JEE Mains · Physics · STD 12 - વિદ્યુતચુંબકીય તરંગો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
શૂન્યાવકાશમાંથી પ્રસરતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ માટે, \(\vec{k}\), \(\vec{E}\) અને \(\omega\) અનુક્રમે પ્રસરણ સદિશ, વિદ્યુત ક્ષેત્ર અને કોણીય આવૃત્તિ રજૂ કરે છે. આ તરંગ સાથે સંકળાયેલું ચુંબકીય ક્ષેત્ર શેના દ્વારા રજૂ થાય છે?
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(\dfrac{\vec{k} \times \vec{E}}{\omega}\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
એક વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ માટે, તરંગ પ્રસરણની દિશા \(\hat{k}\) એ \(\vec{E} \times \vec{B}\) ની દિશામાં હોય છે.
જેમ કે \(\vec{E}\), \(\vec{B}\) અને \(\vec{k}\) પરસ્પર લંબ એવા જમણેરી પ્રણાલી રચે છે, ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા \(\hat{B} = \hat{k} \times \hat{E}\) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વિદ્યુત અને ચુંબકીય ક્ષેત્રોના માન \(B = \dfrac{E}{c}\) સંબંધથી સંકળાયેલા છે.
પ્રકાશની ઝડપ માટેના સંબંધ \(c = \dfrac{\omega}{k}\) નો ઉપયોગ કરીને, આપણને \(B = \dfrac{kE}{\omega}\) મળે છે.
માન અને દિશાને ભેગા કરતાં મળે છે:
\(\vec{B} = B\hat{B} = \dfrac{kE}{\omega} (\hat{k} \times \hat{E})\)
જેમ કે \(\vec{k} = k\hat{k}\) અને \(\vec{E} = E\hat{E}\) છે, આનું સાદું રૂપ નીચે મુજબ થાય છે:
\(\vec{B} = \dfrac{\vec{k} \times \vec{E}}{\omega}\)
જવાબ: \(\dfrac{\vec{k} \times \vec{E}}{\omega}\)
જેમ કે \(\vec{E}\), \(\vec{B}\) અને \(\vec{k}\) પરસ્પર લંબ એવા જમણેરી પ્રણાલી રચે છે, ચુંબકીય ક્ષેત્રની દિશા \(\hat{B} = \hat{k} \times \hat{E}\) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
વિદ્યુત અને ચુંબકીય ક્ષેત્રોના માન \(B = \dfrac{E}{c}\) સંબંધથી સંકળાયેલા છે.
પ્રકાશની ઝડપ માટેના સંબંધ \(c = \dfrac{\omega}{k}\) નો ઉપયોગ કરીને, આપણને \(B = \dfrac{kE}{\omega}\) મળે છે.
માન અને દિશાને ભેગા કરતાં મળે છે:
\(\vec{B} = B\hat{B} = \dfrac{kE}{\omega} (\hat{k} \times \hat{E})\)
જેમ કે \(\vec{k} = k\hat{k}\) અને \(\vec{E} = E\hat{E}\) છે, આનું સાદું રૂપ નીચે મુજબ થાય છે:
\(\vec{B} = \dfrac{\vec{k} \times \vec{E}}{\omega}\)
જવાબ: \(\dfrac{\vec{k} \times \vec{E}}{\omega}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આકૃતિમાં બે ત્રિજ્યાવર્તી રેખાથી જોડેલ બે વર્તુળાકાર ચાપ ધરાવતો એક પ્રવાહ લૂપ દર્શાવેલ છે. તેમાંથી \(10\ A\) પ્રવાહ પસાર થાય છે. બિંદુ \(O\) આગળ ચુંબકીયક્ષેત્ર _____ ની નજીક હશે.
