JEE Mains · Physics · STD 11 - એકમ, પરિમાણ અને માપન
- JEE Mains 2025
- મધ્યમ
- MCQ
યાદી - I ને યાદી - II સાથે જોડો.
| યાદી - I | યાદી - II |
|---|---|
| (A) યંગ મોડ્યુલસ | (I) \(M L^{-1} T^{-1}\) |
| (B) ટોર્ક | (II) \(M L^{-1} T^{-2}\) |
| (C) સ્નિગ્ધતા ગુણાંક | (III) \(M^{-1} L^3 T^{-2}\) |
| (D) ગુરુત્વાકર્ષણનો અચળાંક | (IV) \(M L^2 T^{-2}\) |
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો :
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) (A)-(II), (B)-(IV), (C)-(I), (D)-(III)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
(A) \([\mathrm{Y}]=\frac{\mathrm{F}}{\mathrm{A}\left(\frac{\Delta \ell}{\ell}\right)} \Rightarrow \frac{\mathrm{MLT}^{-2}}{\mathrm{~L}^2}=\mathrm{ML}^{-1} \mathrm{~T}^{-2}\)
(B) ટોર્ક \((\vec{\tau})=\overrightarrow{\mathrm{r}} \times \overrightarrow{\mathrm{F}}\)
\((\vec{\tau})=\mathrm{L} \times \mathrm{MLT}^{-2}=\mathrm{ML}^2 \mathrm{~T}^{-2}(\mathrm{IV})\)
(C) શ્યાનતા ગુણાંક \(\Rightarrow F=\eta A \frac{d V}{d t}\)
\(\eta \rightarrow \mathrm{Pa} \cdot \mathrm{sec}\)
\([\eta]=\frac{\mathrm{MLT}^{-2}}{\mathrm{~L}^2} \times \mathrm{T}=\mathrm{ML}^{-1} \mathrm{~T}^{-1}\)
(D) ગુરુત્વાકર્ષણનો અચળાંક (G)
\(\begin{aligned}
& \mathrm{F}=\frac{\mathrm{GM}_1 \mathrm{M}_2}{\mathrm{r}^2} \\
& {[\mathrm{G}]=\frac{\mathrm{F} \cdot \mathrm{r}^2}{\mathrm{~m}_1 \mathrm{~m}_2}=\frac{\mathrm{MLT}^{-2} \times \mathrm{L}^2}{\mathrm{M}^2}=\mathrm{M}^{-1} \mathrm{~L}^3 \mathrm{~T}^{-2}}
\end{aligned}\)
(B) ટોર્ક \((\vec{\tau})=\overrightarrow{\mathrm{r}} \times \overrightarrow{\mathrm{F}}\)
\((\vec{\tau})=\mathrm{L} \times \mathrm{MLT}^{-2}=\mathrm{ML}^2 \mathrm{~T}^{-2}(\mathrm{IV})\)
(C) શ્યાનતા ગુણાંક \(\Rightarrow F=\eta A \frac{d V}{d t}\)
\(\eta \rightarrow \mathrm{Pa} \cdot \mathrm{sec}\)
\([\eta]=\frac{\mathrm{MLT}^{-2}}{\mathrm{~L}^2} \times \mathrm{T}=\mathrm{ML}^{-1} \mathrm{~T}^{-1}\)
(D) ગુરુત્વાકર્ષણનો અચળાંક (G)
\(\begin{aligned}
& \mathrm{F}=\frac{\mathrm{GM}_1 \mathrm{M}_2}{\mathrm{r}^2} \\
& {[\mathrm{G}]=\frac{\mathrm{F} \cdot \mathrm{r}^2}{\mathrm{~m}_1 \mathrm{~m}_2}=\frac{\mathrm{MLT}^{-2} \times \mathrm{L}^2}{\mathrm{M}^2}=\mathrm{M}^{-1} \mathrm{~L}^3 \mathrm{~T}^{-2}}
\end{aligned}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- કોઈ ચલિત ગુંચળું ધરાવતા ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ \(50\,ohm,\) અને તેના પર \(25\) કાપા છે. જ્યારે તેમાંથી \(4\times 10^{-4}\) એમ્પિયર પ્રવાહ પસાર થાય ત્યારે તેની સોય (દર્શક) એક કાપા જેટલું આવર્તન અનુભવે છે. આ ગેલ્વેનોમીટરને \(2.5\,V\) ના વોલ્ટમીટર તરીકે વાપરવું હોય તો તેને ____________\(ohm\) અવરોધ સાથે જોડવું પડશેJEE Mains 2019 મધ્યમ
- \(A\) જેટલો આડછેદ ધરાવતા એક સમાંગ તારમાંથી બનાવેલા સાદા લોલકનો આવર્તકાળ \(T\) છે.જયારે વધારાનું દળ \(M\) દોલકમાં ઉમેરવામાં આવે છે,ત્યારે તેનો આવર્તકાળ બદલાઇ \(TM\) થાય છે.જો તારના દ્વવ્ય માટે યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા અંક થ હોય,તો \(\frac{1}{Y}\) _______ જેટલો થશે. ( \(g\) ગુરુત્વીય પ્રવેગ છે.)JEE Mains 2015 અઘરું
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે એક \(a\) ત્રિજ્યાની વર્તુળાકાર તકતીના કેન્દ્ર \(O\) થી \(d=\frac{a}{2}\) અંતરે \(l =\frac{ a }{2}\) લંબાઇનો એક ચોરસ ભાગ કાપીને અલગ કરેલ છે.જો બાકી રહેલા ભાગનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર \(O\) બિંદુથી \(-\frac{a}{X},\) અંતરે હોય તો \(X\)(નજીકતમ પૂર્ણાંક) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
JEE Mains 2020 અઘરું - નીચે બે કથનો આપેલા છે :
કથન \(I\) : એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીને ફરતે પૃથ્વીની સપાટીથી અત્યંત નજીકની કક્ષામાં ગતિ કરે છે. ઉપગ્રહના પરિભ્રમણનો આવર્તકાળ પૃથ્વીની ઘનતા પર આધાર રાખે છે.
