JEE Mains · Physics · STD 11 - ગતિના નિયમો
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
\(10\) kg દળનો એક વેજ (ફાચર) \(Y\) અને બધી ઘર્ષણ રહિત સપાટીઓ છે અને તેની ઢોળાવવાળી સપાટી આડી સપાટી સાથે \(37°\) નો ખૂણો બનાવે છે. આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, \(2\) kg દળનો એક બ્લોક \(X\) વેજની સૌથી ઊંચી જગ્યાએ સ્થિર અવસ્થામાં મૂકવામાં આવેલો છે. \(t = 0\) સમયે, વેજ \((Y)\) ને \(24\) N ના અચળ બળ \((f)\) વડે જમણી તરફ ખેંચવામાં આવે છે. બ્લોક \(X\) ને \(t = 0\) સમયે સ્થિર ધારીને, \(Y\) ગતિમાં હોય ત્યારે તેને ઢાળ પર \(8.8\) m નીચે સરકવા માટે લાગતો સમય _____ s છે.
(લ્યો \(\tan(37°) = 3/4\) અને \(g = 10\) m/s\(^2\))

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) \(2\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
વેજનું સમક્ષિતિજ પ્રવેગ (બ્લોક અને વેજ સમક્ષિતિજ રીતે સાથે ગતિ કરે છે એમ ધારીને):
\(A = \dfrac{f}{M + m} = \dfrac{24}{10 + 2} = 2\text{ m/s}^2\)
વેજના બિન-જડત્વીય નિર્દેશ ફ્રેમમાં, બ્લોક વેજના પ્રવેગની વિરુદ્ધ દિશામાં \(mA\) જેટલું આભાસી બળ અનુભવે છે. ઢાળ પરના ઘટકો છે:
ઢાળ નીચે ગુરુત્વાકર્ષણ બળનો ઘટક: \(g\sin 37^\circ\)
ઢાળ ઉપર આભાસી બળનો ઘટક: \(A\cos 37^\circ\)
ઢાળ નીચે બ્લોકનો ચોખ્ખો સાપેક્ષ પ્રવેગ:
\(a_{\text{rel}} = g\sin 37^\circ - A\cos 37^\circ\)
\(\sin 37^\circ = 0.6\) અને \(\cos 37^\circ = 0.8\) નો ઉપયોગ કરતા:
\(a_{\text{rel}} = 10(0.6) - 2(0.8) = 6 - 1.6 = 4.4\text{ m/s}^2\)
સ્થિર અવસ્થામાંથી શરૂ કરીને ઢાળ પર \(8.8\text{ m}\) જેટલું અંતર સરકવા માટે લાગતો સમય:
\(s = \dfrac{1}{2} a_{\text{rel}}\, t^2\)
\(8.8 = \dfrac{1}{2}(4.4)\,t^2\)
\(8.8 = 2.2\,t^2\)
\(t^2 = 4 \Rightarrow t = 2\text{ s}\)
આથી, જરૂરી સમય \(2\text{ s}\) છે.
\(A = \dfrac{f}{M + m} = \dfrac{24}{10 + 2} = 2\text{ m/s}^2\)
વેજના બિન-જડત્વીય નિર્દેશ ફ્રેમમાં, બ્લોક વેજના પ્રવેગની વિરુદ્ધ દિશામાં \(mA\) જેટલું આભાસી બળ અનુભવે છે. ઢાળ પરના ઘટકો છે:
ઢાળ નીચે ગુરુત્વાકર્ષણ બળનો ઘટક: \(g\sin 37^\circ\)
ઢાળ ઉપર આભાસી બળનો ઘટક: \(A\cos 37^\circ\)
ઢાળ નીચે બ્લોકનો ચોખ્ખો સાપેક્ષ પ્રવેગ:
\(a_{\text{rel}} = g\sin 37^\circ - A\cos 37^\circ\)
\(\sin 37^\circ = 0.6\) અને \(\cos 37^\circ = 0.8\) નો ઉપયોગ કરતા:
\(a_{\text{rel}} = 10(0.6) - 2(0.8) = 6 - 1.6 = 4.4\text{ m/s}^2\)
સ્થિર અવસ્થામાંથી શરૂ કરીને ઢાળ પર \(8.8\text{ m}\) જેટલું અંતર સરકવા માટે લાગતો સમય:
\(s = \dfrac{1}{2} a_{\text{rel}}\, t^2\)
\(8.8 = \dfrac{1}{2}(4.4)\,t^2\)
\(8.8 = 2.2\,t^2\)
\(t^2 = 4 \Rightarrow t = 2\text{ s}\)
આથી, જરૂરી સમય \(2\text{ s}\) છે.
