JEE Mains · Physics · STD 11 - કાર્ય, ઊર્જા અને પાવર
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
એક \(1\text{ kg}\) દળના પદાર્થને સમક્ષિતિજ સમતલ સાથે \(30°\) ના નમનકોણ ધરાવતી ઢળતી સપાટી પર રાખેલ છે અને તે પ્રારંભમાં સ્થિર છે. પછી આખી ગોઠવણીને \(4\text{ m/s}\) ના અચળ વેગથી ઉપરની તરફ ગતિ કરાવવામાં આવે છે. \(2\text{ s}\) સમયમાં ઘર્ષણ બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય _______ J છે. (\(g = 10\text{ m/s}^2\) લો)
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) \(20\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
કારણ કે ગોઠવણી અચળ વેગથી ગતિ કરે છે, તેથી દળનો પ્રવેગ શૂન્ય છે. દળ ઢાળની સાપેક્ષે સંતુલનમાં છે.
દળ પર લાગતું ઘર્ષણ બળ \(f\) ઢળતી સપાટી પર ગુરુત્વાકર્ષણ બળના ઘટકને સંતુલિત કરે છે. તેથી, ઘર્ષણ બળનું મૂલ્ય છે:
\(f = mg \sin 30^\circ\)
આપેલ કિંમતો (\(m = 1\text{ kg}\), \(g = 10\text{ m/s}^2\)) મૂકતા:
\(f = 1 \times 10 \times \dfrac{1}{2} = 5\text{ N}\)
ઘર્ષણ બળની દિશા ઢાળની ઉપરની તરફ છે. કારણ કે ઢાળ સમક્ષિતિજ સાથે \(30^\circ\) નો ખૂણો બનાવે છે, તેથી ઘર્ષણ બળ ઊર્ધ્વ ઉપરની દિશા સાથે \(90^\circ - 30^\circ = 60^\circ\) નો ખૂણો બનાવે છે.
\(t = 2\text{ s}\) સમયમાં ગોઠવણીનું સ્થાનાંતર \(s\) ઊર્ધ્વ ઉપરની તરફ છે:
\(s = vt = 4 \times 2 = 8\text{ m}\)
ઘર્ષણ બળ દ્વારા થતું કાર્ય છે:
\(W = f s \cos 60^\circ\)
\(W = 5 \times 8 \times \dfrac{1}{2} = 20\text{ J}\)
જવાબ: \(20\)
દળ પર લાગતું ઘર્ષણ બળ \(f\) ઢળતી સપાટી પર ગુરુત્વાકર્ષણ બળના ઘટકને સંતુલિત કરે છે. તેથી, ઘર્ષણ બળનું મૂલ્ય છે:
\(f = mg \sin 30^\circ\)
આપેલ કિંમતો (\(m = 1\text{ kg}\), \(g = 10\text{ m/s}^2\)) મૂકતા:
\(f = 1 \times 10 \times \dfrac{1}{2} = 5\text{ N}\)
ઘર્ષણ બળની દિશા ઢાળની ઉપરની તરફ છે. કારણ કે ઢાળ સમક્ષિતિજ સાથે \(30^\circ\) નો ખૂણો બનાવે છે, તેથી ઘર્ષણ બળ ઊર્ધ્વ ઉપરની દિશા સાથે \(90^\circ - 30^\circ = 60^\circ\) નો ખૂણો બનાવે છે.
\(t = 2\text{ s}\) સમયમાં ગોઠવણીનું સ્થાનાંતર \(s\) ઊર્ધ્વ ઉપરની તરફ છે:
\(s = vt = 4 \times 2 = 8\text{ m}\)
ઘર્ષણ બળ દ્વારા થતું કાર્ય છે:
\(W = f s \cos 60^\circ\)
\(W = 5 \times 8 \times \dfrac{1}{2} = 20\text{ J}\)
જવાબ: \(20\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- વિદ્યુત પરિપથમાં જોડેલ સુવાહકમાં ઈલેકટ્રોનનો ડ્રિફ્ટ વેગ \(v_d\) છે. આ સુવાહક તારને સમાન દ્રવ્ય, સમાન લંબાઈ ધરાવતા પણ બમણા આડછેનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતા બીજા તાર વડે બદલવામાં આવે છે. લાગુ પાડેલ વોલ્ટેજ અચળ રહે છે. ઈલેકટ્રોનનો નવો ડ્રિફ્ટ વેગ \(...........\) થશે.JEE Mains 2023 સરળ
- \(m\) દળ ઘરાવતી પૃથ્વીની સપાટી ઉપરથી અવકાશમાં શિરોલંબ દિશામાં \(\lambda v_{ e }\) જેટલા વેગથી પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. \(v_{ e }\) એ નિષ્ક્રમણવેગ અને \(\lambda < 1\) છે તેમ આપેલ છે. જે હવાનો અવરોધ અવગણવામાં આવે તો, પૃથ્વીના કેન્દ્રથી તે \(..............\) જેટલી મહત્તમ ઉંંચાઈ સુધી જઈ શકશે.\((R\): પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)JEE Mains 2022 અઘરું
