યંગના બે-સ્લિટ પ્રયોગમાં, આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ત્રણ પોલરાઇઝર રાખવામાં આવ્યા છે. P1 અને P2 ના પારગમન અક્ષો એકબીજાને લંબ છે. પોલરાઇઝર P3 બંને સ્લિટ્સને તેના પારગમન અક્ષ સાથે P1 અને P2 ના અક્ષોથી 45° ના ખૂણે રાખીને આવરી લે છે. λ તરંગલંબાઈ અને I0 તીવ્રતાનો અધ્રુવીભૂત પ્રકાશ P1 અને P2 પર આપાત થાય છે. P3 પછીના એક બિંદુ પરની તીવ્રતા, જ્યાં s1 અને s2 માંથી આવતા પ્રકાશ તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત λ/3 છે, તે કેટલી છે?

enEnglish hiहिन्दीguગુજરાતી

JEE Mains · Physics · STD 12 - તરંગ પ્રકાશશાસ્ત્ર

JEE Mains 2025
અઘરું
MCQ

યંગના બે-સ્લિટ પ્રયોગમાં, આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ત્રણ પોલરાઇઝર રાખવામાં આવ્યા છે. \(P_1\) અને \(P_2\) ના પારગમન અક્ષો એકબીજાને લંબ છે. પોલરાઇઝર \(P_3\) બંને સ્લિટ્સને તેના પારગમન અક્ષ સાથે \(P_1\) અને \(P_2\) ના અક્ષોથી \(45^{\circ}\) ના ખૂણે રાખીને આવરી લે છે. \(\lambda\) તરંગલંબાઈ અને \(I_0\) તીવ્રતાનો અધ્રુવીભૂત પ્રકાશ \(P_1\) અને \(P_2\) પર આપાત થાય છે. \(P_3\) પછીના એક બિંદુ પરની તીવ્રતા, જ્યાં \(s_1\) અને \(s_2\) માંથી આવતા પ્રકાશ તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત \(\frac{\lambda}{3}\) છે, તે કેટલી છે?

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.

ચકાસાયેલ ઉકેલ

જવાબ અને ઉકેલ

સાચો જવાબ

(B) \(\frac{I_0}{4}\)

પગલાવાર ઉકેલ

વિગતવાર સમજૂતી

ત્રીજા પોલરાઇઝરમાંથી પસાર થયા પછી, બંને તરંગોની તીવ્રતા \(\frac{\mathrm{I}_0}{4}\) હોવી જોઈએ.
હવે, એક બિંદુ પર જ્યાં પથ તફાવત \(\frac{\lambda}{3}\) છે, ત્યાં કલા તફાવત
\(\begin{aligned}
& \Delta \phi=2 \mathrm{~K}\left(\frac{\Delta \mathrm{x}}{\lambda}\right)=\frac{2 \pi}{3} \\
& \therefore \mathrm{I}_{\mathrm{res}}=\sqrt{\left(\frac{\mathrm{I}_0}{4}\right)^2+\left(\frac{\mathrm{I}_0}{4}\right)^2+2\left(\frac{\mathrm{I}_0}{4}\right)^2} \cos \frac{2 \pi}{3} \\
& =\frac{\mathrm{I}_0}{4}
\end{aligned}\)

એ જ વિષય

એપમાં વધુ પ્રશ્નો જુઓ

JEE Mains માંથી

એપમાં વધુ પ્રશ્નો જુઓ