JEE Mains · Physics · STD 12 - વિકિરણ અને દ્રવ્યની દ્વૈત પ્રકૃતિ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
V વિદ્યુત સ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત થતા ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_e\) છે અને સમાન વિદ્યુત સ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત થતા પ્રોટોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_p\) છે. જો તેમના અનુરૂપ દળ અનુક્રમે \(m_e\) અને \(m_p\) હોય, તો તેમની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર \(\left(\dfrac{\lambda_e}{\lambda_p}\right)\) ______ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) \(\sqrt{\dfrac{m_p}{m_e}}\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
\(V\) વિદ્યુત સ્થિતિમાનના તફાવત દ્વારા પ્રવેગિત થતા કણની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda = \dfrac{h}{\sqrt{2mqV}}\). દ્વારા અપાય છે.
ઇલેક્ટ્રોન માટે, વિદ્યુતભાર \(e\) અને દળ \(m_e\) છે. તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_e = \dfrac{h}{\sqrt{2m_e eV}}\). છે.
પ્રોટોન માટે, વિદ્યુતભાર \(e\) અને દળ \(m_p\) છે. તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_p = \dfrac{h}{\sqrt{2m_p eV}}\). છે.
આ બે તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર લેતા, આપણને \(\dfrac{\lambda_e}{\lambda_p} = \dfrac{\dfrac{h}{\sqrt{2m_e eV}}}{\dfrac{h}{\sqrt{2m_p eV}}} = \sqrt{\dfrac{m_p}{m_e}}\). મળે છે.
જવાબ: \(\sqrt{\dfrac{m_p}{m_e}}\).
ઇલેક્ટ્રોન માટે, વિદ્યુતભાર \(e\) અને દળ \(m_e\) છે. તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_e = \dfrac{h}{\sqrt{2m_e eV}}\). છે.
પ્રોટોન માટે, વિદ્યુતભાર \(e\) અને દળ \(m_p\) છે. તેની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ \(\lambda_p = \dfrac{h}{\sqrt{2m_p eV}}\). છે.
આ બે તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર લેતા, આપણને \(\dfrac{\lambda_e}{\lambda_p} = \dfrac{\dfrac{h}{\sqrt{2m_e eV}}}{\dfrac{h}{\sqrt{2m_p eV}}} = \sqrt{\dfrac{m_p}{m_e}}\). મળે છે.
જવાબ: \(\sqrt{\dfrac{m_p}{m_e}}\).
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(1.5 \mu F\) કેપેસિટન્સ ધરાવતા એક કેપેસિટરની બે સમાંતર પ્લેટો વચ્ચેનું વિદ્યુતક્ષેત્ર ત્યારે ઘટીને તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના ત્રીજા ભાગનું થઈ જાય છે, જ્યારે પ્લેટોને એક પાતળા તાર વડે જોડવામાં આવે છે અને તેમાં \(6.6 \mu s\) જેટલો સમય લાગે છે. આ તારનો અવરોધ _______ \(\Omega\) છે. (આપેલ છે, \(\log 3 = 1.1\))JEE Mains 2024 અઘરું
- સમકદ પ્રક્રિયા માટે એક મોલ એક પરમાણ્વિક વાયુ માટે કાર્ય અને આપેલ ઉષ્માનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?JEE Mains 2016 મધ્યમ
