{5000+24 {x}} \;{m} / {s}\) મુજબ આપવામાં આવે, તો પદાર્થનો પ્રવેગ (\({m} / {s}^{2}\) માં) કેટલો હશે?JEE Mains 2021 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(m\) દળ ધરાવતો પદાર્થ \(M\) દળ આધારવતા ગ્રહની ફરતે \(R\) ત્રિજ્યાવાળી કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે.કોઈ એક સમયે તે બે સમાન દળમાં વિભાજિત થાય છે.પ્રથમ દળ \(\frac{R}{2}\) ત્રિજ્યાવાળી કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે અને બીજું દળ \(\frac{3R}{2}\) ત્રિજ્યાવાળી કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે.તો શરૂઆતની અને અંતિમ કુલ ઉર્જાનો તફાવત કેટલો થાય?JEE Mains 2018 અઘરું
- હાઈડ્રોજન પરમાણુ તેની ધરાસ્થિતિમાં \(10.2 \,eV\) ઊર્જાનું શોષણ કરે છે. ઈલેકટ્રોનનું કોણીય વેગમાનનું મૂલ્ય ............... \(\times 10^{-34} \; J{s}\) જેટલું વઘશે. (પ્લાન્ક અચળાંક \(=6.6 \times 10^{-34} \,Js\) આપેલ છે.)JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(L\) લંબાઈ અને \(M\) દળ ધરાવતા સળિયા \(A B\) ની રેખીય ઘનતા \(A\) થી \(B\) તરફ જતાં \(\lambda( x )=\lambda_{0}\left(1+\frac{ x }{ L }\right)\) જ્યાં, \(x\) એ \(A\)થી અંતર છે ,તો \(A\) માંથી પસાર થતી અન સળિયાને લંબ અક્ષને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા \(......ML^{2}\)JEE Mains 2020 અઘરું
- પૃથ્વીથી ચંદ્ર અને સૂર્ય વચ્ચેનું સરેરાશ અંતર અનુક્રમે \(0.4 \times 10^6\,km\) અને \(150 \times 10^6\,km\) છે. તેમના દળ અનુક્રમે \(8 \times 10^{22}\, kg\) અને \(2 \times 10^{30}\, kg\) છે.પૃથ્વીની ત્રિજ્યા \(6400\, km\) છે. \(\Delta {F_1}\) એ ચંદ્ર દ્વારા પૃથ્વીની સૌથી નજીકના અને દૂરના બિંદુ આગળ લાગતાં બળનો તફાવત અને \(\Delta {F_2}\) એ સૂર્ય દ્વારા પૃથ્વીની સૌથી નજીકના અને દૂરના બિંદુ આગળ લાગતાં બળનો તફાવત હોય તો \(\frac{{\Delta {F_1}}}{{\Delta {F_2}}}\) નું મૂલ્ય લગભગ કેટલું હશે?JEE Mains 2018 અઘરું
- સ્વરકાંટો \(250\, {Hz}\) થી કંપન કરે છે. સ્વરકાંટા સાથે અનુનાદ કરવા માટે ક્લોઝ પાઇપની લઘુતમ લંબાઈ કેટલા \({cm}\) હોવી જોઈએ? (હવામાં ધ્વનિની ઝડપ \(340\, {ms}^{-1}\))JEE Mains 2021 મધ્યમ