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- દ્રવ્યમાન m ના ત્રણ સમાન ગોળાઓને લંબાઈ a ના સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવે છે. જ્યારે તેમને છોડવામાં આવે છે, ત્યારે તેઓ ફક્ત ગુરુત્વાકર્ષણ બળ દ્વારા જ આંતરક્રિયા કરે છે અને \(\mathrm{T}=4\) સેકન્ડ પછી અથડાય છે. જો ત્રિકોણની બાજુઓની લંબાઈ વધારીને 2 a કરવામાં આવે અને ગોળાઓના દ્રવ્યમાન પણ 2 m કરવામાં આવે, તો તેઓ _____ સેકન્ડ પછી અથડાશે.JEE Mains 2025 મધ્યમ
- એક કણને \(u\) વેગથી પ્રક્ષિપ્ત કરવામાં આવે છે જેથી તેની સમક્ષિતિજ અવધિ તેના દ્વારા પ્રાપ્ત મહત્તમ ઊંચાઈથી ત્રણ ગણી છે. પ્રક્ષિપ્ત કણની સમક્ષિતિજ અવધિ \(\frac{n u^2}{25 g}\) તરીકે આપેલ છે, જ્યાં \(n\) નું મૂલ્ય છે : (આપેલ છે કે '\(g\)' ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ છે).JEE Mains 2025 સરળ
- આઠ પારોના ટીપાં, દરેકની ત્રિજ્યા \(r\) છે, ભેગા મળીને એક મોટું ટીપું બનાવે છે. આ પ્રક્રિયામાં મુક્ત થતી પૃષ્ઠ ઊર્જા _______ છે. (જ્યાં \(S\) એ પારોનું પૃષ્ઠતાણ છે).JEE Mains 2026 મધ્યમ
- \(1\) kg દળ ધરાવતા ચોસલાને સમક્ષિતિજથી \(60^{\circ}\)ના કોણે રહેલી ઢળતી સપાટી ઉપર આકૃતિમાં દર્શાવ્યા અનુસાર ઢળતી સપાટીને સમાંતર એવા \(10 \mathrm{~N}\) ના બળ વડે ઉપર તરફ ધક્કો મારવામાં આવે છે. આફૃતિમાં દર્શાવ્યા અનુસાર જો ચોસલું ઢળતી સપાટીને સમાંતર \(10 \mathrm{~m}\) ઉપર ધકેલાય આવે તો ધર્ષણબળની વિરુદ્ધ થતું કાર્ય _______ થશે. \(\text { [ } g=10 \mathrm{~m} / \mathrm{s}^2]\) લો.
