JEE Mains · Physics · STD 12 -વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
એક \(30\) cm લાંબા સોલેનોઇડમાં \(10\) આંટા પ્રતિ cm છે અને તેનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ \(5\) cm\(^2\) છે. સોલેનોઇડ કોઇલમાંથી વહેતો પ્રવાહ \(3.14\) s માં \(2\) A થી \(4\) A સુધી બદલાય છે. કોઇલમાં પ્રેરિત e.m.f. \(\alpha\times 10^{-5}\) V છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય ________ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(12\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આપેલ છે:
સોલેનોઇડની લંબાઈ, \(l = 30 \text{ cm} = 0.3 \text{ m}\)
એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા, \(n = 10 \text{ turns/cm} = 1000 \text{ turns/m}\)
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ, \(A = 5 \text{ cm}^2 = 5 \times 10^{-4} \text{ m}^2\)
પ્રવાહમાં થતો ફેરફાર, \(\Delta I = 4 \text{ A} - 2 \text{ A} = 2 \text{ A}\)
સમયગાળો, \(\Delta t = 3.14 \text{ s}\)
સોલેનોઇડનું આત્મપ્રેરકત્વ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(L = \mu_0 n^2 A l\)
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
\(L = 4\pi \times 10^{-7} \times (1000)^2 \times 5 \times 10^{-4} \times 0.3\)
\(L = 4\pi \times 10^{-7} \times 10^6 \times 1.5 \times 10^{-4}\)
\(L = 6\pi \times 10^{-5} \text{ H}\)
પ્રેરિત e.m.f. નું મૂલ્ય છે:
\(e = L \dfrac{\Delta I}{\Delta t}\)
\(L\), \(\Delta I\) અને \(\Delta t\) ની કિંમતો મૂકતા:
\(e = 6\pi \times 10^{-5} \times \dfrac{2}{3.14}\)
\(\pi \approx 3.14\) નો ઉપયોગ કરતા:
\(e = 6 \times 10^{-5} \times 2 = 12 \times 10^{-5} \text{ V}\)
આની સરખામણી \(e = \alpha \times 10^{-5} \text{ V}\) સાથે કરતા, આપણને મળે છે:
\(\alpha = 12\)
જવાબ: \(12\)
સોલેનોઇડની લંબાઈ, \(l = 30 \text{ cm} = 0.3 \text{ m}\)
એકમ લંબાઈ દીઠ આંટાની સંખ્યા, \(n = 10 \text{ turns/cm} = 1000 \text{ turns/m}\)
આડછેદનું ક્ષેત્રફળ, \(A = 5 \text{ cm}^2 = 5 \times 10^{-4} \text{ m}^2\)
પ્રવાહમાં થતો ફેરફાર, \(\Delta I = 4 \text{ A} - 2 \text{ A} = 2 \text{ A}\)
સમયગાળો, \(\Delta t = 3.14 \text{ s}\)
સોલેનોઇડનું આત્મપ્રેરકત્વ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(L = \mu_0 n^2 A l\)
આપેલ કિંમતો મૂકતા:
\(L = 4\pi \times 10^{-7} \times (1000)^2 \times 5 \times 10^{-4} \times 0.3\)
\(L = 4\pi \times 10^{-7} \times 10^6 \times 1.5 \times 10^{-4}\)
\(L = 6\pi \times 10^{-5} \text{ H}\)
પ્રેરિત e.m.f. નું મૂલ્ય છે:
\(e = L \dfrac{\Delta I}{\Delta t}\)
\(L\), \(\Delta I\) અને \(\Delta t\) ની કિંમતો મૂકતા:
\(e = 6\pi \times 10^{-5} \times \dfrac{2}{3.14}\)
\(\pi \approx 3.14\) નો ઉપયોગ કરતા:
\(e = 6 \times 10^{-5} \times 2 = 12 \times 10^{-5} \text{ V}\)
આની સરખામણી \(e = \alpha \times 10^{-5} \text{ V}\) સાથે કરતા, આપણને મળે છે:
\(\alpha = 12\)
જવાબ: \(12\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- એક વ્યક્તિ વર્તુળાકાર માર્ગ ઉપર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા અનુસાર \( A\) થી \(B\) પર જાય છે. જો તે \(60\,m\) જેટલું અંતર કાપતો હોય, તો તેના સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય (માનાંક) લગભગ \(.......m\) થશે. \(\left(\cos 135^{\circ}=-0.7\right.\) આપેલ છે.)
JEE Mains 2022 અઘરું - આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ 1 m લંબાઈનો ધાતુનો સળિયો AB પરિપથ પૂર્ણ કરે છે. પરિપથનું ક્ષેત્રફળ 0.10 T ના ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ છે. જો કુલ પરિપથનો અવરોધ \(2 \Omega\) હોય, તો સળિયાને \(1.5 m / s\) ની અચળ ઝડપ (v) થી જમણી તરફ ખસેડવા માટે જરૂરી બળ _________ N છે.
