આંતરિક અવરોધ \(x\ \Omega\) ધરાવતું એક વોલ્ટમીટર \(20\) V સુધીનું માપન કરવા માટે વાપરી શકાય છે. તેની માપન શ્રેણી વધારીને \(30\) V કરવા માટે, જરૂરી ફેરફાર _____ છે.

ધારો કે, વોલ્ટમીટરના પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન માટેનો મહત્તમ પ્રવાહ \(I_g\) છે.

\(I_g = \dfrac{V_1}{R_v} = \dfrac{20}{x}\)

માપન શ્રેણી વધારીને \(V_2 = 30\) V કરવા માટે, વોલ્ટમીટર સાથે શ્રેણીમાં અવરોધ \(R\) જોડવો આવશ્યક છે.

\(V_2 = I_g(R_v + R)\)

\(30 = \dfrac{20}{x}(x + R)\)

\(30x = 20x + 20R\)

\(10x = 20R\)

\(R = \dfrac{x}{2}\ \Omega\)

આમ, વોલ્ટમીટર સાથે શ્રેણીમાં \(\dfrac{x}{2}\ \Omega\) અવરોધ જોડવો જોઈએ.

ઉત્તર: \(\dfrac{x}{2}\ \Omega\) અવરોધને વોલ્ટમીટર સાથે શ્રેણીમાં જોડો.