JEE Mains · Physics · STD 11 - ઘર્ષણ
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
દળ \(m\) ના બ્લોકને ખરબચડા ઢોળાવવાળા સમતલ પર સૌથી ઊંચા બિંદુથી સૌથી નીચા બિંદુ સુધી સરકવા માટે લાગતો સમય, એ જ બ્લોકને સમાન ઢોળાવવાળા લીસા સમતલ પર લાગતા સમય કરતાં \(50\%\) વધુ છે. બંને ઢોળાવવાળા સમતલ ક્ષૈતિજ સાથે \(45^\circ\) નો ખૂણો બનાવે છે. ખરબચડા ઢોળાવવાળા સમતલ અને બ્લોક વચ્ચેનો ગતિજ ઘર્ષણાંક _____ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(5/9\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
ધારો કે ઢોળાવવાળા સમતલની લંબાઈ \(s\) છે.
લીસા ઢોળાવવાળા સમતલ માટે, બ્લોકનો પ્રવેગ \(a_1 = g \sin \theta\) છે.
નીચે સરકવા માટે લાગતો સમય \(t_1 = \sqrt{\dfrac{2s}{a_1}} = \sqrt{\dfrac{2s}{g \sin \theta}}\).
ખરબચડા ઢોળાવવાળા સમતલ માટે, બ્લોકનો પ્રવેગ \(a_2 = g \sin \theta - \mu_k g \cos \theta\) છે.
નીચે સરકવા માટે લાગતો સમય \(t_2 = \sqrt{\dfrac{2s}{a_2}} = \sqrt{\dfrac{2s}{g (\sin \theta - \mu_k \cos \theta)}}\).
આપેલ છે કે \(t_2\) એ \(t_1\) કરતાં \(50\%\) વધુ છે, તેથી \(t_2 = t_1 + 0.5 t_1 = \dfrac{3}{2} t_1\).
બંને બાજુ વર્ગ કરતાં \(t_2^2 = \dfrac{9}{4} t_1^2\) મળે છે.
\(t_1^2\) અને \(t_2^2\) ના સમીકરણો મૂકતાં:
\(\dfrac{2s}{g (\sin \theta - \mu_k \cos \theta)} = \dfrac{9}{4} \left( \dfrac{2s}{g \sin \theta} \right)\)
\(\dfrac{1}{\sin \theta - \mu_k \cos \theta} = \dfrac{9}{4 \sin \theta}\)
\(4 \sin \theta = 9 \sin \theta - 9 \mu_k \cos \theta\)
\(9 \mu_k \cos \theta = 5 \sin \theta\)
\(\mu_k = \dfrac{5}{9} \tan \theta\)
આપેલ છે કે \(\theta = 45^\circ\), તેથી \(\tan 45^\circ = 1\).
\(\mu_k = \dfrac{5}{9} \times 1 = \dfrac{5}{9}\)
જવાબ: \(5/9\)
લીસા ઢોળાવવાળા સમતલ માટે, બ્લોકનો પ્રવેગ \(a_1 = g \sin \theta\) છે.
નીચે સરકવા માટે લાગતો સમય \(t_1 = \sqrt{\dfrac{2s}{a_1}} = \sqrt{\dfrac{2s}{g \sin \theta}}\).
ખરબચડા ઢોળાવવાળા સમતલ માટે, બ્લોકનો પ્રવેગ \(a_2 = g \sin \theta - \mu_k g \cos \theta\) છે.
નીચે સરકવા માટે લાગતો સમય \(t_2 = \sqrt{\dfrac{2s}{a_2}} = \sqrt{\dfrac{2s}{g (\sin \theta - \mu_k \cos \theta)}}\).
આપેલ છે કે \(t_2\) એ \(t_1\) કરતાં \(50\%\) વધુ છે, તેથી \(t_2 = t_1 + 0.5 t_1 = \dfrac{3}{2} t_1\).
બંને બાજુ વર્ગ કરતાં \(t_2^2 = \dfrac{9}{4} t_1^2\) મળે છે.
\(t_1^2\) અને \(t_2^2\) ના સમીકરણો મૂકતાં:
\(\dfrac{2s}{g (\sin \theta - \mu_k \cos \theta)} = \dfrac{9}{4} \left( \dfrac{2s}{g \sin \theta} \right)\)
\(\dfrac{1}{\sin \theta - \mu_k \cos \theta} = \dfrac{9}{4 \sin \theta}\)
\(4 \sin \theta = 9 \sin \theta - 9 \mu_k \cos \theta\)
\(9 \mu_k \cos \theta = 5 \sin \theta\)
\(\mu_k = \dfrac{5}{9} \tan \theta\)
આપેલ છે કે \(\theta = 45^\circ\), તેથી \(\tan 45^\circ = 1\).
