JEE Mains · Physics · STD 12 - વિધુતભારો અને ક્ષેત્રો
- JEE Mains 2026
- સરળ
- સંખ્યાત્મક
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે \(10\text{ cm}\) લંબાઈના અને નિયમિત રીતે પથરાયેલો \(Q = 24\ \mu\text{C}\) વિદ્યુતભાર ધરાવતા પાતળા અવાહક તારના એક છેડાથી \(2\text{ cm}\) અંતરે એક બિંદુવત વિદ્યુતભાર \(q = 1\ \mu\text{C}\) મૂકેલો છે. તો \(q\) અને તાર વચ્ચે લાગતું સ્થિતવિદ્યુત બળ _______ N હશે.
(અહીં \(\frac{1}{4\pi\varepsilon_0} = 9 \times 10^9\text{ N}\cdot\text{m}^2/\text{C}^2\) લો)

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) 90
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી

સ્પષ્ટીકરણ:
બિંદુવત વિદ્યુતભાર અને નિયમિત વિદ્યુતભારિત તાર વચ્ચે લાગતા બળની ગણતરી સંકલનની મદદથી સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ નીચે મુજબ છે:
1. આપેલા મૂલ્યોને SI એકમમાં ફેરવો:
- બિંદુવત વિદ્યુતભાર, \(q = 1\ \mu\text{C} = 10^{-6}\text{ C}\)
- તાર પરનો કુલ વિદ્યુતભાર, \(Q = 24\ \mu\text{C} = 24 \times 10^{-6}\text{ C}\)
- તારની લંબાઈ, \(L = 10\text{ cm} = 10 \times 10^{-2}\text{ m} = 10^{-1}\text{ m}\) (આ કિંમત છેદમાં મૂકેલ છે)
- નજીકના છેડાથી અંતર = \(2\text{ cm} = 2 \times 10^{-2}\text{ m}\)
- દૂરના છેડાથી અંતર = \(2\text{ cm} + 10\text{ cm} = 12\text{ cm} = 12 \times 10^{-2}\text{ m}\)
2. રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા (\(\lambda\)) શોધવી:
તારની એકમ લંબાઈ દીઠ વિદ્યુતભાર નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
\(\lambda = \frac{Q}{L} = \frac{24 \times 10^{-6}}{10^{-1}}\text{ C/m}\)
3. સંકલનનું સમીકરણ મેળવવું:
બિંદુવત વિદ્યુતભારથી \(x\) અંતરે આવેલા તાર પર એક નાનો ખંડ \(dx\) ધારો, જેના પરનો વિદ્યુતભાર \(dq = \lambda dx\) થાય. કુલંબના નિયમ અનુસાર તેમની વચ્ચે લાગતું બળ:
\(dF = \frac{k \cdot q \cdot \lambda \cdot dx}{x^2}\)
નજીકના છેડાથી લઈને દૂરના છેડા સુધીની મર્યાદામાં સંકલન કરતા:
\(F = k \cdot q \cdot \lambda \left[ -\frac{1}{x} \right]_{2 \times 10^{-2}}^{12 \times 10^{-2}}\)
\(F = k \cdot q \cdot \lambda \left( \frac{1}{2 \times 10^{-2}} - \frac{1}{12 \times 10^{-2}} \right) = k \cdot q \cdot \lambda \cdot \left( \frac{5}{12 \times 10^{-2}} \right)\)
4. કિંમતો મૂકવી:
\(F = (9 \times 10^9) \times (10^{-6}) \times \left( \frac{24 \times 10^{-6}}{10^{-1}} \right) \times \left( \frac{5}{12} \right) \times 10^2\)
\(F = 9 \times 24 \times \frac{5}{12} = 90\text{ N}\)
આથી, સાચો ઉત્તર વિકલ્પ B છે.
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- બે હવા ભરેલા ભરેલા \(C\) અને \(nC\) કેપેસીટન્સ ધરાવતા સમાંતર પ્લેટ કેપેસીટરને \(V\) વોલ્ટની બેટરી સાથે સમાંતરમાં જોડેલા છે.જ્યારે કેપેસીટર સંપૂર્ણ રીતે ચાર્જ થાય ત્યારે બેટરી દૂર કરીને પહેલા કેપેસીટરની પ્લેટ વચ્ચે \(K\) ડાયઈલેક્ટ્રિક અચળાંક ધરાવતો પદાર્થ ભરવામાં આવે છે.હવે આ તંત્રનો નવો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત કેટલો થાય?JEE Mains 2019 અઘરું
- 450 W પ્રકાશ સ્રોત દ્વારા તેનાથી 2 m દૂર મૂકેલી સંપૂર્ણપણે પરાવર્તક સપાટી પર લાગુ પડતું વિકિરણ દબાણ છે :JEE Mains 2025 મધ્યમ
- \(l\) લંબાઈ માં \(0.3\,T\) નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર છે. પ્રોટોન આ ક્ષેત્ર સાથે \(60\) ના ખૂણે \(4 \times 10^{5}\, ms ^{-1}\) ના વેગ થી દાખલ થાય છે. \(10\) પરિણામમાં પ્રોટોન \(l\) અંતર કાપતો હોય તો \(l= ....... m\) (પ્રોટોનનું દળ \(=1.67 \times 10^{-27} \,kg,\) પ્રોટોનનું વિધુતભાર \(\left.=1.6 \times 10^{-19}\, C \right)\)
JEE Mains 2020 અઘરું - એક પોટેન્શિયલ ડિવાઈડર સર્કિટને \(20 \mathrm{~V}\) ના DC સ્ત્રોત, \(1.8 \mathrm{~V}\) ના ગ્લો વોલ્ટેજ ધરાવતા પ્રકાશ ઉત્સર્જક ડાયોડ અને \(3.2 \mathrm{~V}\) ના બ્રેકડાઉન વોલ્ટેજ ધરાવતા ઝેનર ડાયોડ સાથે જોડવામાં આવે છે. અવરોધક તાર (PR) ની લંબાઈ \(20 \mathrm{~cm}\) છે. LED ને માંડ પ્રજ્વલિત કરવા માટે \(P Q\) ની લઘુત્તમ લંબાઈ _______ cm છે.