કથન \(II\) : પૃથ્વીની સપાટી નજીકના ઉપગ્રહ માટે, ઉપગ્રહના પરિભ્રમણનો આવર્તકાળ \(T=2 \pi \sqrt{\frac{R_e}{g}}\) છે.જ્યાં \(R_{ e }\) પૃથ્વીની ત્રિજ્યા અને \(g\) ગુરુત્વપ્રવેગ છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના આધારે, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરો :JEE Mains 2026 અઘરું - \(0^{\circ} \mathrm{C}\) તાપમાને બે સુવાહકોના અવરોધ સમાન છે. આ સુવાહકો માટે અવરોધકતા તાપમાન ગુણાંક \(\alpha_1\) અને \(\alpha_2\) છે. તો આપેલ સુવાહકોના શ્રેણી અને સમાંતર જોડાણ માટે સમતુલ્ય અવરોધકતા તાપમાન ગુણાંક _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- ચાર \(M\) દળના કણ \(a\) ત્રિજયાના ચોરસના શીરોબિંદુ પર છે.આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે આ કણને બીજા કણોના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રને લીધે વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતા હોય તો તેનો વેગ કેટલો હશે?
JEE Mains 2019 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- જ્યારે પીળો પ્રકાશ સમાન જડાઈ ધરાવતા હવાના અને શૂન્યાવકાશના સ્તંભમાંથી પસાર થાય ત્યારે તરંગલંબાઈઓની સંખ્યાનો તફાવત એક મળે છે. તો હવાના સ્તંભની જડાઈ \(....\,{mm}\) હશે. [હવાનો વક્રીભવનાંક \(=1.0003\), શૂન્યાવકાશમાં પીળા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ \(=6000 \,\mathring {{A}}\) ]JEE Mains 2021 અઘરું
- \(1.0\; \mathrm{kg} .1 .5 \;\mathrm{kg}\) અને \(2.5\; kg\) દળ ધરાવતા ત્રણ કણને એક કટકોણ ત્રિકોણ જેની બાજુની લંબાઈ \(4.0\; \mathrm{cm}, 3.0 \;\mathrm{cm}\) અને \(5.0\; \mathrm{cm}\) છે તેના શિરોબિંદુ પર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે મૂકેલા છે. તો તંત્રનું દ્રવ્યમાન ક્યાં મળે?
JEE Mains 2020 મધ્યમ -

ત્રણ સમાન દળ \(m\) ને મુક્ત અવકાશમાં બાજુ a ધરાવતા સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ (A, B, C) પર રાખેલ છે. \(t=0\) સમયે, તેમને પ્રારંભિક વેગ \(\vec{V}_A=V_0 \overrightarrow{A C}, \vec{V}_B=V_0 \overrightarrow{B A}\) અને \(\vec{V}_C=V_0 \overrightarrow{C B}\) આપવામાં આવે છે. અહીં, \(\overrightarrow{A C}, \overrightarrow{C B}\) અને \(\overrightarrow{B A}\) એ ત્રિકોણની બાજુઓ પરના એકમ સદિશો છે. જો ત્રણેય દળો ગુરુત્વાકર્ષણ બળથી આંતરક્રિયા કરતા હોય, તો સંઘાતના બિંદુએ તંત્રના ચોખ્ખા કોણીય વેગમાનનું મૂલ્ય ________ છે.JEE Mains 2025 અઘરું - સુરેખ પથ પર ગતિ કરતા પદાર્થનો વેગ-સમય આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. \(t=0\) થી \(t=4 \mathrm{~s}\) સમયગાળા દરમિયાન પદાર્થે કાપેલું અંતર કેટલું છે?
JEE Mains 2025 સરળ - પરિપથમાં દર્શાવેલ \(AB\) ને \(2\,V\) ની બેટરી સાથે જોડેલ છે.એક કિસ્સામાં જ્યારે બેટરીનો ધન ધ્રુવ \(A\) સાથે અને બીજા કિસ્સામાં જ્યારે બેટરીનો ધન ધ્રુવ \(B\) સાથે જોડેલો હોય ત્યારે તેમાંથી પસાર થતો પ્રવાહ અનુક્રમે કેટલો હશે?
JEE Mains 2015 મધ્યમ - \(60^{\circ}\) નો કોણવાળા ઢાળવાળા સમતલ પર એક નળાકાર ગબડે છે. ગબડતી વખતે તેનો પ્રવેગ \(\frac{x}{\sqrt{3}} \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2\) છે, જ્યાં \(x=\) __________. \(\left(g=10 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2 \mathrm{q}\right)\).JEE Mains 2024 અઘરું