JEE Mains · Physics · STD 12 -વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
બાજુ \(2\) cm ધરાવતો એક ચોરસ ગાળો \(B = 0.4\sin(300t)\) ટેસ્લા મૂલ્યવાળા સમય સાથે બદલાતા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલો છે. ગાળાના સમતલને લંબ ક્ષેત્ર સાથે \(60°\) નો કોણ બનાવે છે. ગાળામાં ઉદ્ભવતું મહત્તમ પ્રેરિત emf __________ mV છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) \(24\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આપેલ છે:
ચોરસ ગાળાની બાજુ, \(a = 2\) cm \(= 2 \times 10^{-2}\) m
ગાળાનું ક્ષેત્રફળ, \(A = a^2 = 4 \times 10^{-4}\) m\(^2\)
ચુંબકીય ક્ષેત્ર, \(B = 0.4 \sin(300t)\) T
સમતલને લંબ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો કોણ, \(\theta = 60^\circ\)
ગાળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\Phi = \vec{B} \cdot \vec{A} = B A \cos\theta\)
\(\Phi = (0.4 \sin(300t))(4 \times 10^{-4}) \cos(60^\circ)\)
\(\Phi = 1.6 \times 10^{-4} \sin(300t) \times \dfrac{1}{2}\)
\(\Phi = 0.8 \times 10^{-4} \sin(300t)\) Wb
ફેરાડેના પ્રેરણના નિયમ અનુસાર, પ્રેરિત emf નીચે મુજબ છે:
\(e = -\dfrac{d\Phi}{dt}\)
\(e = -\dfrac{d}{dt} (0.8 \times 10^{-4} \sin(300t))\)
\(e = -0.8 \times 10^{-4} \times 300 \cos(300t)\)
\(e = -240 \times 10^{-4} \cos(300t)\) V
\(e = -24 \times 10^{-3} \cos(300t)\) V
મહત્તમ પ્રેરિત emf એ \(e\) નો કંપવિસ્તાર છે:
\(e_{\text{max}} = 24 \times 10^{-3}\) V \(= 24\) mV
જવાબ: \(24\)
ચોરસ ગાળાની બાજુ, \(a = 2\) cm \(= 2 \times 10^{-2}\) m
ગાળાનું ક્ષેત્રફળ, \(A = a^2 = 4 \times 10^{-4}\) m\(^2\)
ચુંબકીય ક્ષેત્ર, \(B = 0.4 \sin(300t)\) T
સમતલને લંબ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો કોણ, \(\theta = 60^\circ\)
ગાળા સાથે સંકળાયેલ ચુંબકીય ફ્લક્સ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\Phi = \vec{B} \cdot \vec{A} = B A \cos\theta\)
\(\Phi = (0.4 \sin(300t))(4 \times 10^{-4}) \cos(60^\circ)\)
\(\Phi = 1.6 \times 10^{-4} \sin(300t) \times \dfrac{1}{2}\)
\(\Phi = 0.8 \times 10^{-4} \sin(300t)\) Wb
ફેરાડેના પ્રેરણના નિયમ અનુસાર, પ્રેરિત emf નીચે મુજબ છે:
\(e = -\dfrac{d\Phi}{dt}\)
\(e = -\dfrac{d}{dt} (0.8 \times 10^{-4} \sin(300t))\)
\(e = -0.8 \times 10^{-4} \times 300 \cos(300t)\)
\(e = -240 \times 10^{-4} \cos(300t)\) V
\(e = -24 \times 10^{-3} \cos(300t)\) V
મહત્તમ પ્રેરિત emf એ \(e\) નો કંપવિસ્તાર છે:
\(e_{\text{max}} = 24 \times 10^{-3}\) V \(= 24\) mV
જવાબ: \(24\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- પૃથ્વીને ફરતે આપેલ કક્ષામાં પરિક્રમણ કરતા ઉપગ્રહની આવર્તકાળ \(7\) કલાક છે. જો કક્ષાની ત્રિજ્યા તેની અગાઉના મૂલ્ય કરતાં ત્રણ ગણી વધારવામાં આવે તો ઉપગ્રહનો નવો આવર્તકાળ કેટલો થશે ?JEE Mains 2022 મધ્યમ
- નીચેનામાંથી ન્યુકલાઈડ્ઝની કઈ જોડ તત્વનાં સમભારિય (આઇસોબાર) છે?JEE Mains 2026 સરળ
- \(4\, {m}\) લંબાઈ અને \(10\, {cm}^{2}\) આડછેદના સ્ટીલના તારનો \({y}=2.0 \times 10^{11} \,{Nm}^{-2}\) અને \(\alpha=10^{-5}{ }^{\circ} {C}^{-1}\) છે, તેનની લંબાઈમાં વધારો કરાવ્યા વગર \(0^{\circ} {C}\) થી \(400^{\circ} {C}\) ગરમ કરવામાં આવે છે. તારમાં ઉત્પન્ન થતું તણાવબળ \({x} \times 10^{5} \, {N}\) છે, જ્યાં \(x\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2021 મધ્યમ
- ત્રિજ્યા \(R\) અને દળ \(M\) ધરાવતી એક નિયમિત તકતી તેની અક્ષને અનુલક્ષીને ભ્રમણ કરવા માટે મુક્ત છે. આકૃતિ માં બતાવ્યા પ્રમાણે તેની ધરી પર એક દોરી વીંટાળીને તેની સાથે એક \(m\) દળનો પદાર્થ દોરીના મુક્ત છેડા સાથે બાંધવામાં આવે છે. ત્યારબાદ પદાર્થને સ્થિર સ્થિતિ માથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. તો તે પદાર્થ નો કોણીય વેગ કેટલો હશે?