JEE Mains 2024 અઘરું - \(l\) લંબાઈના એક સળિયાના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રથી \(\frac{l}{4}\) અંતરે તેને લંબ અક્ષ માથી પસાર થતી અક્ષને અનુલક્ષીને ચક્રાવર્તન ત્રિજ્યા કેટલી થાય?JEE Mains 2020 મધ્યમ
- બે \(X\) અને \(Y\) રેડીયોએક્ટિવ પદાર્થો પાસે પ્રારંભમાં અનુક્રમે \(N _{1}\) અને \(N _{2}\) ન્યુક્લિયસો રહેલા છે.\(X\) નો અર્ધ-આયુ \(Y\) ના અર્ધ-આયુ કરતા અડધો છે. \(Y\) ના ત્રણ અર્ધ-આયુ જેટલા સમય બાદ બંનેમાં ન્યુક્લિયસોની સંખ્યા સમાન બને છે. \(\frac{ N _{1}}{ N _{2}}\) ગુણોત્તર ............. થશેJEE Mains 2021 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(M\) દળ ધરાવતો એક ફુગ્ગો અને તેની અંદરની સામગ્રી ' \(a\) ' પ્રવેગથી ઉપરની દિશામાં ગતિ કરી રહ્યા છે. ફુગ્ગાને ' \(3 a^{\prime}\) પ્રવેગથી ઉપર તરફ ગતિ કરાવવા માટે, તેની સામગ્રીમાંથી કેટલું દળ મુક્ત કરવું પડશે?
( ' g ' ને ગુરુત્વીય પ્રવેગ લો)JEE Mains 2025 સરળ - તત્વ \(A\) ની પરમાણુ ક્રમાંક \(16\) છે. અને અર્ધ આયુ \(1\) દિવસ છે. બીજા તત્વ \(B\)નો પરમાણુ ક્રમાંક \(32\) અને અર્ધ આયુ \(\frac{1}{2}\) દિવસ છે. જો બંને \(A\) અને \(B\) એક જ સમયે એકીસાથે અને \(320\,g\) જેટલા પ્રારંભિક દળ સાથે રેડિયો-એકવિટી શરૂ કરે, તો \(2\) દિવસ પછી \(A\) અને \(B\) નાં ભેગા થઈને કુલ કેટલા પરમાણુઓ \(............\times 10^{24}\) રહેશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- નીચે આપેલા અવલોકન પાણીના પૃષ્ઠતાણ \(T\) કેપીલરી ટ્યૂબની રીત દ્વારા મેળવવામાં આવે છે. કેપીલરી ટ્યુબનો વ્યાસ \(D = 1.25\times 10^{-2}\;m\) પાતળી ટ્યૂબ (નળી)માં પાણીનો વધારો, \(h = 1.45× 10^{-2}\;m\) \(g = 9.80 \;m/s^2 \) લો અને \(T = \frac{{rhg}}{2}\times 10^3\; N/m\) સંબંધનો ઉપયોગ કરતાં, પૃષ્ઠતાણ \(T\) માં શક્ય ત્રુટિ કેટલા .............. \(\%\) હશે ?JEE Mains 2017 મધ્યમ
- \(90\, \mu C\) શરૂઆતનો વિજભાર ધરાવતા સમાંતર પ્લેટ કેપેસીટરની પ્લેટનું ક્ષેત્રફળ \(60\, cm^2\) અને બંને પ્લેટ વચ્ચેનું અંતર \(3\, mm\) છે. જો બે પ્લેટ વચ્ચેનું માધ્યમ થોડુક વાહક બને તો પ્લેટ શરૂઆતમાં \(2.5\times10^{-8}\, C/s\) ના દરથી વિજભાર ગુમાવે, તો બંને પ્લેટ વચ્ચે ચુંબકીયક્ષેત્ર કેટલું હશે?JEE Mains 2013 મધ્યમ