JEE Mains · Physics · STD 12 -વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- સંખ્યાત્મક
\(20\text{ cm}\) ત્રિજ્યા અને \(2\ \Omega\) અવરોધવાળું એક વર્તુળાકાર ગૂંચળું, સમય-સાપેક્ષ બદલાતા ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(\vec{B} = (2t^2 + 2t + 3)\text{ T}\) માં મૂકવામાં આવે છે. \(t = 0\) સમયે, જ્યારે ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ હોય ત્યારે, \(t = 3\text{ s}\) સમયે ગૂંચળામાં પ્રેરિત પ્રવાહ \(\dfrac{\alpha}{50}\text{ A}\) છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _______ છે.
( \(\pi = 22/7\) લો)
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) 44
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
વર્તુળાકાર ગૂંચળા સાથે સંકળાયેલું ચુંબકીય ફ્લક્સ \(\Phi = BA \cos \theta\) વડે અપાય છે. ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ હોવાથી, ક્ષેત્રફળ સદિશ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ખૂણો \(\theta = 0^{\circ}\) છે.
\(\Phi = B \cdot \pi r^2\)
આપેલ \(r = 20\text{ cm} = 0.2\text{ m}\), ગૂંચળાનું ક્ષેત્રફળ છે:
\(A = \pi (0.2)^2 = 0.04\pi\text{ m}^2\)
ગૂંચળામાં પ્રેરિત emf ફૅરેડના પ્રેરણના નિયમ દ્વારા અપાય છે:
\(|E| = \dfrac{d\Phi}{dt} = A \dfrac{dB}{dt}\)
આપેલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(B = 2t^2 + 2t + 3\) નું સમય \(t\) ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા:
\(\dfrac{dB}{dt} = \dfrac{d}{dt}(2t^2 + 2t + 3) = 4t + 2\)
\(t = 3\text{ s}\) સમયે, ચુંબકીય ક્ષેત્રના ફેરફારનો દર છે:
\(\dfrac{dB}{dt} = 4(3) + 2 = 14\text{ T/s}\)
હવે, આ મૂલ્યોને emf સમીકરણમાં મુકતા:
\(|E| = 0.04\pi \times 14 = 0.56\pi\text{ V}\)
ગૂંચળામાં પ્રેરિત પ્રવાહ \(I\) છે:
\(I = \dfrac{|E|}{R} = \dfrac{0.56\pi}{2} = 0.28\pi\text{ A}\)
\(\pi = \dfrac{22}{7}\) નો ઉપયોગ કરતા, આપણને મળે છે:
\(I = 0.28 \times \dfrac{22}{7} = 0.04 \times 22 = 0.88\text{ A}\)
આપેલ છે કે પ્રેરિત પ્રવાહ \(\dfrac{\alpha}{50}\text{ A}\) છે. બંને મૂલ્યોને સરખાવતા:
\(\dfrac{\alpha}{50} = 0.88\)
\(\alpha = 0.88 \times 50 = 44\)
જવાબ: \(44\)
\(\Phi = B \cdot \pi r^2\)
આપેલ \(r = 20\text{ cm} = 0.2\text{ m}\), ગૂંચળાનું ક્ષેત્રફળ છે:
\(A = \pi (0.2)^2 = 0.04\pi\text{ m}^2\)
ગૂંચળામાં પ્રેરિત emf ફૅરેડના પ્રેરણના નિયમ દ્વારા અપાય છે:
\(|E| = \dfrac{d\Phi}{dt} = A \dfrac{dB}{dt}\)
આપેલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(B = 2t^2 + 2t + 3\) નું સમય \(t\) ની સાપેક્ષે વિકલન કરતા:
\(\dfrac{dB}{dt} = \dfrac{d}{dt}(2t^2 + 2t + 3) = 4t + 2\)
\(t = 3\text{ s}\) સમયે, ચુંબકીય ક્ષેત્રના ફેરફારનો દર છે:
\(\dfrac{dB}{dt} = 4(3) + 2 = 14\text{ T/s}\)
હવે, આ મૂલ્યોને emf સમીકરણમાં મુકતા:
\(|E| = 0.04\pi \times 14 = 0.56\pi\text{ V}\)
ગૂંચળામાં પ્રેરિત પ્રવાહ \(I\) છે:
\(I = \dfrac{|E|}{R} = \dfrac{0.56\pi}{2} = 0.28\pi\text{ A}\)
\(\pi = \dfrac{22}{7}\) નો ઉપયોગ કરતા, આપણને મળે છે:
\(I = 0.28 \times \dfrac{22}{7} = 0.04 \times 22 = 0.88\text{ A}\)
આપેલ છે કે પ્રેરિત પ્રવાહ \(\dfrac{\alpha}{50}\text{ A}\) છે. બંને મૂલ્યોને સરખાવતા:
\(\dfrac{\alpha}{50} = 0.88\)
\(\alpha = 0.88 \times 50 = 44\)
જવાબ: \(44\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(0.3\,g\) દળ અને \(8\,g / cc\) જેટલી ધનતા ધરાવતા એક નાના બોલનું જ્યારે ગ્લિસરીન ભરેલા પાત્રમાં પતન કરવામાં આવે છે તો અમુક સમય બાદ તેના વેગ અચળ થઈ જાય છે. જો ગ્લિસરીનની ધનતા \(1.3\,g / cc\) હોય તો બોલ પર પ્રવર્તતું સ્ગિન્ધ બળ \(x \times 10^{-4}\,N\) હશે . [g \(:=10 m / s ^2\) લો.]JEE Mains 2022 મધ્યમ
- એક વીજચુંબકીય તરંગમાં, કોઈક ક્ષણ અને નિશ્ચિત સ્થાને વીજક્ષેત્ર ઋણ \(z-\)અક્ષ અને ચુંબકીયક્ષેત્ર એ ધન \(x\)-અક્ષ પર હોય તો, વીજચુંબકીય તરંગની સંચરણ દિશા ......... હોય.JEE Mains 2023 સરળ
- એક હળવા સળિયાના છેડે \(1.5\, {kg}\) દળ અને \(50\, {cm}\) ત્રિજયાના બે સમાન ગોળા જોડેલા છે. બંને ગોળાના કેન્દ્ર વચ્ચેનું અંતર \(5\, {m}\) છે. તો આ સળિયાના મધ્યબિંદુમાંથી પસાર થતી અને સળિયાને લંબ એક્ષાને અનુલક્ષીને જડત્વની ચાકમાત્રા (\({kgm}^{2}\) માં)કેટલી થાય?JEE Mains 2021 અઘરું
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન I: ગરમ પાણી ઠંડા પાણી કરતાં વધુ ઝડપથી વહે છે.
