JEE Mains · Physics · STD 11- ઘન પદાર્થોના યાંત્રિક ગુણધર્મો
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
\(0.314\) m લંબાઈ અને \(2 \times 10^{10}\) N/m\(^2\) યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા ગુણાંક ધરાવતો એક તાર \(A\) બીજા તાર \(B\) સાથે જોડેલ છે, જેની લંબાઈ અને યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા ગુણાંક બંને તાર \(A\) કરતાં બમણા છે. તારના આ શ્રેણી જોડાણને પછી એક દ્રઢ આધાર પરથી લટકાવવામાં આવે છે અને તેના મુક્ત છેડાને \(0.8\) kg દળના ભાર સાથે જોડવામાં આવે છે. આ જોડાણની લંબાઈમાં ચોખ્ખો ફેરફાર _____ mm છે. (બંને તારની ત્રિજ્યા \(0.2\) mm અને ગુરુત્વાકર્ષી પ્રવેગ \(= 10\) m/s\(^2\) છે) (ભારના દળની સરખામણીમાં બંને તારના દળને અવગણવા)
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \(2\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આપેલ છે:
તાર A ની લંબાઈ, \(L_A = 0.314\) m
તાર A નો યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા ગુણાંક, \(Y_A = 2 \times 10^{10}\) N/m\(^2\)
બંને તારની ત્રિજ્યા, \(r = 0.2\) mm \(= 2 \times 10^{-4}\) m
તાર B ની લંબાઈ, \(L_B = 2L_A = 0.628\) m
તાર B નો યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા ગુણાંક, \(Y_B = 2Y_A = 4 \times 10^{10}\) N/m\(^2\)
ભારનું દળ, \(m = 0.8\) kg
ગુરુત્વાકર્ષી પ્રવેગ, \(g = 10\) m/s\(^2\)
બંને તારમાં તણાવ, \(T = mg = 0.8 \times 10 = 8\) N
બંને તારનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ:
\(A = \pi r^2 = 3.14 \times (2 \times 10^{-4})^2 = 3.14 \times 4 \times 10^{-8}\) m\(^2\)
તાર A માં પ્રલંબન:
\(\Delta L_A = \dfrac{T L_A}{A Y_A}\)
\(\Delta L_A = \dfrac{8 \times 0.314}{3.14 \times 4 \times 10^{-8} \times 2 \times 10^{10}}\)
\(\Delta L_A = \dfrac{8 \times 0.314}{8 \times 3.14 \times 10^2} = \dfrac{0.1}{10^2} = 10^{-3}\) m \(= 1\) mm
તાર B માં પ્રલંબન:
\(\Delta L_B = \dfrac{T L_B}{A Y_B}\)
\(\Delta L_B = \dfrac{8 \times (2 \times 0.314)}{A \times (2 Y_A)} = \dfrac{T L_A}{A Y_A} = 1\) mm
જોડાણની લંબાઈમાં ચોખ્ખો ફેરફાર:
\(\Delta L = \Delta L_A + \Delta L_B = 1 + 1 = 2\) mm
જવાબ: \(2\)
તાર A ની લંબાઈ, \(L_A = 0.314\) m
તાર A નો યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા ગુણાંક, \(Y_A = 2 \times 10^{10}\) N/m\(^2\)
બંને તારની ત્રિજ્યા, \(r = 0.2\) mm \(= 2 \times 10^{-4}\) m
તાર B ની લંબાઈ, \(L_B = 2L_A = 0.628\) m
તાર B નો યંગનો સ્થિતિસ્થાપકતા ગુણાંક, \(Y_B = 2Y_A = 4 \times 10^{10}\) N/m\(^2\)
ભારનું દળ, \(m = 0.8\) kg
ગુરુત્વાકર્ષી પ્રવેગ, \(g = 10\) m/s\(^2\)
બંને તારમાં તણાવ, \(T = mg = 0.8 \times 10 = 8\) N
બંને તારનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ:
\(A = \pi r^2 = 3.14 \times (2 \times 10^{-4})^2 = 3.14 \times 4 \times 10^{-8}\) m\(^2\)
તાર A માં પ્રલંબન:
\(\Delta L_A = \dfrac{T L_A}{A Y_A}\)
\(\Delta L_A = \dfrac{8 \times 0.314}{3.14 \times 4 \times 10^{-8} \times 2 \times 10^{10}}\)
\(\Delta L_A = \dfrac{8 \times 0.314}{8 \times 3.14 \times 10^2} = \dfrac{0.1}{10^2} = 10^{-3}\) m \(= 1\) mm
તાર B માં પ્રલંબન:
\(\Delta L_B = \dfrac{T L_B}{A Y_B}\)
\(\Delta L_B = \dfrac{8 \times (2 \times 0.314)}{A \times (2 Y_A)} = \dfrac{T L_A}{A Y_A} = 1\) mm