- બે દ્રવ્યો કે જેના વક્રીભવનાંક \(n_1\) અને \(n_2\) છે, તેમની આંતરસપાટીએ, વિદ્યુતચુંબકીય તરંગના પરાવર્તન માટેનો ક્રાંતિકોણ \(\theta_{1 C}\) છે. \(n_2\) દ્રવ્યને બીજા એક દ્રવ્ય કે જેનો વક્રીભવનાંક \(n_3\) છે તેના વડે બદલવામાં આવે છે જેથી \(n_1\) અને \(n_3\) દ્રવ્યોની આંતરસપાટીએ ક્રાંતિકોણ \(\theta_{2 \mathrm{C}}\) થાય છે. જો \(\mathrm{n}_3\gt\mathrm{n}_2\gt\mathrm{n}_1 ; \frac{\mathrm{n}_2}{\mathrm{n}_3}=\frac{2}{5}\) અને \(\sin \theta_{2 \mathrm{C}}-\sin \theta_{1 \mathrm{C}}=\frac{1}{2}\) હોય, તો \(\theta_{1 \mathrm{C}}\) કેટલો છે?JEE Mains 2025 અઘરું
- એક મોટર 100 V પર કાર્યરત છે અને તે 1 A પ્રવાહ ખેંચે છે. જો મોટરની કાર્યક્ષમતા \(91.6 \%\) હોય, તો \(\mathrm{cal} / \mathrm{s}\) ના એકમોમાં પાવરનો વ્યય કેટલો છે?JEE Mains 2025 સરળ
- વક્રીભવનાંક 1.6 ધરાવતા લેન્સની હવામાં કેન્દ્રલંબાઈ 12 cm છે. જ્યારે આ લેન્સને પાણીમાં મૂકવામાં આવે ત્યારે તેની કેન્દ્રલંબાઈ શોધો.
(પાણીનો વક્રીભવનાંક 1.28 લો)JEE Mains 2025 સરળ - \(t=0\) સમયે બે સમાન કેપેસીટર \(\mathrm{A}\) અને \(\mathrm{B}\) ને સમાન \(5\;V\) સાથે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે જોડેલા છે.\(\mathrm{t}=\mathrm{CR}\) સમયે \(\mathrm{A}\) અને \(\mathrm{B}\) કેપેસીટર પર વિજભાર \(\mathrm{Q}_{\mathrm{A}}\) અને \(\mathrm{Q}_{\mathrm{B}}\) હોય તો ....
JEE Mains 2020 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક તારનો \(10^{\circ} C\) અને \(30^{\circ} C\) તાપમાને અવરોધ અનુક્રમે \(2 \,\Omega\) અને \(3 \,\Omega\) મપાય છે. તારના દ્રવ્યનો તાપમાન અવરોધ ગુણાંક..........\(^{\circ}C ^{-1}\) થશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(30\,cm\) બાજુ ધરાવતું ઘન ચોસલું લીસ્સી સમક્ષિતિજ સપાટી પર \(2\,\,ms^{-1}\) વેગથી ગતિ કરે છે. આકૃતિમાં બતાવ્યા મુજબ સપાટીમાં બિંદુ \(O\) પર ટેકરો છે. તો ટેકરા સાથે અથડામણ બાદ તરત જ ચોસલાનો કોણીય વેગ કેટલો હશે?
JEE Mains 2016 અઘરું - \(300\, {V}\) અને \(50 \,{Hz}\) આવૃતિથી ચાલતા \(LCR\) શ્રેણી પરિપથમાં અવરોધ \({R}=3 \,{k} \Omega\), ઇન્ડકટરનો રીએકટન્સ \(X_{L}=250 \,\pi \Omega\) અને અજ્ઞાત કેપેસીટર છે. જો સરેરાશ પાવરનું મુલ્ય મહતમ કરવું હોય તો કેપેસીટન્સનું મુલ્ય \(\mu {F}\) માં કેટલું હોવું જોઈએ? (\(\pi^{2}=10\))JEE Mains 2021 મધ્યમ
- \(5\, {kg}\) દળને સ્પ્રિંગ સાથે જોડેલ છે. આ તંત્ર દ્વારા થતી સરળ આવર્તગતિની સ્થિતિઊર્જાનો ગ્રાફ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. \(4\, {m}\) લંબાઈના સાદા લોલકનો આવર્તકાળ સ્પ્રિંગતંત્રના આવર્તકાળ જેટલો જ છે. જ્યાં આ પ્રયોગ કરવામાં આવેલ છે તે ગ્રહ પર ગુરુત્વપ્રવેગનું મૂલ્ય (\({m} / {s}^{2}\) માં) કેટલું હશે?
JEE Mains 2021 અઘરું - ટ્રાન્ઝિસ્ટરમાં ઈનપુટ અને આઉટપુટ લાક્ષણિકતા માટે આઉટપુટ અવરોધ \(r_0\) અને ઈનપુટ અવરોધ \(r_i\) નો ગુણોત્તર \(R\) ક્યાં વિભાગનો હશે?JEE Mains 2016 મધ્યમ