JEE Mains · Physics · STD 12 - વિકિરણ અને દ્રવ્યની દ્વૈત પ્રકૃતિ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
કોઈ ચોક્કસ ધાતુ માટે, જ્યારે \(\lambda\) તરંગલંબાઈનો એકરંગી પ્રકાશ આપાત થાય છે, ત્યારે ફોટોઈલેક્ટ્રોન માટે નિરોધક સ્થિતિમાન \(3V_0\) છે. જ્યારે આ જ ધાતુને \(2\lambda\) તરંગલંબાઈના પ્રકાશ વડે પ્રકાશિત કરવામાં આવે છે, ત્યારે નિરોધક સ્થિતિમાન \(V_0\) થાય છે. આપેલ ધાતુ માટે ફોટોઈલેક્ટ્રિક ઉત્સર્જન માટેની થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઈ \(\alpha\lambda\) છે. \(\alpha\) નું મૂલ્ય _______ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(4\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આઇન્સ્ટાઇનના ફોટોઇલેક્ટ્રિક સમીકરણનો ઉપયોગ કરતાં:
\(eV_s = \dfrac{hc}{\lambda} - \Phi\)
પ્રથમ કિસ્સા માટે:
\(3eV_0 = \dfrac{hc}{\lambda} - \Phi\)
બીજા કિસ્સા માટે:
\(eV_0 = \dfrac{hc}{2\lambda} - \Phi\)
બીજા સમીકરણને \(3\) વડે ગુણીને પ્રથમ સમીકરણ સાથે સરખાવતાં:
\(\dfrac{hc}{\lambda} - \Phi = \dfrac{3hc}{2\lambda} - 3\Phi\)
\(2\Phi = \dfrac{3hc}{2\lambda} - \dfrac{hc}{\lambda}\)
\(2\Phi = \dfrac{hc}{2\lambda}\)
\(\Phi = \dfrac{hc}{4\lambda}\)
કાર્યવિધેય \(\Phi = \dfrac{hc}{\lambda_0}\) હોવાથી, જ્યાં \(\lambda_0\) થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઈ છે:
\(\dfrac{hc}{\lambda_0} = \dfrac{hc}{4\lambda}\)
\(\lambda_0 = 4\lambda\)
\(\lambda_0 = \alpha\lambda\) આપેલું હોવાથી, આપણને \(\alpha = 4\) મળે છે.
જવાબ: \(4\)
\(eV_s = \dfrac{hc}{\lambda} - \Phi\)
પ્રથમ કિસ્સા માટે:
\(3eV_0 = \dfrac{hc}{\lambda} - \Phi\)
બીજા કિસ્સા માટે:
\(eV_0 = \dfrac{hc}{2\lambda} - \Phi\)
બીજા સમીકરણને \(3\) વડે ગુણીને પ્રથમ સમીકરણ સાથે સરખાવતાં:
\(\dfrac{hc}{\lambda} - \Phi = \dfrac{3hc}{2\lambda} - 3\Phi\)
\(2\Phi = \dfrac{3hc}{2\lambda} - \dfrac{hc}{\lambda}\)
\(2\Phi = \dfrac{hc}{2\lambda}\)
\(\Phi = \dfrac{hc}{4\lambda}\)
કાર્યવિધેય \(\Phi = \dfrac{hc}{\lambda_0}\) હોવાથી, જ્યાં \(\lambda_0\) થ્રેશોલ્ડ તરંગલંબાઈ છે:
\(\dfrac{hc}{\lambda_0} = \dfrac{hc}{4\lambda}\)
\(\lambda_0 = 4\lambda\)
\(\lambda_0 = \alpha\lambda\) આપેલું હોવાથી, આપણને \(\alpha = 4\) મળે છે.
જવાબ: \(4\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- પદાર્થો A, B, C અને D માટેનો પ્રતિતાણ-પ્રતિબળ આલેખ આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. કયા પદાર્થનો યંગનો ગુણાંક સૌથી મોટો છે?
JEE Mains 2026 મધ્યમ - \(30\,cm\) બાજુ ધરાવતું ઘન ચોસલું લીસ્સી સમક્ષિતિજ સપાટી પર \(2\,\,ms^{-1}\) વેગથી ગતિ કરે છે. આકૃતિમાં બતાવ્યા મુજબ સપાટીમાં બિંદુ \(O\) પર ટેકરો છે. તો ટેકરા સાથે અથડામણ બાદ તરત જ ચોસલાનો કોણીય વેગ કેટલો હશે?
