એક સમબાજુ પ્રિઝમમાંથી પસાર થતાં પ્રકાશના કિરણનો પ્રિઝમના દ્રવ્યમાં વેગ \(2.12 \times 10^8\) m/s હોય, તો લઘુત્તમ વિચલન કોણ _________ ડિગ્રી છે.

શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશનો વેગ, \(c = 3 \times 10^8\) m/s

પ્રિઝમમાં પ્રકાશનો વેગ, \(v = 2.12 \times 10^8\) m/s

પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક, \(\mu = \dfrac{c}{v} = \dfrac{3 \times 10^8}{2.12 \times 10^8} \approx 1.414 \approx \sqrt{2}\)

સમબાજુ પ્રિઝમ માટે, પ્રિઝમનો કોણ \(A = 60^\circ\).

પ્રિઝમના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:

\(\mu = \dfrac{\sin\left(\dfrac{A + \delta_m}{2}\right)}{\sin\left(\dfrac{A}{2}\right)}\)

\(\sqrt{2} = \dfrac{\sin\left(\dfrac{60^\circ + \delta_m}{2}\right)}{\sin(30^\circ)}\)

\(\sqrt{2} = \dfrac{\sin\left(30^\circ + \dfrac{\delta_m}{2}\right)}{\dfrac{1}{2}}\)

\(\sin\left(30^\circ + \dfrac{\delta_m}{2}\right) = \dfrac{\sqrt{2}}{2} = \dfrac{1}{\sqrt{2}}\)

\(30^\circ + \dfrac{\delta_m}{2} = 45^\circ\)

\(\dfrac{\delta_m}{2} = 15^\circ\)

\(\delta_m = 30^\circ\)

જવાબ: \(30\)