JEE Mains · Physics · STD 12 - તરંગ પ્રકાશશાસ્ત્ર
- JEE Mains 2025
- અઘરું
- MCQ
એક પ્રકાશ તરંગ \(x+y+z=\) અચળ પ્રકારના સમતલ તરંગ અગ્રો સાથે પ્રસરણ પામી રહ્યું છે. તરંગ પ્રસરણની દિશા દ્વારા \(x\)-અક્ષ સાથે બનતો કોણ છે:
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) \(\cos ^{-1}\left(\frac{1}{\sqrt{3}}\right)\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
પ્રકાશના પ્રસરણની દિશા તરંગ અગ્રને લંબ હોય છે અને \(\mathrm{x}, \mathrm{y}\) તથા z-અક્ષોને અનુલક્ષીને સંમિત હોય છે.
\(\therefore\) પ્રકાશ દ્વારા \(\mathrm{x}, \mathrm{y}\) અને \(\mathrm{z}\) અક્ષો સાથે બનતો કોણ સમાન હોય છે.
\(\therefore \quad \cos \alpha=\cos \beta=\cos \gamma(\alpha, \beta \& \gamma\) એ પ્રકાશ દ્વારા અનુક્રમે \(\mathrm{x}, \mathrm{y}\) અને \(\mathrm{z}\) અક્ષો સાથે બનાવેલા કોણ છે.)
વળી \(\cos ^2 \alpha+\cos ^2 \beta+\cos ^2 \gamma=1\) [દિગ્-કોસાઇન્સના વર્ગોનો સરવાળો]
\(\therefore \alpha=\cos ^{-1} \frac{1}{\sqrt{3}}\)
\(\therefore\) પ્રકાશ દ્વારા \(\mathrm{x}, \mathrm{y}\) અને \(\mathrm{z}\) અક્ષો સાથે બનતો કોણ સમાન હોય છે.
\(\therefore \quad \cos \alpha=\cos \beta=\cos \gamma(\alpha, \beta \& \gamma\) એ પ્રકાશ દ્વારા અનુક્રમે \(\mathrm{x}, \mathrm{y}\) અને \(\mathrm{z}\) અક્ષો સાથે બનાવેલા કોણ છે.)
વળી \(\cos ^2 \alpha+\cos ^2 \beta+\cos ^2 \gamma=1\) [દિગ્-કોસાઇન્સના વર્ગોનો સરવાળો]
\(\therefore \alpha=\cos ^{-1} \frac{1}{\sqrt{3}}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- યંગના બે સ્લિટના પ્રયોગમાં, \(5000\,\mathring A\) નો એકરંગી પ્રકાશ \(0.5 \,mm\) પહોળાઈની શલાકાઓ ઉત્પન્ન કરે છે. હવે જો બીજો \(6000\,\mathring A\) તરંગલંબાઈનો એકરંગી પ્રકાશ વાપરવામાં આવે અને સ્લિટો વચ્ચેનું અંતર બમણું કરવામાં આવે તો નવી શલાકાઓની પહોળાઈ .............. \(mm\) થશે.JEE Mains 2022 અઘરું
- એક આપેલ વસ્તુને \(45^{\circ}\) ખરબચડા નમન સમતલ પરથી નીચે સરકવા માટે લાગતો સમય, તે સમાન સંપૂર્ણપણે લીસા \(45^{\circ}\) નમન સમતલ પરથી નીચે સરકવા માટે લાગતા સમય કરતાં \(n\) ગણો છે. વસ્તુ અને નમન સમતલની સપાટી વચ્ચેનો ગતિજ ઘર્ષણાંક _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક બૉલને જમીન પરથી \(V_0\) વેગથી ફેકવામાં આવે છે. બૉલની ગતિ \(m\gamma {v^2}\) જેટલા અવરોધક બળથી અવરોધાય છે (જ્યાં \(m\) બૉલનું દળ , \(v\) તાત્ક્ષણિક વેગ અને \(\gamma \) અચળાંક છે). બૉલને તેના શિરોબિંદુથી ઉઠવા માટે કેટલો સમય લાગશે?JEE Mains 2019 અઘરું
- બે ઉપગ્રહ \(A\) અને \(B\) એક ગ્રહની આસપાસ \(4 R\) અને \(R\) ત્રિજ્યાવાળી વર્તુળાકાર કક્ષાઓમાં અનુક્રમે પરિભ્રમણ કરે છે. જો \(A\) ની ઝડપ \(3 v\) હોય, તો \(B\) ની ઝડપ _______ હશે.JEE Mains 2024 અઘરું
- જો \(\epsilon, E\) અને t અનુક્રમે મુક્ત અવકાશનો પરાવૈધુતાંક, વિદ્યુતક્ષેત્ર અને સમય રજૂ કરે, તો \(\frac{\epsilon E}{t}\) નો એકમ ________ થશે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
- \(400\, \Omega\) અને \(800\, \Omega\) ના અવરોધકને \(6 V\) ની બેટરી સાથે શ્રેણીમાં જોડેલ છે. \(10\, k \Omega\) અવરોધ, ધરાવતુ વૉલ્ટમીટરને \(400\, \Omega\) અવરોધને સમાંતર લગાવતા તેનુ અવલોકન .......... \(V\)JEE Mains 2020 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- ચાર બિંદુવત વિદ્યુતભારો \(-q, +q, +q\) અને \(-q\) \(y\) અક્ષ પર \(y = -2d\), \(y = -d, y = +d\) અને \(y = +2d\) પર છે.\(x\) અક્ષ પર \(x = D\,\,(D > > d)\) પાસે વિદ્યુતક્ષેત્ર કોના સમપ્રમાણમાં હશે?JEE Mains 2019 અઘરું
- \(300\,cm\) લંબાઈના પોટેન્શીયોમીટર તારને \(780\,\Omega\) અવરોધ અને \(4V\)ના પ્રમાણિત કોષ સાથે શ્રેણીમાં \(20\,mV\) નું \(emf\) ધરાવતા કોષને જોડતા તટસ્થ બિંદુ. \((null\,point)\) માટેની લંબાઈ \(60\,cm\) મળે છે. પોટેન્શીયોમીટર તારનો અવરોધ. \(.........\Omega\) થશે.
JEE Mains 2022 અઘરું - આડછેદ \(3.5 \times 10^{-3}\, m^2\) અને અવરોધ \(10\,\Omega \) ધરાવતા એક પાતળા તારમાંથી એક વાહક વર્તુળાકાર ગાળો બનાવવામાં આવે છે. જેને સમય સાથે બદલાતા ચુંબકીયક્ષેત્ર \(B(t) = (0.4\,T)\, sin\, (50\, \pi t)\) ને લંબ મુકવામાં આવે છે. આ ક્ષેત્ર અવકાશમાં એક સમાન છે. સમય \(t=0\ s\) થી \(t = 10\, ms\) વચ્ચે ગાળામાંથી પસાર થતો કુલ વિદ્યુતભાર _____\(mC\) ની નજીક છે.JEE Mains 2019 અઘરું
- \(1\) kg દળનો એક પદાર્થ \(v = 2x^2\) ના વેગથી સુરેખ પથ પર ગતિ કરે છે. \(x = 0\) થી \(5\) m સુધીના સ્થાનાંતર દરમિયાન પદાર્થ વડે થયેલું કાર્ય __________ J છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