- બે અલગ અલગ \(\frac{2}{3} R\) અને \(\frac{1}{3} R\) ત્રિજ્યા ધરાવતા \(S_{1}\) અને \(S_{2}\) વાહક ગોળા પર અનુક્રમે \(12\, \mu C\) અને \(-3\, \mu C\) જેટલો વિજભાર છે અને બંને એકબીજાથી ખૂબ જ લાંબા અંતરે છે. તેને હવે એક વાહક તારથી જોડેલા છે. તેના પછી લાંબા સમયે \(S_{1}\) અને \(S_{2}\) પરનો વિજભાર કેટલો હશે?JEE Mains 2020 અઘરું
- એક વસ્તુ \(45^{\circ}\) ના કોણે રહેલા ખરબચડા ઢોળાવ પર સરકવા માટે, તેને \(45^{\circ}\) ના કોણે રહેલા સંપૂર્ણ લીસા ઢોળાવથી સરકવા લાગતા સમય કરતાં \(n\) ગણો સમય લે છે. વસ્તુ અને ઢોળાવ વચ્યે ગતિકીય ધર્ષણાંક \(.................\) થશે.JEE Mains 2023 અઘરું
- \(4I\) અને \(9I\) તીવ્રતા ધરાવતા બે પ્રકાશ, પડદા ઉપર વ્યતિકરણ અનુભવે છે. પડદા ઉપર \(A\) બિંદુ આગળ કળા તફાવત શૂન્ય. અને બિંદુ \(B\) આગળ \(\pi\) છે. બિંદુ \(A\) અને \(B\) આગળ પરિણામી તીવ્રતાઓનો તફાવત \(........\,I\) થશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(\mathrm{m}\) દળના કણને સમક્ષિતિજ સાથે \(\theta=\frac{\pi}{3}\)ના ખૂણે \(u\) વેગથી પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે. જ્યારે તે મહત્તમ ઊંચાઈ પર પહોચે ત્યારે તે બીજા સમાન દળ અને \(u \hat i\) વેગ ધરાવતા કણ સાથે અસ્થિતિસ્થાપક સંઘાત અનુભવે છે.બંને ભેગા દળ જમીન પર આવે ત્યાં સુધી તેણે કેટલું સમક્ષિતિજ અંતર કાપ્યું હશે?JEE Mains 2020 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- નીચેના પૈકી કયો પરિપથ ફોરવર્ડ બાયસ કરેલા ડાયોડને દર્શાવે છે?

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરો :JEE Mains 2025 સરળ - સ્ક્રુગેજની મદદથી તારનો વ્યાસ માપવાના એક પ્રયોગમાં નીચે મુજબના અવલોકનો મળે છે. \((A)\) એક પૂર્ણ પરિભ્રમણ માટે સ્ક્રુ મુખ્ય સ્કેલ ઉપર \(0.5\,mm\) ખસે છે. \((B)\) વર્તુળાકાર સ્કેલ પર કુલ \(50\) કાપા છે. \((C)\) મુખ્ય સ્કેલ પરનું અવલોકન \(2.5\,mm\) છે. \((D)\) વર્તુળાકાર સ્કેલ પરનો \(45\) મો કાપો પીચ-રેખા પર આવે છે. \((E)\) સાધનને \(0.03\,mm\) જેટલી ઋણ ત્રુટી છે. તો તારનો વ્યાસ \(............\;mm\) થશે.
JEE Mains 2022 મધ્યમ - \(\mathrm{t}=0\) સમયે શ્રેણીમાં જોડેલા \(10\; \mathrm{mH}\) ઇન્ડક્ટર અને \(5 \;\Omega\) અવરોધ વચ્ચે \(20\; \mathrm{V}\) નો વૉલ્ટેજ લગાવવામાં આવે છે. \(\mathrm{t}=\infty\) અને \(t=40\; s\) એ પસાર થતા પ્રવાહનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? (\(e^{2}=7.389\) )JEE Mains 2020 મધ્યમ
- પૃથ્વીના ચુંબકીય મેરેડિયનમાં એક નાના ગજિયા ચુંબકને એવી રીતે મૂકવામાં આવે છે કે જેથી તેનો ઉત્તર ધ્રુવ પૃથ્વીના ઉત્તર ધ્રુવ તરફ રહે.ચુંબકના મધ્યબિંદુથી પૂર્વ-પશ્વિમ દિશામાં દોરેલી રેખા પર ચુંબકથી \(30\, cm\) અંતરે તટસ્થ બિંદુઓ મળે છે. તો ચુંબકનું ચુંબકીય મોમેન્ટ \(Am^2\) માં લગભગ કેટલું હશે? (\(\frac{{{\mu _0}}}{{4\pi }}\, = 10^{- 7}\) \(SI\) એકમમાં અને \(B_H\, =\) ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક \(= 3.6\times10^{-5}\, tesla\))JEE Mains 2015 મધ્યમ