JEE Mains 2024 અઘરું - પદાર્થમાંથી નીકળતો પ્રકાશ સમતલ પ્રમાણિત અરીસા પરથી અવલોકન કાર તરફ પરાવર્તન પામે છે, તો અવલોકન કાર દ્વારા અવલોકન કરેલ પ્રતિબિંબ \(.........\) હશે. \(A.\) વાસ્તવિક \(B.\) ચત્તું \(C.\) વસ્તુના કદ કરતા નાનું \(D.\) પાર્શ્વિક વ્યત્ક્રુમિત નીયે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી વધુ ઉચિત ઉત્તર પસંદ કરો.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \(v\) ઝડપથી ગતિ કરતો ન્યુટ્રોન ધરા અવસ્થામાં રહેલ સ્થિર હાઇડ્રોજન પરમાણુ સાથે સંઘાત કરે છે. તો ન્યૂટ્રોનની ન્યૂનતમ ગતિઉર્જા(\(eV\) માં) કેટલી હોવી જોઈએ કે જેથી તે અસ્થિતિસ્થાપક સંઘાત અનુભવે?JEE Mains 2016 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, બે બિંદુવત વિદ્યુતભારો \(2 q\) અને \(q\) ને સમઘનના શિરોબિંદુ \(A\) પર અને તેની સપાટી CDEF ના કેન્દ્ર પર મૂકવામાં આવે છે. સમઘનમાંથી પસાર થતું વિદ્યુત ફ્લક્સ ______ છે:
JEE Mains 2026 સરળ - યંગના બે- સ્લિટનાં પ્રયોગમાં \(800\) અને \(600\,nm\) તરંગલંબાઈ ધરાવતા બે પ્રકાશ તરંગોનો વ્યતિકરણ શલાકા મેળવવા માટે ઉપયોગ થાય છે કે જેમાં પડદો, સ્લીટ ધરાવતા સમમતલ થી \(7\,m\) અંતરે રાખેલ છે. જો સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર \(0.35\,mm\) હોય તો મધ્યસ્થ પ્રકાશિત મહતમથી ઓછામાં ઓછા કેટલા અંતરે \((mm)\) માં બંને તરંગલંબાઈથી મળતી પ્રકાશિત શાલાકાઓ એકબીજા ઉપર સંપાત થશે?JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \(0.15\, kg\) દળ ધરાવતા ક્રિકેટના એક દડાને ઉપર તરફ બોલિંગ મશીન દ્વારા ઉપર તરફ એવી રીતે ફેકવામાં આવે છે કે જેથી તે મહત્તમ \(20\;m\) ઊંચાઈ સુધી જાય છે. જો બોલને ફેકતો ભાગ બોલ પર અચળ બળ \(F\) અને તે \(0.2\, m\) જેટલું સમક્ષિતિજ અંતર કાપે છે. તો બોલ પર લાગતું બળ \(F\) કેટલા \(N\) હશે? \(\left(g=10\, m s^{-2}\right)\)JEE Mains 2020 મધ્યમ
- \(100\, W\) બલ્બથી \(3\;m\) અંતરે વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા \(E\) છે. \(60\, W\) બલ્બથી \(3\;m\) અંતરે વિદ્યુતક્ષેત્રની તીવ્રતા \(\sqrt{\frac{x}{5}} E\) હોય તો તો \(x\)નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2021 અઘરું
- જ્યારે સ્ક્રૂ ગેજ સંપૂર્ણ બંધ હોય ત્યારે વર્તુળાકાર સ્કેલનો પાંચમો કાંપો સંદર્ભ રેખા સાથે બંધ બેસે છે. વર્તુળાકાર સ્કેલ પર \(50\) કાંપા છે અને એક પરિભ્રમણમાં મુખ્ય સ્કેલ \(0.5 \,{mm}\) જેટલી ખસે છે. કોઈ એક અવલોકન માટે મુખ્ય સ્કેલ \(5\, {mm}\) અને વર્તુળાકાર સ્કેલનો \(20\) મો કાંપો સંદર્ભ રેખા સાથે બંધ બેસે છે. સાચું અવલોકન (\(mm\) માં) કેટલું હશે?JEE Mains 2021 અઘરું
- \(70\, kg\) નો એક માણસ બેઠેલી સ્થિતિમાથી હવામાં ઊભી છલાંગ લગાવે છે. કૂદકો મારીને પોતાને ઊંચકવા માટે તે માટે માણસ જમીનને અચળ બળ \(F\) થી ધકેલે છે. તે કૂદકો મારે તે પહેલા દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર \(0.5\, m\) જેટલું ઊંચકાય છે. કૂદકો માર્યા પછી દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર વધુ \(1\, m\) ઉપર જાય છે. તો સ્નાયુઓ દ્વારા આપવામાં આવેલ પાવર કેટલો હશે? ( \(g\, = 10\, ms^{-2}\))JEE Mains 2013 અઘરું