JEE Mains · Physics · STD 11 - 6.કણોનાં તંત્રો અને ચાકગતિ
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
બે એકસમાન પદાર્થો \(A\) અને \(B\) ના દળ સમાન છે. તેમના પ્રારંભિક વેગ અનુક્રમે \(\vec{v_1} = 4\hat{i}\) m/s અને \(\vec{v_2} = 4\hat{j}\) m/s છે. પદાર્થ \(A\) નો પ્રવેગ \(\vec{a_1} = 6\hat{i} + 6\hat{j}\) m/s\(^2\) છે જ્યારે અન્ય પદાર્થ \(B\) નો પ્રવેગ શૂન્ય છે. આ બે પદાર્થોના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો ગતિપથ __________ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) સુરેખ
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો વેગ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\vec{v}_{cm} = \dfrac{m_1\vec{v}_1 + m_2\vec{v}_2}{m_1 + m_2}\)
અહીં \(m_1 = m_2 = m\) હોવાથી, આપણને મળે છે:
\(\vec{v}_{cm} = \dfrac{m(4\hat{i}) + m(4\hat{j})}{2m} = 2\hat{i} + 2\hat{j}\) m/s
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો પ્રવેગ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\vec{a}_{cm} = \dfrac{m_1\vec{a}_1 + m_2\vec{a}_2}{m_1 + m_2}\)
\(\vec{a}_{cm} = \dfrac{m(6\hat{i} + 6\hat{j}) + 0}{2m} = 3\hat{i} + 3\hat{j}\) m/s\(^2\)
અહીં, \(\vec{v}_{cm} = 2(\hat{i} + \hat{j})\) અને \(\vec{a}_{cm} = 3(\hat{i} + \hat{j})\) છે.
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો પ્રારંભિક વેગ અને પ્રવેગ એકબીજાને સમાંતર હોવાથી, દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો ગતિપથ સુરેખ છે.
ઉત્તર: સુરેખ
\(\vec{v}_{cm} = \dfrac{m_1\vec{v}_1 + m_2\vec{v}_2}{m_1 + m_2}\)
અહીં \(m_1 = m_2 = m\) હોવાથી, આપણને મળે છે:
\(\vec{v}_{cm} = \dfrac{m(4\hat{i}) + m(4\hat{j})}{2m} = 2\hat{i} + 2\hat{j}\) m/s
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો પ્રવેગ નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\vec{a}_{cm} = \dfrac{m_1\vec{a}_1 + m_2\vec{a}_2}{m_1 + m_2}\)
\(\vec{a}_{cm} = \dfrac{m(6\hat{i} + 6\hat{j}) + 0}{2m} = 3\hat{i} + 3\hat{j}\) m/s\(^2\)
અહીં, \(\vec{v}_{cm} = 2(\hat{i} + \hat{j})\) અને \(\vec{a}_{cm} = 3(\hat{i} + \hat{j})\) છે.
દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો પ્રારંભિક વેગ અને પ્રવેગ એકબીજાને સમાંતર હોવાથી, દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો ગતિપથ સુરેખ છે.
ઉત્તર: સુરેખ
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- ધરા અવસ્થામાં રહેલા હાઇડ્રોજન પરમાણુ પર \(12.75 \;eV\) ઉર્જાનો પ્રકાશ આપત થાય છે. પરમાણુ વિકિરણનું શોષણ કરીને ઉત્તેજિત સ્થિતિમાં જાય છે. આ ઉત્તેજિત સ્થિતિનું કોણીય વેગમાન \(\frac{x}{\pi} \times 10^{-17} \;eVs\) છે. \(x\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે? (\(h=4.14 \times 10^{-15} \;eVs , c=3 \times 10^8\;\left.ms ^{-1}\right)\)JEE Mains 2023 મધ્યમ
- માધ્યમમાં પ્રસરતા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગનું વિદ્યુતક્ષેત્ર \(\overline{E}(x,t) = 25\ sin(2.0 \times 10^{15}t - 10^{7}x)\hat{n}\) વડે અપાયેલ હોય, તો માધ્યમનો વક્રીભવનાંક ___________ છે.