JEE Mains 2016 અઘરું - બોહર પરમાણુ મોડેલ અનુસાર, નીચે આપેલી કઈ સંક્રાંતિ દરમ્યાન આવૃત્તિ મહત્તમ હશે ?JEE Mains 2021 અઘરું
- દર્શાવેલ ગોઠવણીમાં \(B\) અને \(D\) બિંદુઓ વચ્ચે વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત શૂન્ય થાય તે માટે અજ્ઞાત અવરોધ \((x)\) નું મૂલ્ય _______ છે.
JEE Mains 2024 અઘરું - \(10\, mg\) દળ ધરાવતાં બે નાના ગોળાઓને \(0.5\, m\) લંબાઈની દોરી દ્વારા એક બિંદુ પરથી લટકાવવામાં આવ્યા છે. બંને પર એક સરખો વિજભાર છે અને એકબીજાને \(0.20\, m\) અંતર સુધી અપાકર્ષિત કરે છે. દરેક ગોળા પરનો વિજભાર \(\frac{ a }{21} \times 10^{-8} \, C\) છે તો \(a\) નું મૂલ્ય ........ હશે. [\(g=10 \,ms ^{-2}\) આપેલ છે. ]JEE Mains 2021 અઘરું
- \(0^{\circ}\,C\) અને \(100^{\circ}\,C\) તાપમાને ઉદગમના છેડા વચ્યે જોડેલા વાહકમાંથી વહેતો પ્રવાહ અનુક્રમે \(2\,A\) અને \(1.2\,A\) છે.તો \(50^{\circ}\,C\) વખતે વાહકમાંથી વહેતો પ્રવાહ \(.........\times 10^2\,mA\) થશે.JEE Mains 2023 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(a\) ત્રિજ્યાના એક હોસપાઇપમાંથી \(\rho\) ઘનતાનું પ્રવાહી \(v\) જેટલી સમક્ષિતિજ ઝડપથી બહાર આવે છે. અને તે એક જાળીને અથડાય છે. \(50\%\) પ્રવાહી આ જાળીમાંથી પસાર થાય છે, \(25\%\) વેગમાન ગુમાવે છે, અને \(25\%\) તેજ ઝડપથી પાછું આવે છે. આ જાળી પર પરિણામી દબાણ કેટલું લાગશે.JEE Mains 2019 અઘરું
- \(M\) દળના એક પ્રક્ષેપને એવી રીતે ફેંકવામાં આવે છે તેનો સમક્ષિતિજ વિસ્તાર \(4\, km\) થાય. ઉચ્ચત્તમ સ્થાનેથી તેના ફાંટીને બે \(M/4\) અને \(3M/4\) દળના બે ભાગ થાય છે અને ભારે ભાગ શૂન્ય પ્રારંભિક વેગ થી શિરોલંબ દિશામાં પતન કરે છે. તો હળવા ભાગ નો સમક્ષિતિજ વિસ્તાર(પ્રક્ષેપના પ્રારંભિક સ્થાને થી અંતર) કેટલા ................ \(\mathrm{km}\) હશે?JEE Mains 2013 અઘરું
- ' \(h\) ' જાડાઈના સમાંતર બાજુવાળા કાચના સ્લેબમાંથી વક્રીભવન પામતા કિરણનું આપતનકોણ ' \(i\) ' અને વક્રીભવનકોણ ' \(r\) ' ના પદોમાં પાર્શ્વિક સ્થાનાંતરણ કેટલું થશે, જો કાચનો સ્લેબ હવાના માધ્યમમાં મૂકવામાં આવેલો હોય?JEE Mains 2025 મધ્યમ
- વસ્તુ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર \(100\,cm\) છે. લેન્સના બે સ્થાન માટે વસ્તુનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ પડદા પર પડે છે. બે સ્થાન વ્ચ્ચેનું અંતર \(40\,cm\) છે. લેન્સનો પાવર \(\left(\frac{ N }{100}\right) D\) હોય તો \(N\) ........JEE Mains 2020 અઘરું