JEE Mains · Physics · STD 11 - એકમ, પરિમાણ અને માપન
- JEE Mains 2025
- સરળ
- MCQ
પ્રાયોગિક પદાવલિ \(y=\frac{32.3 \times 1125}{27.4}\) માટે, જ્યાં બધા અંકો સાર્થક છે. તો \(y\) ના મૂલ્યને રજૂ કરવા માટે આપણે _______ લખીશું.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(y=1330\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
સ્પષ્ટીકરણ:
આપેલ ઉત્તરવહીનો જવાબ બિલકુલ સાચો છે. વિકલ્પ D નો ભ્રમ ત્યારે થાય છે જ્યારે ગુણાકાર/ભાગાકારના નિયમના બદલે ભૂલથી સરવાળા/બાદબાકીનો નિયમ (દશાંશ સ્થળ વાળો નિયમ) લગાડી દેવામાં આવે છે:
1. ગુણાકાર અને ભાગાકાર માટે સાર્થક અંકોનો નિયમ:
ગુણાકાર કે ભાગાકારની પ્રક્રિયાથી મળતા અંતિમ પરિણામમાં સાર્થક અંકોની સંખ્યા, ગણતરીમાં ભાગ લેતા પદો પૈકી જે પદમાં લઘુત્તમ (સૌથી ઓછા) સાર્થક અંકો હોય તેટલી જ રાખવી જોઈએ.
2. આપેલા પદોમાં સાર્થક અંકોની ગણતરી:
- \( 32.3 \) માં 3 સાર્થક અંકો છે.
- \( 1125 \) માં 4 સાર્થક અંકો છે.
- \( 27.4 \) માં 3 સાર્થક અંકો છે.
અહીં લઘુત્તમ સાર્થક અંકોની સંખ્યા 3 હોવાથી, અંતિમ જવાબને માત્ર 3 સાર્થક અંકો સુધી જ રાઉન્ડ ઓફ (round off) કરવો પડે.
3. ગણતરી અને રાઉન્ડિંગ:
\( y = \frac{32.3 \times 1125}{27.4} = 1326.186... \)
\( 1326.186... \) ને 3 સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતાં:
પ્રથમ ત્રણ અંકો 1, 3, અને 2 છે. ચોથો અંક 6 છે (જે 5 કરતાં મોટો છે), તેથી ત્રીજો અંક 1 ઉમેરાઈને 3 બનશે, જેથી સંખ્યા \( 1330 \) મળશે. સંખ્યા \( 1330 \) માં દશાંશ ચિહ્ન વગરનું અંતિમ શૂન્ય સાર્થક ગણાતું નથી, આથી તેમાં ચોક્કસ 3 સાર્થક અંકો જ રહે છે.
વિકલ્પ D (\( 1326.2 \)) માં 5 સાર્થક અંકો છે, જે ગુણાકાર/ભાગાકારના સાર્થક અંકોના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
આથી, સાચો જવાબ વિકલ્પ B છે.
આપેલ ઉત્તરવહીનો જવાબ બિલકુલ સાચો છે. વિકલ્પ D નો ભ્રમ ત્યારે થાય છે જ્યારે ગુણાકાર/ભાગાકારના નિયમના બદલે ભૂલથી સરવાળા/બાદબાકીનો નિયમ (દશાંશ સ્થળ વાળો નિયમ) લગાડી દેવામાં આવે છે:
1. ગુણાકાર અને ભાગાકાર માટે સાર્થક અંકોનો નિયમ:
ગુણાકાર કે ભાગાકારની પ્રક્રિયાથી મળતા અંતિમ પરિણામમાં સાર્થક અંકોની સંખ્યા, ગણતરીમાં ભાગ લેતા પદો પૈકી જે પદમાં લઘુત્તમ (સૌથી ઓછા) સાર્થક અંકો હોય તેટલી જ રાખવી જોઈએ.
2. આપેલા પદોમાં સાર્થક અંકોની ગણતરી:
- \( 32.3 \) માં 3 સાર્થક અંકો છે.
- \( 1125 \) માં 4 સાર્થક અંકો છે.
- \( 27.4 \) માં 3 સાર્થક અંકો છે.
અહીં લઘુત્તમ સાર્થક અંકોની સંખ્યા 3 હોવાથી, અંતિમ જવાબને માત્ર 3 સાર્થક અંકો સુધી જ રાઉન્ડ ઓફ (round off) કરવો પડે.
3. ગણતરી અને રાઉન્ડિંગ:
\( y = \frac{32.3 \times 1125}{27.4} = 1326.186... \)
\( 1326.186... \) ને 3 સાર્થક અંકો સુધી રાઉન્ડ ઓફ કરતાં:
પ્રથમ ત્રણ અંકો 1, 3, અને 2 છે. ચોથો અંક 6 છે (જે 5 કરતાં મોટો છે), તેથી ત્રીજો અંક 1 ઉમેરાઈને 3 બનશે, જેથી સંખ્યા \( 1330 \) મળશે. સંખ્યા \( 1330 \) માં દશાંશ ચિહ્ન વગરનું અંતિમ શૂન્ય સાર્થક ગણાતું નથી, આથી તેમાં ચોક્કસ 3 સાર્થક અંકો જ રહે છે.
વિકલ્પ D (\( 1326.2 \)) માં 5 સાર્થક અંકો છે, જે ગુણાકાર/ભાગાકારના સાર્થક અંકોના નિયમનું ઉલ્લંઘન કરે છે.
આથી, સાચો જવાબ વિકલ્પ B છે.
