JEE Mains · Physics · STD 11 - એકમ, પરિમાણ અને માપન
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
સમીકરણ \(H = \dfrac{x^p \epsilon^q E^r}{t^s}\) નો વિચાર કરો, જ્યાં \(H=\) ચુંબકીય ક્ષેત્ર; \(E=\) વિદ્યુત ક્ષેત્ર, \(\epsilon=\) પારગમ્યતા, \(x=\) અંતર, \(t=\) સમય છે. \(p, q, r\) અને \(s\) ના મૂલ્યો અનુક્રમે છે:
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) \(1, 1, 1, 1\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આપેલ ભૌતિક રાશિઓ માટે પારિમાણિક સૂત્રો છે:
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા \([H] = [M^0 L^{-1} T^0 A^1]\)
અંતર \([x] = [M^0 L^1 T^0 A^0]\)
પારગમ્યતા \([\epsilon] = [M^{-1} L^{-3} T^4 A^2]\)
વિદ્યુત ક્ષેત્ર \([E] = [M^1 L^1 T^{-3} A^{-1}]\)
સમય \([t] = [M^0 L^0 T^1 A^0]\)
આપેલ સમીકરણ \(H = \dfrac{x^p \epsilon^q E^r}{t^s}\) છે, જેને આપણે પરિમાણોના સ્વરૂપમાં નીચે મુજબ લખી શકીએ:
\([M^0 L^{-1} T^0 A^1] = [L]^p [M^{-1} L^{-3} T^4 A^2]^q [M L T^{-3} A^{-1}]^r [T]^{-s}\)
જમણી બાજુએ \(M, L, T\) અને \(A\) ના ઘાતાંકોને ભેગા કરતા:
\([M^0 L^{-1} T^0 A^1] = [M^{-q+r} L^{p-3q+r} T^{4q-3r-s} A^{2q-r}]\)
બંને બાજુથી અનુરૂપ મૂળભૂત રાશિઓના ઘાતાંકોને સરખાવતા:
\(M\) માટે: \(0 = -q + r \implies q = r\)
\(A\) માટે: \(1 = 2q - r\)
\(r = q\) ને \(A\) માટેના સમીકરણમાં મુકતા:
\(1 = 2q - q \implies q = 1\)
\(q = r\) હોવાથી, આપણને \(r = 1\) મળે છે.
\(L\) માટે: \(-1 = p - 3q + r\)
\(q = 1\) અને \(r = 1\) મુકતા:
\(-1 = p - 3(1) + 1 \implies -1 = p - 2 \implies p = 1\)
\(T\) માટે: \(0 = 4q - 3r - s\)
\(q = 1\) અને \(r = 1\) મુકતા:
\(0 = 4(1) - 3(1) - s \implies 0 = 1 - s \implies s = 1\)
આમ, મૂલ્યો \(p = 1\), \(q = 1\), \(r = 1\) અને \(s = 1\) છે.
જવાબ: \(1, 1, 1, 1\)
ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા \([H] = [M^0 L^{-1} T^0 A^1]\)
અંતર \([x] = [M^0 L^1 T^0 A^0]\)
પારગમ્યતા \([\epsilon] = [M^{-1} L^{-3} T^4 A^2]\)
વિદ્યુત ક્ષેત્ર \([E] = [M^1 L^1 T^{-3} A^{-1}]\)
સમય \([t] = [M^0 L^0 T^1 A^0]\)
આપેલ સમીકરણ \(H = \dfrac{x^p \epsilon^q E^r}{t^s}\) છે, જેને આપણે પરિમાણોના સ્વરૂપમાં નીચે મુજબ લખી શકીએ:
\([M^0 L^{-1} T^0 A^1] = [L]^p [M^{-1} L^{-3} T^4 A^2]^q [M L T^{-3} A^{-1}]^r [T]^{-s}\)
જમણી બાજુએ \(M, L, T\) અને \(A\) ના ઘાતાંકોને ભેગા કરતા:
\([M^0 L^{-1} T^0 A^1] = [M^{-q+r} L^{p-3q+r} T^{4q-3r-s} A^{2q-r}]\)
બંને બાજુથી અનુરૂપ મૂળભૂત રાશિઓના ઘાતાંકોને સરખાવતા:
\(M\) માટે: \(0 = -q + r \implies q = r\)
\(A\) માટે: \(1 = 2q - r\)
\(r = q\) ને \(A\) માટેના સમીકરણમાં મુકતા:
\(1 = 2q - q \implies q = 1\)
\(q = r\) હોવાથી, આપણને \(r = 1\) મળે છે.
\(L\) માટે: \(-1 = p - 3q + r\)
\(q = 1\) અને \(r = 1\) મુકતા:
\(-1 = p - 3(1) + 1 \implies -1 = p - 2 \implies p = 1\)
\(T\) માટે: \(0 = 4q - 3r - s\)
\(q = 1\) અને \(r = 1\) મુકતા:
\(0 = 4(1) - 3(1) - s \implies 0 = 1 - s \implies s = 1\)
આમ, મૂલ્યો \(p = 1\), \(q = 1\), \(r = 1\) અને \(s = 1\) છે.
