JEE Mains · Physics · STD 12 - કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્ર અને પ્રકાશીય ઉપકરણો
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
સમબાજુ પ્રિઝમમાં લઘુત્તમ વિચલન કોણ એ પ્રિઝમ કોણના અડધા જેટલો છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક __________ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(\sqrt{2}\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
સમબાજુ પ્રિઝમ માટે, પ્રિઝમનો કોણ \(A = 60^{\circ}\) છે.
આપેલ છે કે લઘુત્તમ વિચલન કોણ એ પ્રિઝમ કોણના અડધા જેટલો છે:
\(\delta_{m} = \dfrac{A}{2} = \dfrac{60^{\circ}}{2} = 30^{\circ}\)
પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\mu = \dfrac{\sin\left(\dfrac{A + \delta_{m}}{2}\right)}{\sin\left(\dfrac{A}{2}\right)}\)
\(A\) અને \(\delta_{m}\) ની કિંમતો મૂકતાં:
\(\mu = \dfrac{\sin\left(\dfrac{60^{\circ} + 30^{\circ}}{2}\right)}{\sin\left(\dfrac{60^{\circ}}{2}\right)}\)
\(\mu = \dfrac{\sin(45^{\circ})}{\sin(30^{\circ})}\)
\(\mu = \dfrac{\dfrac{1}{\sqrt{2}}}{\dfrac{1}{2}} = \sqrt{2}\)
જવાબ: \(\sqrt{2}\)
આપેલ છે કે લઘુત્તમ વિચલન કોણ એ પ્રિઝમ કોણના અડધા જેટલો છે:
\(\delta_{m} = \dfrac{A}{2} = \dfrac{60^{\circ}}{2} = 30^{\circ}\)
પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\mu = \dfrac{\sin\left(\dfrac{A + \delta_{m}}{2}\right)}{\sin\left(\dfrac{A}{2}\right)}\)
\(A\) અને \(\delta_{m}\) ની કિંમતો મૂકતાં:
\(\mu = \dfrac{\sin\left(\dfrac{60^{\circ} + 30^{\circ}}{2}\right)}{\sin\left(\dfrac{60^{\circ}}{2}\right)}\)
\(\mu = \dfrac{\sin(45^{\circ})}{\sin(30^{\circ})}\)
\(\mu = \dfrac{\dfrac{1}{\sqrt{2}}}{\dfrac{1}{2}} = \sqrt{2}\)
જવાબ: \(\sqrt{2}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(m_1\) દળ અને \(v_1 \hat i\) વેગ ધરાવતો પદાર્થ \(m_2\) દળ અને \(v_2 \hat i\) વેગ ધરાવતા પદાર્થ સાથે રેખીય અથડામણ અનુભવે છે. અથડામણ પછી \(m_1\) અને \(m_2\) દળ અનુક્રમે \(v_3 \hat i\) અને \(v_4 \hat i\) વેગથી ગતિ કરે છે. જો \(m_2 = 0.5\, m_1\) અને \(v_3 = 0.5\, v_1\) હોય તો \(v_1\) કેટલો થાય?JEE Mains 2019 મધ્યમ
- જો રેડબર્ગ અચળાંક \(\mathrm{R}\) હોય, પાશ્ચન શ્રેણી વિકિરણ માટેની સૌથી લાંબી તરંગલંબાઈ \(\frac{\alpha}{7 \mathrm{R}}\) મળે છે, જ્યાં \(\alpha=\)________છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- અર્ધઆવર્તન પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ \(G\) શોધવાના પરિપથમાં \(V_E\;emf\) ની બેટરી અને \(R\;\Omega \) ના અવરોધનો ઉપયોગ કરતાં ગેલ્વેનોમીટર \(\theta \) જેટલા ખૂણાનું આવર્તન દર્શાવે છે. જો ગેલ્વેનોમીટરનું અર્ધઆવર્તન દર્શાવવા \(S\) જેટલા શંટ અવરોધની જરૂર પડતી હોય તો \(G, R\) અને \(S\) વચ્ચેનો સંબંધ કયા સમીકરણ દ્વારા આપી શકાય?JEE Mains 2016 અઘરું
- અનુક્રમે \(2 \times 10^{-4} H\) અને \(6.28 \Omega\) જેટલું પ્રેરણ અને અવરોધ ધરાવતાં અનુનાદીય પરિપથ \(10\, MHz\) ની આવૃત્તિ થી દોલન કરે છે. અનુનાદીય પરિપથનો ગુણવત્તા અંક (\(Q-\)factor) .......... હશે. \([\pi=3.14]\)JEE Mains 2021 મધ્યમ
- બંધ ઓર્ગન પાઇપ સાથેના એક પ્રયોગમાં, તેને તેના કદના \(\left(\frac{1}{5}\right)\) ભાગ જેટલા પાણીથી ભરવામાં આવે છે. મૂળભૂત સૂરની આવૃત્તિમાં કેટલો ફેરફાર થશે?JEE Mains 2025 સરળ
- નળાકાર લાકડાના(ઘનતા\(= 650\, kg\, m^{-3}\)), ટુકડાના તળિયાનું ક્ષેત્રફળ \(30\,cm^2\) અને ઊંચાઈ \(54\, cm\) ધરાવતો બ્લોક \(900\, kg\, m^{-3}\) ઘનતા ધરાવતા પ્રવાહીમાં તરે છે. બ્લોકને થોડોક ડૂબાડીને મુક્ત કરવામાં આવે તો તે દોલનો કરે છે. આ બ્લોકના દોલનોનો આવર્તકાળ કેટલા \(cm\) લંબાઈ ધરાવતા સાદા લોલકનાં આવર્તકાળ જેટલો હશે?JEE Mains 2015 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(V _{ Z }=8 \,V\) ઝેનર વોલ્ટેજ અને \(I _{ ZM }=10 \,mA\) નો મહત્તમ ઝેનર પ્રવાહ ધરાવતા એક ઝેનર ડાયોડને \(V _{i}=10 \,V\) જેટલો ઈનપુટ વોલ્ટેજ અને \(R=100 \,\Omega\) નો શ્રેણી અવરોધ સાથે જોડવામાં આવે છે. આપેલ પરિપથમાં \(R_{L}\) એ ભાર અવરોધ દર્શાવે છે. \(R_{L}\) નાં મહત્તમ અને લધુત્તમ મૂલ્યોનો ગુણોત્તર ............. હશે.
JEE Mains 2022 અઘરું - એક \(m\) દળ ,\(r\) ત્રિજયા અને \({\omega _0}\) જેટલી કોણીય આવૃતિ ધરાવતી રિંગને ખરબચડી સપાટી પર રાખેલ છે.રિંગના કેન્દ્રનો પ્રારંભિક વેગ શૂન્ય છે.જયારે રિંગ સરકવાનું બંધ કરે ત્યારે તેના કેન્દ્રનો વેગ કેટલો હશે?JEE Mains 2013 મધ્યમ
- નીચે આપેલા વિધાનો ધ્યાનમાં લો. વિધાન \(I\) : વાહકની સપાટી ઉપર અને અંદરના ભાગમાં વિદ્યુતસ્થિતિમાન અચળ હોય છે. વિધાન \(II :\) વિજભારિત સુવાહકની તરત જ બહારના ભાગ આગળ દરેક બિંદુએ વિદ્યુતક્ષેત્ર સપાટીને લંબરૂપે હોય છે. ઉપરોક્ત વિધાનોનાં સંદર્ભમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો :JEE Mains 2022 મધ્યમ