JEE Mains · Physics · STD 12 - વિકિરણ અને દ્રવ્યની દ્વૈત પ્રકૃતિ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- સંખ્યાત્મક
\(V_1\) વોલ્ટના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત ઇલેક્ટ્રોન માટે દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_1\) છે. જ્યારે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત બદલીને \(V_2\) વોલ્ટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આનુષંગિક દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈમાં \(50\%\) નો વધારો થાય છે. જો \((V_1/V_2) = (9/\alpha)\) હોય, તો \(\alpha\) નું મૂલ્ય __________ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) 4
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
\(V\) વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત ઇલેક્ટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda = \dfrac{h}{\sqrt{2meV}}\)
આથી, \(\lambda \propto \dfrac{1}{\sqrt{V}}\).
આપેલ છે કે નવી તરંગલંબાઈ \(\lambda_2\) માં \(50\%\) નો વધારો થાય છે, તેથી \(\lambda_2 = \lambda_1 + 0.5\lambda_1 = \dfrac{3}{2}\lambda_1\).
તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર લેતા, આપણને મળે છે: \(\dfrac{\lambda_1}{\lambda_2} = \sqrt{\dfrac{V_2}{V_1}}\).
\(\lambda_2 = \dfrac{3}{2}\lambda_1\) મૂકતા, આપણને મળે છે: \(\dfrac{2}{3} = \sqrt{\dfrac{V_2}{V_1}}\).
બંને બાજુ વર્ગ કરતા, મળે છે: \(\dfrac{V_2}{V_1} = \dfrac{4}{9}\), જેના પરથી \(\dfrac{V_1}{V_2} = \dfrac{9}{4}\) મળે છે.
આની તુલના આપેલ સંબંધ \(\dfrac{V_1}{V_2} = \dfrac{9}{\alpha}\) સાથે કરતા, આપણને \(\alpha = 4\) મળે છે.
જવાબ: \(4\)
આથી, \(\lambda \propto \dfrac{1}{\sqrt{V}}\).
આપેલ છે કે નવી તરંગલંબાઈ \(\lambda_2\) માં \(50\%\) નો વધારો થાય છે, તેથી \(\lambda_2 = \lambda_1 + 0.5\lambda_1 = \dfrac{3}{2}\lambda_1\).
તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર લેતા, આપણને મળે છે: \(\dfrac{\lambda_1}{\lambda_2} = \sqrt{\dfrac{V_2}{V_1}}\).
\(\lambda_2 = \dfrac{3}{2}\lambda_1\) મૂકતા, આપણને મળે છે: \(\dfrac{2}{3} = \sqrt{\dfrac{V_2}{V_1}}\).
બંને બાજુ વર્ગ કરતા, મળે છે: \(\dfrac{V_2}{V_1} = \dfrac{4}{9}\), જેના પરથી \(\dfrac{V_1}{V_2} = \dfrac{9}{4}\) મળે છે.
આની તુલના આપેલ સંબંધ \(\dfrac{V_1}{V_2} = \dfrac{9}{\alpha}\) સાથે કરતા, આપણને \(\alpha = 4\) મળે છે.