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આદર્શ વાયુને એક અલગ કરેલા બંધ ઓરડામાં ધારો.જયારે સમોષ્મી વિસ્તરણ અનુભવે છે,ત્યારે અણુઓ વચ્ચે થતી અથડામણ (સંઘાત) માટેનો સરેરાશ સમય \(V^q\) અનુસાર વધે છે,જયાં \(V\) એ વાયુનું કદ સૂચવે છે.\(q\) નુ મૂલ્ય _________ થશે. \(\left( {\gamma = \frac{{{C_P}}}{{{C_V}}}} \right)\)JEE Mains 2015 અઘરું
- એક મોટી દીવાલની સામે ગતિ કરતાં એક કારના ડ્રાઇવર ધરાવતા કારનો હોર્નને જ્યારે સાંભળે અને પછી જ્યારે તે દીવાલ સાથે અથડાયને પછી આવે ત્યારે તેની આવૃતિ \(440\, Hz\) થી \(480\, Hz\) જેટલી બદલાય છે. જો હવામાં ધ્વનિની ઝડપ \(345\, ms ^{-1}\) હોય તો કારની ઝડપ (\(kmh^{-1}\) માં) કેટલી હશે?JEE Mains 2020 મધ્યમ
- ફ્લૂરેસ્કેન્ટ લેમ્પ ચોકમાં(નાનું ટ્રાન્સ્ફોર્મર) \(0.025 \;\mathrm{ms} \) માં પ્રવાહ એકસમાન રીતે \(0.25 \;\mathrm{A}\) થી ઘટીને \(0\;\mathrm{A}\) થાય છે ત્યારે તે \(100 \;\mathrm{V}\) નો રિવર્સ વૉલ્ટેજ ઉત્પન્ન કરે છે.તો ચોકનું આત્મપ્રેરકત્વ(\(\mathrm{mH}\) માં) કેટલું હશે?JEE Mains 2020 મધ્યમ
- લંબાઈ \(\ell=9 \mathrm{~cm}\) અને પહોળાઈ \(\mathrm{d}=4 \mathrm{~cm}\) ધરાવતી એક લંબચોરસ ઘન પદાર્થની શીટનો વિચાર કરો. ઓરડાના તાપમાને અને એક વાતાવરણ દબાણે રેખીય પ્રસરણાંક \(\alpha=3.1 \times 10^{-5} \mathrm{~K}^{-1}\) છે. શીટનું દળ \(\mathrm{m}=0.1 \mathrm{~kg}\) અને વિશિષ્ટ ઉષ્માધારિતા \(\mathrm{C}_{\mathrm{v}}=900 \mathrm{~J} \mathrm{~kg}^{-1} \mathrm{~K}^{-1}\) છે. જો પદાર્થને પૂરી પાડવામાં આવેલી ઉષ્માનો જથ્થો \(8.1 \times 10^2 \mathrm{~J}\) હોય, તો લંબચોરસ શીટના ક્ષેત્રફળમાં થતો ફેરફાર છે :-JEE Mains 2025 સરળ
- પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક \(\mu=\sqrt{3}\) છે અને લઘુત્તમ વિચલનકોણ અને પ્રિઝમના કોણનો ગુણોત્તર એક છે. પ્રિઝમના કોણનું મૂલ્ય _______ \(^\circ\) છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- બે ગોળાઓ \(A\) અને \(B\) ને \(40\,m / s\) અને \(60\,m / s\) ના શરૂઆતી વેગો સાથે સમક્ષિતિજની સાપેક્ષે \(30^{\circ}\) અને \(60^{\circ}\) ના ખૂણે ફેંકવામાં આવે છે. તેની સીમાઆનો ગુણોત્તર છે. \(\left(g=10\,m / s ^2\right)\)JEE Mains 2023 સરળ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક સ્વર કાંટો \(1 \mathrm{~m}\) લંબાઈના સોનોમીટર તાર સાથે અનુનાદ કરે છે, જે \(6 \mathrm{~N}\) ના તણાવથી ખેંચાયેલો છે. જ્યારે તારમાં તણાવ બદલીને \(54 \mathrm{~N}\) કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે જ સ્વર કાંટો તેની સાથે \(12\) બીટ્સ પ્રતિ સેકન્ડ ઉત્પન્ન કરે છે. સ્વર કાંટાની આવૃત્તિ _______ \(\mathrm{Hz}\) છે.JEE Mains 2024 મધ્યમ
- એક લાંબા સોલેનોઇડને પ્રતિ સેમીમાં \(70\,cm ^{-1}\) આટાં વીટાળીને બનાવવામાં આવે છે. જો તેમાંથી \(2.0\,A\) પ્રવાહ વહે, તો સોલેનોઇડની અંદર ઉત્પન્ન થતું યુંબકીય ક્ષેત્ર \(...............\times 10^{-4}\,T\) છે. \(\left(\mu_o=4 \pi \times 10^{-7}\,T-mA ^{-1}\right)\)JEE Mains 2023 સરળ
- સીધી રેખામાં સરળ આવર્ત ગતિ કરતાં પદાર્થ માટે નીચે પૈકી કયું સમીકરણ મળે? જ્યાં \(x\) સ્થાનાંતર અને \(a, b, c\) ધન અચળાંકો છે?JEE Mains 2014 મધ્યમ
- પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોનના દળ સમાન છે તેમ માનો ન્યુકિલયોનનું દળ \(1.6 \times 10^{-27}\,kg\) અને ન્યુકિલયસની ત્રિજ્યા \(1.5 \times 10^{-15}\,A ^{1 / 3}\,m\) છે. ન્યુકિલયસ ધનતા અને પાણીની ધનતાનો ગુણોત્તર \(n \times 10^{13}\) છ. તો \(n\) નું મૂલ્ચ \(............\) છે.JEE Mains 2023 મધ્યમ