JEE Mains 2026 અઘરું - આકૃતિમાં રહેલ સદિશ \(\overrightarrow{ OA }, \overrightarrow{ OB }\) અને \(\overrightarrow{ OC }\) ના મૂલ્ય સમાન છે. \(\overrightarrow{ OA }+\overrightarrow{ OB }-\overrightarrow{ OC }\) ની \(x\)-અક્ષ સાથેની દિશા કેટલી થાય?
JEE Mains 2021 અઘરું - બસથી \(200\, m\) પાછળ સ્થિર સ્થિતિમાં એક કાર ઊભી છે. બંને એક જ સમયે પરંતુ અલગ અલગ પ્રવેગથી આગળ તરફ ગતિ શરૂ કરે છે. બસનો પ્રવેગ \(2\,m/s^2\) અને કારનો પ્રવેગ \(4\, m/s^2\) છે. કાર કેટલા સમય પછી બસ સુધી પહોચશે?JEE Mains 2017 અઘરું
- પૃથ્વીની સપાટી આગળના વજન કરતાં એક તૃત્યાંશ \(\left(\frac{1}{3}\right)\) વજન થાય, તે પૃથ્વીની સપાટી થી ઉંચાઈ ....... \(km\) હશે [પૃથ્વી ની ત્રિજયા \(R =6400\, km , \sqrt{3}=1.732\) ]JEE Mains 2022 મધ્યમ
- એક સ્લિટ દ્વારા મળતી વિવર્તન ભાતમાં \(6000\) A તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે પડદાને સ્લિટ થી \(50 \mathrm{~cm}\) જેટલો દૂર ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે વિવર્તન ભાતમાં પ્રથમ અને તૃતીય લધુત્તમો વચ્ચેનું અતર \(3 \mathrm{~mm}\) જેટલું મળે છે. સ્લિટની પહોળાઈ _______ \(\times 10^{-4} \mathrm{~m}\).JEE Mains 2024 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- 1000 kg દળ ધરાવતો એક ઉપગ્રહ પૃથ્વીની સપાટીથી 270 km ની ઊંચાઈએ આવેલી કક્ષામાં પૃથ્વીની આસપાસ ફરે છે. આ કક્ષામાં ઉપગ્રહની ગતિ ઊર્જા ______ \( \times 10^{10}\text{ J} \) હશે.
(પૃથ્વીનું દળ \( = 6 \times 10^{24}\text{ kg} \), પૃથ્વીની ત્રિજ્યા \( = 6.4 \times 10^6\text{ m} \), ગુરુત્વાકર્ષણ અચળાંક \( = 6.67 \times 10^{-11}\text{ N m}^2\text{ kg}^{-2} \))JEE Mains 2025 મધ્યમ - પોટેન્શિયોમીટર રચનામાં, ધરાવતો કોષ \(75\, cm\) લંબાઈના તાર આગળ સંતુલન બિંદુ આપે છે. આ કોષને બીજા અજ્ઞાત \(emf\) ધરાવતા કોષ વડે બદલવામાં આવે છે. જે બંને કોષોના \(emf\) નો ગુણોત્તર અનુક્રમે \(3: 2\) હોય તો ઉપરોક્ત બે કિસ્સાઓમાં પોટેન્શિયોમીટર તારની સંતુલન લંબાઈઓનો તફાવત .....\(cm\) હશેJEE Mains 2022 મધ્યમ
- એક કણ \(A\) કંપવિસ્તાર સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. જયારે આ કણનું સ્થાનાંતર \(\frac{2 A}{3}\) હોય ત્યારે તેની ઝડપ ત્રણ ગણી કરી દેવામાં આવે તો આ કણનો નવો કંપવિસ્તાર \(\frac{\mathrm{nA}}{3}\) થઈ જ્તો હોય તો \(\mathrm{n}=\).........JEE Mains 2024 અઘરું
- બે તાર \(W_1\) અને \(W_2\) ની ત્રિજ્યા \(r\) અને જેની ઘનતા \({\rho _1}\) અને \({\rho _2}\) (\({\rho _2} = 4{\rho _1}\)) છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે જે બંને \(O\) બિંદુ આગળ જોડેલા છે. તેને સોનોમીટર તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેમાં તણાવ \(T\) છે.\(O\) બિંદુ એ બંને ટેકાની મધ્યમાં છે. આ તારામાં જ્યારે સ્થિત તરંગ ઉત્પન્ન કરવામાં આવે ત્યારે તાર વચ્ચેનું બિંદુ સ્પંદબિંદુ તરીકે વર્તે છે. તો \(W_1\) અને \(W_2\) માં બનતા પ્રસ્પંદ બિંદુનો ગુણોત્તર કેટલો મળે?
JEE Mains 2017 મધ્યમ - એક દ્વિ-પરમાણ્વિક \(\left(\gamma=\frac{7}{5}\right)\) નું દબાણ \(P _1\) અને ઘનતા \(d _1\) એક અચળ સમોષ્મી પ્રક્રિયા દરમ્યાન અચાનક બદલાઈને \(P _2\left( > P _1\right)\) અને \(d _2\) થાય છે. વાયુનું તાપમાન વધે છે અને મૂળ તાપમાન કરતાં .......... ગણું થાય છે. \((\frac{ d _2}{ d _1}=32\) આપેલ છે.)JEE Mains 2022 મધ્યમ