JEE Mains 2019 મધ્યમ - નીચે આપેલ પૈકી કોનું પરિમાણ અને મૂલ્ય (લાક્ષણિક્તા) અણુના પરિમાણ જેટલું હશે?JEE Mains 2013 મધ્યમ
- અનંત લંબાઈનો તાર \(\lambda=2 \mathrm{nC} / \mathrm{m}\) સમાન રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા ધરાવે છે. \(\sqrt{3} \mathrm{~cm}\) બાજુની લંબાઈવાળા ગાઉસિયન સમઘનમાંથી પસાર થતું કુલ ફ્લક્સ, જો તાર સમઘનના કોઈપણ બે શિરોબિંદુઓમાંથી પસાર થતો હોય જે એકબીજાથી મહત્તમ વિસ્થાપિત હોય, તો તે \(\mathrm{xNm}^2 \mathrm{C}^{-1}\) હશે, જ્યાં x છે:
[કોઈપણ ધાર અસરોને અવગણો અને \(\frac{1}{4 \pi \varepsilon_0}=9 \times 10^9\) SI એકમોનો ઉપયોગ કરો]JEE Mains 2025 સરળ - એક ગૅલ્વેનોમીટર કે જેના ગૂંચળાનો અવરોધ \(30 \Omega\) છે તેને પૂર્ણ-સ્કેલ વિવર્તન માટે 20 mA પ્રવાહની જરૂર પડે છે. જો આ ગૅલ્વેનોમીટરનો ઉપયોગ કરીને 3 A મહત્તમ પ્રવાહ માપવાનો હોય, તો ગૅલ્વેનોમીટર સાથે જોડવાના શંટનો અવરોધ \(\frac{30}{X} \Omega\) હોવો જોઈએ, જ્યાં \(X\) ________ છે.JEE Mains 2025 મધ્યમ
- એક દ્વિ-પરમાણુક વાયુ \((\gamma=1.4)\) ને જયારે સમદળીય રીતે વિસ્તારવામાં આવે છે ત્યારે \(200 \mathrm{~J}\) કાર્ય કરે છે. આ પ્રક્રિયામાં વાયુને આપવામાં આવેલ ઉષ્મા _______ હશે.JEE Mains 2024 અઘરું
- ઉષ્મીય એન્જિનને \(300 \,cal\) ઉષ્મા આપવામાં આવે છે કે જેથી તે \(225 \,cal\) ઉષ્મા ઠારણને આપે છે. જો ઉષ્માપ્રાપ્તિ સ્થાનનું તાપમાન \(227^{\circ} C\) હોય તો ઠારણ વ્યવસ્થાનું તાપમાન ........... \({ }^{\circ} C\) હશે.JEE Mains 2022 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(P\) અને \(Q\) ગુચળાને અમુક અંતરે મૂકેલા છે.જ્યારે \(P\) ગુચળામાંથી \(3\, A\) પ્રવાહ પસાર થાય ત્યારે \(Q\) ગુચળામાંથી \(10^{-3}\, Wb\) ચુંબકીય ફ્લક્સ પસાર થાય.\(Q\) ગુચળામાંથી કોઈ પ્રવાહ પસાર થતો નથી.જ્યારે \(P\) ગુચળામાંથી કોઈ પ્રવાહ પસાર થતો ના હોય અને \(Q\) ગુચળામાંથી \(2\, A\) પ્રવાહ પસાર થતો હોય ત્યારે \(P\) ગુચળામાંથી પસાર થતું ચુંબકીય ફ્લક્સ કેટલું હશે?JEE Mains 2019 મધ્યમ
- સમાન દ્રવ્ય અને સમાન જાડાઈ ધરાવતી બે તકતીની ત્રિજ્યા \(R _{1}= R\) અને \(R _{2}=\alpha R\) છે,તેમની જડત્વની ચાક્માત્રા \(I_{1}\) અને \(I_{2}\) છે.જો \(I _{1}: I _{2}=1: 16\) હોય તો , \(\alpha\) નું મૂલ્ય ...... .JEE Mains 2020 અઘરું
- બંને સપાટીની વક્રતાત્રિજ્યા \(R\) ધરાવતા બહિગોળ લેન્સનો પાવર \(p\) છે તો સમાન દ્રવ્યમાંથી બનાવેલ સમતલ બહિગોળ લેન્સ નો પાવર \(1.5P\) હોય તો તેની વક્રતાત્રિજ્યા ........\(R\)JEE Mains 2020 મધ્યમ