JEE Mains 2017 અઘરું - એક બહિર્ગોળ લેન્સ કાચના દ્રવ્યમાંથી બનાવેલ છે જેનો વક્રીભવનાંક \(1.4\) છે અને બંને સપાટીઓની વક્રતા ત્રિજ્યા સમાન છે. તેની કેન્દ્રલંબાઈ અને વક્રતા ત્રિજ્યાનો ગુણોત્તર ______ છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
- \(M\) દળ અને \(R\) ત્રિજ્યા ધરાવતી રિંગ તેની અક્ષને અનુલક્ષીને \(\omega \) કોણીય વેગથી ભ્રમણો કરે છે. બે \(m\) દળના સમાન પદાર્થો ને ધીમેથી રિંગના વ્યાસના બે છેડા સાથે જોડવામાં આવે છે. તો તેના લીધે ગતિઉર્જામાં થતો ઘટાડો કેટલો હશે?JEE Mains 2013 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(5 \mathrm{~m}\) લંબાઈના એક સમક્ષિતિજ સીધો તાર કે જે પૂર્વથી પશ્રિમ દિશામાં લંબાયેલો (ખેંચાયેલો) છે એ \(0.60 \times 10^{-4} \mathrm{~Wb} \mathrm{~m}^{-2}\) જેટલા પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના સમક્ષિતિજ ધટકથી કાટકોણે પતન કરે છે. તારમાં પ્રેરીત \(emf\) નું તત્કાલીન મૂલ્ય _______ \(\times 10^{-3} \mathrm{~V}\) છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક કણ વર્તુળાકાર માર્ગે ભ્રમણ કરી રહ્યો છે અને કોઈ પણ ક્ષણે તેની ગતિનું વર્ણન \(\theta = \dfrac{5t^4}{40} - \dfrac{t^3}{3}\) વડે કરી શકાય છે. \(10\) સેકન્ડ પછી કણનો કોણીય પ્રવેગ _______ rad/s\(^2\) છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે. વિધાન - \(I\) : \(\mu\) જથ્થાનો એક આદર્શ વાયુ જ્યારે સમોષ્મી પ્રક્રિયા દ્વારા \(\left( P _{1}, V _{1}, T _{1}\right)\) અવસ્થામાંથી \(\left( P _{2}, V _{2}, T _{2}\right)\) અવસ્થામાં જાય છે ત્યારે થતું કાર્ય \(W =\frac{\mu R \left( T _{2}- T _{1}\right)}{1-\gamma}\), જ્યાં \(\gamma=\frac{ C _{ p }}{ C _{ v }}\) અને \(R =\) સાર્વત્રિક વાયુ અચળાંક છે. વિધાન - \(II\) : ઉપરોક્ત કિસ્સામાં, જ્યારે વાયુ ઉપર કાર્ય થાય છે, વાયુનું તાપમાન વધે છે. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરો.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- આકૃતિમાં એક અવરોધ બતાવેલ છે. તેનું મૂલ્ય અને ટોલરન્સ અનુક્રમે __________ છે
JEE Mains 2019 મધ્યમ - જો \(\eta_1\) એ કાર્નોટ એન્જીનની \(T _1=447^{\circ}\,C\) અને \(T _2=147^{\circ}\,C\) તાપમાને કાર્યક્ષમતા અને \(\eta_2\) એ \(T _1=947^{\circ} C\) અને \(T _2=47^{\circ} C\) તાપમાને કાર્યક્ષમતા દર્શાવતા હોય તો \(\frac{\eta_1}{\eta_2}\) ગુણોત્તર શોધો.JEE Mains 2022 મધ્યમ