(બધા માપ SI એકમોમાં છે)JEE Mains 2026 અઘરું - અનંત લંબાઈનો તાર \(\lambda=2 \mathrm{nC} / \mathrm{m}\) સમાન રેખીય વિદ્યુતભાર ઘનતા ધરાવે છે. \(\sqrt{3} \mathrm{~cm}\) બાજુની લંબાઈવાળા ગાઉસિયન સમઘનમાંથી પસાર થતું કુલ ફ્લક્સ, જો તાર સમઘનના કોઈપણ બે શિરોબિંદુઓમાંથી પસાર થતો હોય જે એકબીજાથી મહત્તમ વિસ્થાપિત હોય, તો તે \(\mathrm{xNm}^2 \mathrm{C}^{-1}\) હશે, જ્યાં x છે:
[કોઈપણ ધાર અસરોને અવગણો અને \(\frac{1}{4 \pi \varepsilon_0}=9 \times 10^9\) SI એકમોનો ઉપયોગ કરો]JEE Mains 2025 સરળ - \(900\,\mu F\) સંઘારકતા ધરાવતું સંઘારક \(100\,v\)ની બેટરી વડે વિદ્યુતભારિત કરવામાં આવે છે. સંઘારકને બેટરીથી દૂર કરવામાં આવે છે અને બીજા સમાન પણ વિદ્યુયભારરહિત સંઘારક સાથે એવી રીતે જોડવામાં આવે છે કે જેથી તેની એક પ્લેટ વિદ્યુતભારિત સંઘારકની ઘન પ્લેટ સાથે જોડાય અને બીજી પ્લેટ ઋણ પ્લેટ ઋણ પ્લેટ સાથે જોડાય. આ પ્રક્રિયામાં ગુમાવતી ઊર્જા \(x \times 10^{-2}\,J\) છે.\(x\)નું મૂલ્ય \(..........\) હશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- એક નિયમિત ધાત્વીય તારને જ્યારે \(3.4\) વોલ્ટની બેટરી સાથે જોડવામાં આવે છે ત્યારે તેમાંથી \(2\,A\) નો પ્રવાહ પસાર થાય છે. નિયમિત ધાત્વીય તારનું દળ \(8.92 \times 10^{-3}\,kg\), ધનતા \(8.92 \times 10^3\,kg / m ^3\) અને અવરોધકતા \(1.7 \times 10^{-8}\,\Omega- m\) છે. તારની લંબાઈ \(l=........m\) હશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- એક પદાર્થને પૃથ્વીની ત્રિજ્યા \((R)\) જેટલી ઉંયાઈએથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. જ્યારે તે પૃથ્વીની સપાટી પર અથડાય ત્યારે તેનો વેગ ........... હશે. (\(g\) =પૃથ્વીનો ગુરુત્વ પ્રવેગ આપેલ છે.)JEE Mains 2023 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક \(L = 0.02\,H\) ઇન્ડકટરને \(V(t) = 100\,sin\,(500t)\) જેટલા વૉલ્ટેજ ધરાવતા સ્ત્રોત સાથે જોડેલ છે તો આ ઇન્ડકટરના ગુંચળામાંથી કેટલો પ્રવાહ વહેતો હશે?JEE Mains 2014 મધ્યમ
- એક \(5 \mathrm{~kg}\) દળ, \(2 \mathrm{~m}\) ત્રિજ્યા અને તેના પરિભ્રમણ સમતલને લંબ અક્ષને અનુરુપ કોણીય વેગ \(10 \mathrm{rad} / \mathrm{sec}\) ધરાવતી એક તક્તિ ધ્યાનમાં લો. આ જ અક્ષની દિશામાં બીજી એક સમાન તક્તિને હળવેકથી ભ્રમણ કરતી તક્તિ ઉપર મૂકવામાં આવે છે. બંને તક્તિઓ સરક્યા સિવાય એકબીજા સાથે પરિભ્રમણ કરે તે માટે વિખેરીત થતી ઊર્જા _______ \(J\) છે .
JEE Mains 2024 અઘરું - નીચે બે કથનો આપેલા છે :
કથન \(I\) : કણોના યાંત્રિક તંત્ર માટે કુલ ગતિઊર્જા એ બધા જ કણોની ગતિઊર્જાના સરવાળા જેટલો હોય છે.
કથન \(II\) : કુલ ગતિઊર્જા એ દ્રવ્યમાન કેન્દ્રની ઉગમબિંદુના સંદર્ભમાં ગતિઊર્જા અને બધા જ કણોની દ્રવ્યમાન કેન્દ્રના સંદર્ભમાં ગતિઊર્જાના સરવાળા બરાબર હોઈ શકે છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં, નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:JEE Mains 2026 અઘરું