\(\mu_k = \dfrac{5}{9} \times 1 = \dfrac{5}{9}\)
જવાબ: \(5/9\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- બે દ્રવ્યો કે જેના વક્રીભવનાંક \(n_1\) અને \(n_2\) છે, તેમની આંતરસપાટીએ, વિદ્યુતચુંબકીય તરંગના પરાવર્તન માટેનો ક્રાંતિકોણ \(\theta_{1 C}\) છે. \(n_2\) દ્રવ્યને બીજા એક દ્રવ્ય કે જેનો વક્રીભવનાંક \(n_3\) છે તેના વડે બદલવામાં આવે છે જેથી \(n_1\) અને \(n_3\) દ્રવ્યોની આંતરસપાટીએ ક્રાંતિકોણ \(\theta_{2 \mathrm{C}}\) થાય છે. જો \(\mathrm{n}_3\gt\mathrm{n}_2\gt\mathrm{n}_1 ; \frac{\mathrm{n}_2}{\mathrm{n}_3}=\frac{2}{5}\) અને \(\sin \theta_{2 \mathrm{C}}-\sin \theta_{1 \mathrm{C}}=\frac{1}{2}\) હોય, તો \(\theta_{1 \mathrm{C}}\) કેટલો છે?JEE Mains 2025 અઘરું
- સરળ આવર્તગતિ કરતાં પદાર્થ \((a)\) સ્થિતિઊર્જા હમેશા તેની ગતિઊર્જા જેટલી હોય. \((b)\) ગમે તે સમય અંતરાલમાં સ્થિતિઊર્જા અને ગતિઊર્જાનું સરેરાશ મૂલ્ય સમાન થાય. \((c)\) કોઈ પણ સમયે ગતિઊર્જા અને સ્થિતિઊર્જાનો સરવાળો અચળ હોય. \((d)\) ગતિઊર્જાની એક આવર્તકાળપરની સરેરાશ સ્થિતિઊર્જાની એક આવર્તકાળપરની સરેરાશજેટલી હોય. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરોJEE Mains 2021 મધ્યમ
-

લંબાઈ \(L\) ની એક દોરી એક છેડેથી જકડેલી છે અને તેના બીજા છેડે \(M\) દળ લટકાવેલું છે. આ દળ દોરીના છેડામાંથી પસાર થતી શિરોલંબ અક્ષની આસપાસ, દર્શાવ્યા મુજબ, પ્રતિ સેકન્ડ \(\left(\frac{3}{\pi}\right)\) પરિભ્રમણ કરે છે. દોરીમાં ઉદ્ભવતું તણાવ \(\ldots\ldots\) ML છે.JEE Mains 2025 અઘરું - બે ઈલેક્ટ્રોનને \('2d'\) અંતરે જડિત રાખવામાં આવ્યા છે. એક ત્રીજા વિદ્યુતભાર પ્રોટોન કે જે મધ્યબિંદુએ રાખી તેને \(x (x < < d)\) જેટલા ખૂબ નાના અંતરે બે જડીત વિદ્યુતભારોને જોડતી રેખાને લંબ ખસેડવામાં આવે છે. પ્રોટોન ......... કોણીય આવૃત્તિ સાથે સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. \((m \, =\) વિધુતભારિત કણનું દળ\()\)JEE Mains 2021 અઘરું
- આપેલ પરિપથમાં રહેલ \(15\, \Omega\) અવરોધ વચ્ચેનો વોલ્ટેજ ડ્રોપ (\(V\) માં) કેટલો હશે?
JEE Mains 2021 અઘરું - બુલેટ એક પાટિયામાથી પસાર થઈ ને તેના વેગનો \({\left( {\frac{1}{n}} \right)^{th}}\) મો વેગ ગૂમાવે છે. તો બુલેટ ને સ્થિર કરવા માટે આવા કેટલા પાટિયા જોઈએ?JEE Mains 2014 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(m\) દળનો એક પદાર્થ સ્થિર સ્થિતિમાથી \(v = a\sqrt s\) મુજબ બદલાતા વેગથી \(x-\) અક્ષની દિશામાં ગતિ શરૂ કરે છે. જ્યાં \(a\) એ અચળાંક છે અને \(s\) એ પદાર્થ દ્વારા કાપેલ અંતર છે. ગતિ શરૂ થયા ના પછીની પ્રથમ એક સેકન્ડમાં પદાર્થ પર તમામ બળો દ્વારા થયેલ કુલ કાર્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2018 અઘરું
- સ.આ.ગ. માટે સમય-સ્થાનાંતરનું સમીકરણ \(Y = A \sin \left(\omega t +\phi_{0}\right)\) છે. \(t=0\) સમયે, કણનું સ્થાનાંતર \(Y =\frac{ A }{2}\) કે છે અને ઋણ \(x-\)દિશામાં ગતિ કરે છે. તો પ્રારંભિક કળા કોણ છે \(\phi_{0}\) ........ હશે.JEE Mains 2021 અઘરું
- \(2.0\,cm\) બાજુ ધરાવતી ચોરસ લૂપને પ્રતિ સે.મી.\(50\) આંટા, \(2.5\,A\) કંપવિસ્તારના સાઈન પ્રકાર બદલાતા પ્રવાહ ધારિત અને \(700\,rad\, s ^{-1}\) કોણીય આવૃત્તિવાળા સોલેનોઇડની અંદર મુકેલ છે. લૂપની કેન્દ્રીય અક્ષ અને સોલેનોઈડની અક્ષ સંપાત થાય છે. લૂપમાં ઉત્પન્ન થતા \(emf\) નો કંપવિસ્તાર \(x \times 10^{-4}\,V\) છે.તો \(x\) નું મૂલ્ય ...... છે. \(\pi=\frac{22}{7}\) લો.)JEE Mains 2023 અઘરું