JEE Mains · Physics · STD 12 - સ્થિત વિદ્યુતસ્થિતિમાન અને કેપેસિટન્સ
- JEE Mains 2025
- અઘરું
- MCQ
રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા \(\lambda\) ધરાવતા ત્રણ અનંત લંબાઈના તાર અનુક્રમે \(x\)-અક્ષ, \(y\)-અક્ષ અને \(z\)-અક્ષ પર મૂકેલા છે. નીચેનામાંથી કઈ સમસ્થિતિમાન સપાટી દર્શાવે છે?
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(\left(x^2+y^2\right)\left(y^2+z^2\right)\left(z^2+x^2\right)=\) અચળાંક
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
અનંત લંબાઈના તારને કારણે વિદ્યુતસ્થિતિમાન \(V=2 k \lambda \ln r\) છે, જ્યાં \(r\) એ તારથી અંતર છે.
અવકાશમાં બિંદુ \(P(x, y, z)\) લેતા,
\(x\)-અક્ષ પરના તારથી અંતર \(r_x=\sqrt{y^2+z^2}\) છે.
\(y\)-અક્ષ પરના તારથી અંતર \(r_y=\sqrt{x^2+z^2}\) છે.
\(z\)-અક્ષ પરના તારથી અંતર \(r_z=\sqrt{x^2+y^2}\) છે.
\(\Rightarrow\) \(x\)-અક્ષ પરના તારને કારણે \(P\) બિંદુએ વિદ્યુતસ્થિતિમાન છે
\(V_x=2 k \lambda \ln r_x\)
\(y\)-અક્ષ પરના તારને કારણે \(P\) બિંદુએ વિદ્યુતસ્થિતિમાન છે
\(V_y=2 k \lambda \ln r_y\)
\(z\)-અક્ષ પરના તારને કારણે \(P\) બિંદુએ વિદ્યુતસ્થિતિમાન છે
\(V_z=2 k \lambda \ln r_z\)
\(\Rightarrow\) \(P\) બિંદુએ કુલ વિદ્યુતસ્થિતિમાન \(V=V_x+V_y+V_z\)
અથવા \(\quad V=2 k \lambda \ln r_x+2 k \lambda \ln r_y+2 k \lambda \ln r_z\)
એટલે કે \(V=2 k \lambda \ln \left(r_x r_y r_z\right)\)
અથવા
\(\begin{aligned}
& V=2 k \lambda \ln \left(\sqrt{y^2+z^2} \sqrt{z^2+x^2} \sqrt{x^2+y^2}\right) \\
& =k \lambda \ln \left(y^2+z^2\right)\left(z^2+x^2\right)\left(x^2+y^2\right)
\end{aligned}\)
\(\Rightarrow\) સમસ્થિતિમાન સપાટી માટે
\(\left(x^2+y^2\right)\left(y^2+z^2\right)\left(z^2+x^2\right)=\text { અચળાંક }\)
અવકાશમાં બિંદુ \(P(x, y, z)\) લેતા,
\(x\)-અક્ષ પરના તારથી અંતર \(r_x=\sqrt{y^2+z^2}\) છે.
\(y\)-અક્ષ પરના તારથી અંતર \(r_y=\sqrt{x^2+z^2}\) છે.
\(z\)-અક્ષ પરના તારથી અંતર \(r_z=\sqrt{x^2+y^2}\) છે.
\(\Rightarrow\) \(x\)-અક્ષ પરના તારને કારણે \(P\) બિંદુએ વિદ્યુતસ્થિતિમાન છે
\(V_x=2 k \lambda \ln r_x\)
\(y\)-અક્ષ પરના તારને કારણે \(P\) બિંદુએ વિદ્યુતસ્થિતિમાન છે
\(V_y=2 k \lambda \ln r_y\)
\(z\)-અક્ષ પરના તારને કારણે \(P\) બિંદુએ વિદ્યુતસ્થિતિમાન છે
\(V_z=2 k \lambda \ln r_z\)
\(\Rightarrow\) \(P\) બિંદુએ કુલ વિદ્યુતસ્થિતિમાન \(V=V_x+V_y+V_z\)
અથવા \(\quad V=2 k \lambda \ln r_x+2 k \lambda \ln r_y+2 k \lambda \ln r_z\)
એટલે કે \(V=2 k \lambda \ln \left(r_x r_y r_z\right)\)
અથવા
\(\begin{aligned}
& V=2 k \lambda \ln \left(\sqrt{y^2+z^2} \sqrt{z^2+x^2} \sqrt{x^2+y^2}\right) \\
& =k \lambda \ln \left(y^2+z^2\right)\left(z^2+x^2\right)\left(x^2+y^2\right)
\end{aligned}\)
\(\Rightarrow\) સમસ્થિતિમાન સપાટી માટે
\(\left(x^2+y^2\right)\left(y^2+z^2\right)\left(z^2+x^2\right)=\text { અચળાંક }\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(4 \pi\) મીટર લંબાઈના તારને વાળીને \(6\) બાજુઓ ધરાવતો એક નિયમિત બહુકોણ બનાવવામાં આવે છે. જો બહુકોણની બાજુઓમાંથી \(4 \pi \sqrt{3} \mathrm{~A}\) વિદ્યુત પ્રવાહ વહેતો હોય, તો બહુકોણના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(x \times 10^{7} \mathrm{~T}\) હશે. \(\mathrm{x}\) નું મૂલ્ય ______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- ઊભી દીવાલો ધરાવતી ટાંકીમાં \(12\, {m}\) ઊંચાઈ સુધી પાણી ભરેલ છે. પાણીના સ્તરથી \('{h}'\) ઊંડાઈએ કોઈ એક દીવાલમાં એક હૉલ કરવામાં આવે છે. બહાર નીકળતી પાણીની ધાર જમીન ઉપર મહત્તમ અવધિ સુધી પહોચે તે માટે \(h\) નું મૂલ્ય કેટલું હોવું જોઈએ?JEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક છોકરો \(2 \,m\) લાંબી દોરીના છેડે \(100\, g\) નો એક પશ્થર બાંધી તેને સમક્ષિતિળ સમતલમાં ગોળ-ગોળ ફેરવે છે. \(80\, N\) જેટલું મહત્તમ તણાવ સહન કરી શકે છે. જે ગોળ-ગોળ ફરતા પથ્થરની મહત્તમ ઝડ૫ \(\frac{ K }{\pi}\) ભ્રમણ/મિનીટ હોય તો \(K\) શોધો (દોરી દળરહિત અને ખેંચાણ અનુભવતી નથી તેમ ધારો)JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(20\, \mu {C}\) અને \(-5\, \mu {C}\) બે વિદ્યુતભાર ધરાવતા બે કણો \({A}\) અને \({B}\) વચ્ચેનું અંતર \(5\, {cm}\) છે. ત્રીજા વિદ્યુતભારને કેટલા અંતરે મૂકવાથી તેના પર લાગતું વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય થાય?