જોડાણની લંબાઈમાં ચોખ્ખો ફેરફાર:
\(\Delta L = \Delta L_A + \Delta L_B = 1 + 1 = 2\) mm
જવાબ: \(2\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(C_{p}=\frac{7}{2} R\) અને \(C _{ v }=\frac{5}{2} R ,\) ધરાવતા એક દ્વિ-પરમાણ્વીય વાયુને અચળ દબાણે ગરમ કરવામાં આવે છે. ગુણોત્તર \(dU : dQ : dW\) .................... થશે.JEE Mains 2021 અઘરું
- \(0.3\, m\) કેન્દ્રલંબાઈના એક બહિર્ગોળ કાચથી \(20\, m\) ના અંતરે એક વસ્તુ મુકેલ છે. આ કાચ વસ્તુનું પ્રતિબિંબ રચે છે. જો આ વસ્તુ \(5 \,m/s\) ની ઝડપ થી કાચથી દૂર તરફ ગતિ કરે, તો પ્રતિબિંબની ઝડપ અને દિશા ______ હશે.JEE Mains 2019 મધ્યમ
- સેલ્સિયસ માપક્રમ પર શરીરનું તાપમાન \(40^{\circ} \mathrm{C}\) વધે છે. ફેરનહીટ માપક્રમ પર તાપમાનમાં થતો વધારો _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક સ્લિટ દ્વારા મળતી વિવર્તન ભાતમાં \(6000\) A તરંગલંબાઈ ધરાવતા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જ્યારે પડદાને સ્લિટ થી \(50 \mathrm{~cm}\) જેટલો દૂર ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે વિવર્તન ભાતમાં પ્રથમ અને તૃતીય લધુત્તમો વચ્ચેનું અતર \(3 \mathrm{~mm}\) જેટલું મળે છે. સ્લિટની પહોળાઈ _______ \(\times 10^{-4} \mathrm{~m}\).JEE Mains 2024 અઘરું
- \(1\,kg\) દળ ધરાવતો એક નિયમિત ગોળો સમતલ સપાટી ઉપર સરક્યા સિવાય ગબડે છે. તેને \(7 \times 10^{-3}\,J\) જેટલી ગતિઉર્જા છે. ગોળાના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની ઝડપ \(...........\,cm s ^{-1}\) હશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- એક સિલિન્ડરમાં રાખેલ એક મોલ હિલિયમને કુલ \(48 \mathrm{~J}\) ઉષ્મા આપવામાં આવે છે. હિલિયમનું તાપમાન \(2^{\circ} \mathrm{C}\) વધે છે. વાયુ દ્વારા થયેલું કાર્ય _______ છે. (આપેલ છે, \(\mathrm{R}=8.3 \mathrm{~J} \mathrm{~K}^{-1} \mathrm{~mol}^{-1}\).)JEE Mains 2024 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- હવામાં ગતિ કરતું પ્રકાશનું એક સમાંતર કિરણપુંજ (વક્રીભવનાંક 1.0) 50 cm વક્રતા ત્રિજ્યાવાળી બહિર્ગોળ ગોળાકાર કાચની સપાટી પર આપાત થાય છે. કાચનો વક્રીભવનાંક 1.5 છે. કિરણો ગોળાકાર સપાટીના વક્રતા કેન્દ્રથી x cm અંતરે આવેલા એક બિંદુ પર કેન્દ્રિત થાય છે. x નું મૂલ્ય __________ cm છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
- ઇલેક્ટ્રિક કીટલીમાં પાણી ચાલુ કર્યા પછી \(20\) મિનિટમાં ઉકળે છે. તે જ મુખ્ય સપ્લાયનો ઉપયોગ કરીને, જો પાણીને \(15\) મિનિટમાં ઉકાળવું હોય તો હીટિંગ એલિમેન્ટની લંબાઈ તેની પ્રારંભિક લંબાઈના _______ થી _______ ગણી હોવી જોઈએ.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક બંને બાજુથી જડિત તાર ચોથા હાર્મોનિક પર કંપન કરે છે.સ્થિત તરંગનું સમીકરણ \(Y =0.3\,sin\,(0.157\,x) \,cos\,(200\pi t)\) છે.તો તારની લંબાઈ કેટલી .... \(m\) હશે? (બધી રાશિ \(SI\) એકમમાં છે)JEE Mains 2019 સરળ
- યંગના બે-સ્લિટ પ્રયોગમાં, ઉદ્ગમ શ્વેત પ્રકાશ છે. એક સ્લિટને લાલ ફિલ્ટર વડે અને બીજી સ્લિટને લીલા ફિલ્ટર વડે ઢાંકવામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં...JEE Mains 2025 મધ્યમ
- \(20\,\Omega \) અવરોધ ધરાવતા અને બન્ને બાજુ \(30\) કાપા ધરાવતા એક ગેલ્વેનોમીટરનો દક્ષતાંક \(0.005\) એમ્પિયર/કાપા છે. તેને \(15\,V\) સુધીના વોલ્ટમીટર તરીકે વાપરી શકાય તે માટે શ્રેણીમાં જોડવો પડતો અવરોધ ............ \(\Omega\) છે.JEE Mains 2019 અઘરું