વિધાન II: સાબુવાળા પાણીનું પૃષ્ઠતાણ તાજા પાણી કરતાં વધુ હોય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.JEE Mains 2025 સરળ - આફૃતિમાં દર્શાવેલ રયનામાં \(m_{1}, m_{2}, m_{3}\) અને \(m_{4}\) દળોનાં પ્રવેગો અનુક્રમે \(a_{1}, a_{2}, a_{3}\) અને \(a _{4}\) છે. નીચેનામાંથી કયો સંબંધ આ રયના માટે સાયું થશે ?
JEE Mains 2022 અઘરું - એક \(2\pi r\) લંબાઈના તારને વાળીને એક વર્તુળ બનાવીને શિરોલંબ સમતલમાં મૂકવામાં આવે છે એક મણકો તાર પર સરળતાથી સરકી શકે છે જ્યારે વર્તુળને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ \(AB\)ની સાપેક્ષે \(\omega\) જેટલી કોણીય ઝડપથી ફેરવતા મણકો વર્તુળની સાપેક્ષે \(P\) બિંદુ પાસે સ્થિર થાય છે તો \(\omega^2\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
JEE Mains 2019 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- વિદ્યુતભારિત સંધારકની બે પ્લેટો વચ્ચે રહેલા વિદ્યુતભારિત કણ પર \(10 \,N\) નું બળ લાગે છે. ને સંધારકની કોઈ એક પ્લેટ દૂર કરવામાં આવે તો તે કણ ઉપર લાગતું બળ .......... \(N\)JEE Mains 2022 મધ્યમ
- બે આધાર સાથે બાંધેલા સોનોમીટરના તારની લંબાઈ \(110\, cm\) છે. બે ટેકાને એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી તારની લંબાઈ \(6 : 3 : 2\) ના ગુણોતર વહેચાય. તારમાં તણાવ \(400\, N\) અને તારની એકમ લંબાઈ દીઠ દળ \(0.01\, kg/m\) છે. ત્રણેય ભાગ દ્વારા સામાન્ય ન્યૂનતમ આવૃતિ \(Hz\)માં કેટલી મળે?JEE Mains 2014 મધ્યમ
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, \(C_1\) અને \(C_2\) એ અનુક્રમે \(2 Q\) અને \(3 Q\) વિદ્યુતભારોને ઘેરાયેલા બે પોલા સમકેન્દ્રીય સમઘન છે. \(C_1\) અને \(C_2\) માંથી પસાર થતા વિદ્યુત ફ્લક્સનો ગુણોત્તર _______ છે.
JEE Mains 2024 મધ્યમ - એક વર્તુળાકાર તક્તિ સમક્ષિતિજ સમતલ પર કોણીય વેગ \(\omega\) સાથે એવી રીતે ગતિ કરે છે, કે જેની અક્ષ તેના કેન્દ્રમાંથી પસાર થાય અને તક્તિને લંબ હોય. એક વ્યક્તિ તેના કેન્દ્ર પર બેસીને હાથ વડે બે ડંબેલોને ધરાવે છે. જયારે તે તેના હાથને ખેંચે છે ત્યારે તેની જડત્વની ચાકમાત્રા ત્રણ ગણી થાય છે. જો \(E\) તંત્રની શરૂઆતની ગતિ ઊર્જા હોય, તો અંતિમ ગતિ ઊર્જા \(\frac{E}{x}\) હશે. જ્યાં \(x\) નું મૂલ્ય ........ છે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \(20\,g\) ગોળી \(20\,cm\) જેટલી જાડાઈ ધરાવતા બ્લોકને ભેદતા પહેલાનો વેગ \(1\,ms^{-1}\) છે, જો બ્લોક \(2.5 \times 10^{-2}\,N,\) જેટલો અવરોધ ધરાવતો હોય તો બ્લોકની બહાર આવતા ગોળીનો વેગ કેટલા .............. \(\mathrm{ms}^{-1}\) થાય?JEE Mains 2019 મધ્યમ
- ગ્રહને ફરતે વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરતાં બે ઉપગ્રહો \(S_{1}\) અને \(S_{2}\), અનુક્રમે \(1\,hr\) અને \(8\, hr\) જેટલો પરિભ્રમણ આવર્તકાળ ધરાવે છે તેમ ધ્યાનમાં લો. \(S_{1}\) અને \(S_{2}\) ઉપગ્રહનાં કોણીય વેગનો ગુણોત્તર ........... છે.JEE Mains 2021 મધ્યમ