JEE Mains 2021 મધ્યમ - લાયમન શ્રેણીની ન્યૂનતમ તરંગલંબાઈ 91 nm છે. પાશ્ચન અને બામર શ્રેણીની મહત્તમ તરંગલંબાઈઓનો તફાવત અંદાજે ________ nm છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
- \(15\, cm\) જેટલી કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતા અને \(1.5\) જેટલો વક્રીભવનાંક ધરાવતા બે સમાન લેન્સોને એક્બીના સંપર્કમાં રાખવામાં આવેલા છે. બે લેન્સો વચ્વચેની જગ્યામાં \(1.25\) વક્રીભવનાંક ધરાવતું પ્રવાહી ભરવામાં આવે છે. તો આ સંચોજનની કેન્દ્રલંબાઈ .....\(cm\) હશે.
JEE Mains 2022 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક સાબુના પરપોટાને ફુલાવીને તેનો વ્યાસ \(7 \mathrm{~cm}\) કરવામાં આવે છે. તેને વધારે ફૂલાવવા માટે કરવા પડતા કાર્ય માટે \(36960\) erg જેટલી ઉર્જા જોઈએ છે. સાબુના દ્રાવણ માટે પૃષ્ઠતાણ \(40\) dyne/cm હોય તો નવી ત્રિજ્યાં _______ \(\mathrm{cm}\) થશે. \(\left(\pi=\frac{22}{7}\right.\)લો).JEE Mains 2024 અઘરું
- \(d\) લંબાઈ ધરાવતી નાની ચુંબકીય ડાઈપોલના મધ્યબિંદુ એકબીજાથી \(x, (x > > d)\) અંતરે છે. જો તેમની વચ્ચે લાગતું બળ \(x^{-n}\) ના સમપ્રમાણમાં હોય તો \(n\) કેટલો હશે?
JEE Mains 2014 અઘરું - પૃથ્વી અને ચંદ્રના દળ અને ત્રિજ્યા અનુક્રમે \(\left({M}_{1}, {R}_{1}\right)\) અને \(\left({M}_{2}, {R}_{2}\right)\) છે. તેમના કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર \({r}\) છે. બંને દળના મધ્યબિંદુથી \(m\) દળના પદાર્થનો નિષ્ક્રમણ વેગ કેટલો થાય?JEE Mains 2021 અઘરું
- એક \(100\, m\) ઊંચા મકાનની ટોચ પર થી \(0.03\, kg\) દળ ધરાવતા એક લાકડાના ટુકડાને મુક્ત કરવામાં આવે છે. આ જ સમયે, \(0.02\, kg\) દળ ધરાવતી ગોળી (કારતુસ ) ને જમીન પરથી ઊર્ધ્વદિશામાં ઊપર તરફ \(100 \,ms^{-1}\) ના વેગ થી છોડવામાં આવે છે. ગોળી લાકડામાં જોડાઈ જાય છે, તો આ સંયુક્ત તંત્રે પાછું પડવાનું ચાલુ કરે તે પહેલા મકાનની ટોચથી ઊપર પહોંચેલ મહત્તમ ઊંચાઈ ........ \(m\) થશે. \((g=10 \,m/s^2)\)JEE Mains 2019 અઘરું
- લિસ્ટ\(-I\) ને લિસ્ટ\(-II\) સાથે જોડો
આપેલ વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.લિસ્ટ\(-I\) લિસ્ટ\(-II\) \((a)\) \({R}_{{H}}\) (રીડબર્ગ અચળાંક) \((i)\) \({kg} {m}^{-1} {s}^{-1}\) \((b)\) \(h\) (પ્લાંક અચળાંક) \((ii)\) \({kg} {m}^{2} {s}^{-1}\) \((c)\) \(\mu_{{B}}\) (ચુંબકીય ક્ષેત્રની ઊર્જા ઘનતા) \((iii)\) \({m}^{-1}\) \((d)\) \(\eta\) (શ્યાનતા ગુણાંક) \((iv)\) \({kg} {m}^{-1} {s}^{-2}\) JEE Mains 2021 અઘરું