જવાબ: \(1, 1, 1, 1\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- દ્વિ પરમાણ્વિક વાયુ \(A\) માટે વિશિષ્ટ ઉષ્મા \(C_P\) અને \(C_V\) ના મૂલ્ય (\(J\, mol^{-1}\, K^{-1}\) માં) અનુક્રમે \(29\) અને \(22\) છે બીજા દ્વિ પરમાણ્વિક વાયુ \(B\) માટે આ મૂલ્ય અનુક્રમે \(30\) અને \(21\) છે. જો બને વાયુને આદર્શ વાયુ માનવામાં આવે તો ...JEE Mains 2019 અઘરું
- બે વિજભાર ધરાવતી પ્લેટ વચ્ચે \(\vec E\) જેટલું વિદ્યુતક્ષેત્ર પ્રવર્તે છે. એક વિજભાર ધરાવતો કણ આ પ્લેટની વચ્ચે વિદ્યુતક્ષેત્ર \(\vec E\)ને લંબ રીતે દાખલ થાય છે. તો તે પ્લેટની વચ્ચે કેવા માર્ગે ગતિ કરશે?JEE Mains 2013 અઘરું
- \(C\) સંધારકતા અને \(V\) વોલ્ટેજ ધરાવતા સંધારકને \(E\) જેટલી ઊર્જા છે. તેને બીજી \(2 \mathrm{C}\) સંધારકતા અને \(2 \mathrm{~V}\) સ્થિતિમાન ધરાવતા સંધારક સાથે જોડવામાં આવે છે. તો ઉર્જાનો વ્યય \(\frac{x}{3} \times \frac{x}{3} \mathrm{E}\), જ્યાં \(x\) _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક જડિત આધાર પર લટકાવેલ લીસી ગરગડી પરથી પસાર થતી દોરીના છેડે \(m_1\) અને \(m_2\) દળ ધરાવતા બે બ્લોક જોડેલા છે. જો તંત્રનો પ્રવેગ \(g / 8\) હોય તો બ્લોકના દળનો ગુણોત્તર _______ છે.
JEE Mains 2024 અઘરું - સરળ આવર્ત ગતિ કરતા એક કણના સ્થાન, વેગ અને પ્રવેગના માન કોઈ ચોક્કસ ક્ષણે અનુક્રમે \(4 \mathrm{~m}, 2 \mathrm{~ms}^{-1}\) અને \(16 \mathrm{~ms}^{-2}\) છે. આ ગતિનો કંપવિસ્તાર \(\sqrt{\mathrm{x}} \mathrm{m}\) છે, જ્યાં \(\mathrm{x}\) એ _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- \(4\,cm\) ત્રિજ્યાનો સાબુનો પરપોટો બીજા \(6\,cm\) ત્રિજ્યાના પરપોટામાં તેને સંપર્ક કર્યા સીવાય ફસાયેલ છે.\(P_2\) એ અંદરના પરપોટાની અંદરનું દબાણ અને \(P_0\) એ બહારના પરપોટાની બહારનું દબાણ છે.બીજા એક પરપોટોની ત્રિજ્યા જેની અંદર બહારના દબાણનો તફાવત \(P_2 - P_0\) હોય? ....... \(cm\)JEE Mains 2018 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે. એકને કથન \(A\) અને બીજાને કારણ \(R\) થી દર્શાવવામાં આવ્યા છે. ક્થન \((A)\) : જ્યારે તમે ટૂથપેસ્ટને બીજા છેડેથી બહાર કાઢવા માટે ટ્યુબના એક છેડાને દબાવો છો, ત્યારે પાસ્કલનો સિદ્ધાંત જોવા મળે છે. કારણ \((R)\) : બંધ અદબનીય પ્રવાહી પર લાગુ પાડેલ દબાણમાં ફેરફાર પ્રવાહીના દરેક ભાગ અને તેના પાત્રની દિવાલો પર ઘટ્યા વગર પ્રસારિત થાય છે. ઉપરોક્ત વિધાનોમાં સંદર્ભમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \(10\,cm\) લંબાઈના ધાતુના સળિયાને \(0.4\,T\) મૂલ્યના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં લંબરૂપે મૂકવામાં આવે, ત્યારે તેમાં \(0.08\,V\) વીજ ચાલક બળ \((emf)\) પ્રેરિત થાય, તો તેનો વેગ \(........\,ms^{-1}\) હોય.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- 2 kg દળનો એક પદાર્થ \(\overrightarrow{\mathrm{v}}_{\mathrm{in}}=3 \hat{\mathrm{i}}+4 \hat{\mathrm{j}} \mathrm{ms}^{-1}\) વેગથી ગતિ કરતો 6 N ના અચળ બળક્ષેત્રમાં પ્રવેશે છે, જે ધન z-અક્ષ પર નિર્દેશિત છે. જો પદાર્થ \(\frac{5}{3}\) સેકન્ડના સમયગાળા માટે ક્ષેત્રમાં રહે છે, તો જ્યારે તે બળક્ષેત્રમાંથી બહાર નીકળે ત્યારે પદાર્થનો વેગ ________ હશે.JEE Mains 2025 સરળ