JEE Mains · Physics · STD 11 - ગતિના નિયમો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
એક કાર \(54\) km/h ની ઝડપે ગતિ કરી રહી છે અને \(20\) m ત્રિજ્યાનો વળાંક લે છે. કારની છત પરથી એક સાદું લોલક લટકાવેલું છે. વળાંક લેતી વખતે લોલકની દોરી દ્વારા શિરોલંબ સાથે બનતો કોણ શોધો. (\(g=10\) m/s\(^2\) લો.)
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(\tan^{-1}(1.125)\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
કારની ઝડપ, \(v = 54 \times \dfrac{5}{18} = 15\) m/s.
કારની નિર્દેશ-પ્રણાલીમાં, લોલકના ગોળા પર આભાસી બળ (કેન્દ્રત્યાગી બળ) સમક્ષિતિજ દિશામાં બહારની તરફ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અધોદિશામાં લાગે છે.
ધારો કે દોરીમાં તણાવ \(T\) છે અને તે શિરોલંબ સાથે \(\theta\) કોણ બનાવે છે. કારની નિર્દેશ-પ્રણાલીમાં સંતુલન માટે, સમક્ષિતિજ અને શિરોલંબ બળો સંતુલિત થાય છે:
\(T \sin \theta = \dfrac{mv^2}{r}\)
\(T \cos \theta = mg\)
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા, આપણને મળે છે:
\(\tan \theta = \dfrac{v^2}{rg}\)
આપેલ મૂલ્યો \(v = 15\) m/s, \(r = 20\) m અને \(g = 10\) m/s\(^2\) મૂકતા:
\(\tan \theta = \dfrac{(15)^2}{20 \times 10} = \dfrac{225}{200} = 1.125\)
\(\theta = \tan^{-1}(1.125)\)
જવાબ: \(\tan^{-1}(1.125)\)
કારની નિર્દેશ-પ્રણાલીમાં, લોલકના ગોળા પર આભાસી બળ (કેન્દ્રત્યાગી બળ) સમક્ષિતિજ દિશામાં બહારની તરફ અને ગુરુત્વાકર્ષણ બળ અધોદિશામાં લાગે છે.
ધારો કે દોરીમાં તણાવ \(T\) છે અને તે શિરોલંબ સાથે \(\theta\) કોણ બનાવે છે. કારની નિર્દેશ-પ્રણાલીમાં સંતુલન માટે, સમક્ષિતિજ અને શિરોલંબ બળો સંતુલિત થાય છે:
\(T \sin \theta = \dfrac{mv^2}{r}\)
\(T \cos \theta = mg\)
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા, આપણને મળે છે:
\(\tan \theta = \dfrac{v^2}{rg}\)
આપેલ મૂલ્યો \(v = 15\) m/s, \(r = 20\) m અને \(g = 10\) m/s\(^2\) મૂકતા:
\(\tan \theta = \dfrac{(15)^2}{20 \times 10} = \dfrac{225}{200} = 1.125\)
\(\theta = \tan^{-1}(1.125)\)
જવાબ: \(\tan^{-1}(1.125)\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- એક વૈજ્ઞાનિક સંયુક્ત (કંપાઉન્ડ) માઈક્રોસ્કોપની મદદથી બેકટેરિયાનો અભ્યાસ કરે છે. સારા વિશ્લેષણ અને વિભેદન શક્તિ વધારવા માટે તેણે \(.........\) (સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો)JEE Mains 2023 મધ્યમ
- બે એકસમાન દરેક \(Q\) એવા ધન વિદ્યુતભારોને એકબીજાથી \(‘2a’\) જેટલા અંતરે દૂર મૂકવામાં આવ્યા છે. બીજા \(m\) દળ ધરાવતો અને \(q_0\) જેટલા એક બિંદુવત્ત વિદ્યુતભારને બે જડિત વિદ્યુતભારોની વચ્યે મૂકવામાં આવ્યા છે. બે વિદ્યુતભારોને જોડતી રેખા ઉપર \(q_0\) વિદ્યુતભારનો આવર્તકાળ .......... હશે.JEE Mains 2022 અઘરું
- \(x\)-દિશામાં ગતિ કરતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગની તરંગલંબાઈ \(8 \,mm\) છે. \(y\)-દિશિામાં ગતિ કરતા વિદ્યુતક્ષેત્રને \(60 \,Vm ^{-1}\) જેટલું મહત્તમ વિદ્યુતક્ષેત્ર છે. જો વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ શૂન્યાવકાશમાં ગતિ કરતું હોય તો વિદ્યુત અને ચુંબકીય ક્ષેત્રો માટે યોગ્ય સમીકરણ પસંદ કરોJEE Mains 2022 મધ્યમ
- 1.0 mm ત્રિજ્યાનો એક હવાનો પરપોટો \(0.095 \mathrm{~J} / \mathrm{m}^2\) પૃષ્ઠતાણ અને \(10^3 \mathrm{~kg} / \mathrm{m}^3\) ઘનતા ધરાવતા પ્રવાહીની મુક્ત સપાટીથી 20 cm ઊંડાઈએ જોવા મળે છે. પરપોટાની અંદરના દબાણ અને વાતાવરણના દબાણ વચ્ચેનો તફાવત _____ \(\mathrm{N} / \mathrm{m}^2\) છે. (લો \(\mathrm{g}=10 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2\))JEE Mains 2025 મધ્યમ
- આકૃતિમાં રહેલા પરિપથમાં \(a\) અને \({b}\) બિંદુ વચ્ચેનો સમતુલ્ય અવરોધ જ્યારે કળ ખુલ્લી અને બંધ હોય ત્યારે \({x}: 8\) છે. \({x}\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?
JEE Mains 2021 અઘરું - એક સમાંતર પ્લેટ કૅપેસિટરનું કૅપેસિટન્સ C છે, જ્યારે સમાંતર પ્લેટો વચ્ચે શૂન્યાવકાશ હોય છે.
એક શીટ કે જેની જાડાઈ પ્લેટો વચ્ચેના અંતરના \(\left(\frac{1}{3}\right)^{ rd }\) ભાગની છે અને જેની સાપેક્ષ પરમિટિવિટી K છે, તેને પ્લેટો વચ્ચે દાખલ કરવામાં આવે છે. આ તંત્રની નવી કૅપેસિટન્સ કેટલી થશે :JEE Mains 2026 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે એકને કથન \(A\) તરીકે અને બીજાને કારણ \(R\) તરીકે લેબલ કરવામાં આવે છે. કથન \(A\): \(30 \times 10^{-5}\,Cm\) દ્વિધ્રુવીની ચાકમાત્રા ધરાવતા વિદ્યુત દ્વિધ્રુવીને બંંધ સપાટીમાં આવરતા તેમાંથી બહાર આવતું ચોખ્ખુ ફલકસ શૂન્ય હોય. કરણ \(R\): વિદ્યુત દ્રીધ્રુવી બે સમાન અને વિરુદ્ધ વીજભાર ધરાવે છે. ઉપરના વિધાનોના સંદર્ભમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પો માંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \((4 \hat{ i }+3 \hat{ j }-\hat{ k }) m \cdot\) બિંદુ પર લાગતું બળ \(\overrightarrow{ F }=(\hat{ i }+2 \hat{ j }+3 \hat{ k }) N\) છે, \((\hat{i}+2 \hat{j}+\hat{k}) m\) બિંદુને અનુલક્ષીને ટોર્ક \(\sqrt{ x } N - m\) હોય તો \(x = ........\)JEE Mains 2020 મધ્યમ