જવાબ: \(4\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- બાળકની ગલોલ નહિવત્ત દળ ધરાવતા રબર જેની લંબાઈ \(42\, cm\) અને \(6\, mm\) વ્યાસમાથી બનેલ છે. બાળક \(0.02\, kg\) વજન ધરાવતો પથ્થર તેના પર મૂકીને \(20\, cm\) ખેંચે છે. જ્યારે મુક્ત કરવામાં આવે ત્યારે પથ્થર \(20\, ms^{-1}\) ના વેગથી ગતિ કરે છે. ગલોલને ખેચતી વખતે તેના ક્ષેત્રફળમાં થતો ફેરફારને અવગણો.રબરનો યંગ મોડ્યુલસ લગભગ કેટલો હશે?JEE Mains 2019 મધ્યમ
- વિજભારના વિતરણ માટે વિદ્યુતસ્થિતિમાન(\(volt\) માં) \(V(z)\, = \,30 - 5{z^2}for\,\left| z \right| \le 1\,m\) \(V(z)\, = \,35 - 10\,\left| z \right|for\,\left| z \right| \ge 1\,m\) મુજબ આપવામાં આવે છે જ્યાં \(V(z)\) એ \(x\) અને \(y\) પર આધારિત નથી. અમુક સપાટીમાં પથરાયેલ એકમ કદદીઠ અચળ વિજભાર \(\rho _0\)(\(\varepsilon _0\) ના એકમમાં) માટે વિદ્યુતસ્થિતિમાન આપેલ છે. તો નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું પડશે?JEE Mains 2016 અઘરું
- રબરના દડાને સમુદ્રના કેટલી ઊંડાઈએ (\(m\) માં) લઈ જતાં તેના કદમાં \(0.5\, \%\) નો ઘટાડો થાય? (રબરનો બલ્ક મોડ્યુલસ \(=9.8 \times 10^{8}\, {Nm}^{-2}\), સમુદ્રના પાણીની ઘનતા \(=10^{3} {kgm}^{-3}\) \(\left.{g}=9.8\, {m} / {s}^{2}\right)\)JEE Mains 2021 મધ્યમ
- આપેલ પરિપથમાં, \(20 \Omega\) અવરોધમાં વહેતો પ્રવાહ \(0.3\) \(A\) હોય , જ્યારે એમિટર \(0.9\) \(A\)નું અવલોકન નોંધે છે. \(R_1\) નું મૂલ્ય _______ \(\Omega\) છે.
JEE Mains 2024 અઘરું - \(R\) અવરોધનો એક તાર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ ત્રિકોણીય પિરામિડના આકારમાં વાળવામાં આવે છે, જેમાં દરેક ખંડ સમાન લંબાઈનો છે. બિંદુઓ \(A\) અને \(B\) વચ્ચેનો અવરોધ \(R / n\) છે. \(n\) નું મૂલ્ય છે :
JEE Mains 2025 મધ્યમ - બે કાર \(A\) અને \(B\) એક સીધી રેખામાં એક જ દિશામાં અનુક્રમે \(100\) km/h અને \(80\) km/h ની ઝડપથી ગતિ કરી રહી છે, જેથી કાર \(A\) કાર \(B\) ની આગળ ગતિ કરી રહી છે. કાર \(B\) માં બેઠેલ એક વ્યક્તિ એક પથ્થરને \(v\) ઝડપથી ફેંકે છે જેથી તે કાર \(A\) ને \(5\) m/s ની ઝડપથી અથડાય છે. \(v\) નું મૂલ્ય ______ km/h છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(x-\)અક્ષ પર \('a'\) અંતરે બે બિંદુવત ડાઈપોલ \(\overrightarrow{p}_{1}= p\hat i\) અને \(\overrightarrow{p}_{2}=- p\hat i\) ને મૂકેલા છે. તેમને મુક્ત કરતા તે \(x-\) અક્ષ પર ગતિ કરે છે. ડાઈપોલ દળ \(m\) છે તેમની વચ્ચેનું અંતર અનંત થાય ત્યારે તેમની ઝડપJEE Mains 2020 મધ્યમ
- \( A\) અને \(B\) એમ બે કાર્નેટ એન્જિન શ્રેણીમાં કાર્યરત છે. પ્રથમ \(A\), એ \(T_1(= 600\ K)\) પર ઊષ્મા પ્રાપ્ત કરે છે અને તાપમાન \(T_2\), સંગ્રાહક (પ્રાપ્તિ સ્થાન) તરફ છોડે છે. બીજું એન્જિન \(B\) એ પ્રથમ એન્જિન દ્વારા છોડેલ ઊષ્મા પ્રાપ્ત કરે છે અને \(T_3(= 400\,K )\) પર ઊષ્મા સંગ્રાહક (પ્રાપ્તિ સ્થાન) તરફ છોડે છે. આ બન્ને એન્જિનના કાર્ય આઉટપુટ સરખા હોય ત્યારે તાપમાન \(T_2\) ..... \(K\) હશે .JEE Mains 2019 મધ્યમ