JEE Mains · Physics · STD 11 - એકમ, પરિમાણ અને માપન
- JEE Mains 2023
- મધ્યમ
- MCQ
સૂચિ \(-I\) અને સૂચિ \(-II\) મેળવો.
| સૂચિ \(-I\) | સૂચિ \(-II\) |
| \((A)\) કોણીય વેગમાન | \((I)\) \(\left[ ML ^2 T ^{-2}\right]\) |
| \((B)\) ટોર્ક | \((II)\) \(\left[ ML ^{-2} T ^{-2}\right]\) |
| \((C)\) તણાવ | \((III)\) \(\left[ ML ^2 T ^{-1}\right]\) |
| \((D)\) દબાણ પ્રચલન | \((IV)\) \(\left[ ML ^{-1} T ^{-2}\right]\) |
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) \((A)-(III), (B)-(I), (C)-(IV), (D)-(II)\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
સ્પષ્ટીકરણ:
સાચું જોડાણ મેળવવા માટે ચાલો દરેક ભૌતિક રાશિના પરિમાણીય સૂત્રની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગણતરી કરીએ:
1. કોણીય વેગમાન (A):
કોણીય વેગમાનનું સૂત્ર \( L = mvr \) છે, જ્યાં \( m \) દળ, \( v \) વેગ અને \( r \) ત્રિજ્યા છે.
પરિમાણ: \( [M] \times [LT^{-1}] \times [L] = [ML^2T^{-1}] \)
આ કિંમત (III) સાથે મેચ થાય છે.
2. ટોર્ક (B):
ટોર્કનું સૂત્ર \( \tau = \text{બળ} \times \text{લંબ અંતર} \) છે.
પરિમાણ: \( [MLT^{-2}] \times [L] = [ML^2T^{-2}] \)
આ કિંમત (I) સાથે મેચ થાય છે.
3. પ્રતિબળ (C):
પ્રતિબળનું સૂત્ર \( \text{પ્રતિબળ} = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}} \) છે.
પરિમાણ: \( \frac{[MLT^{-2}]}{[L^2]} = [ML^{-1}T^{-2}] \)
આ કિંમત (IV) સાથે મેચ થાય છે.
4. દબાણ પ્રવણતા (D):
દબાણ પ્રવણતાનું સૂત્ર \( \text{દબાણ પ્રવણતા} = \frac{\text{દબાણ}}{\text{અંતર}} \) છે.
પરિમાણ: \( \frac{[ML^{-1}T^{-2}]}{[L]} = [ML^{-2}T^{-2}] \)
આ કિંમત (II) સાથે મેચ થાય છે.
આ બધા પરિણામોને જોડતા સાચો ક્રમ બને છે: (A) – (III), (B) – (I), (C) – (IV), (D) – (II).
આથી, સાચો ઉત્તર વિકલ્પ B છે.
સાચું જોડાણ મેળવવા માટે ચાલો દરેક ભૌતિક રાશિના પરિમાણીય સૂત્રની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ગણતરી કરીએ:
1. કોણીય વેગમાન (A):
કોણીય વેગમાનનું સૂત્ર \( L = mvr \) છે, જ્યાં \( m \) દળ, \( v \) વેગ અને \( r \) ત્રિજ્યા છે.
પરિમાણ: \( [M] \times [LT^{-1}] \times [L] = [ML^2T^{-1}] \)
આ કિંમત (III) સાથે મેચ થાય છે.
2. ટોર્ક (B):
ટોર્કનું સૂત્ર \( \tau = \text{બળ} \times \text{લંબ અંતર} \) છે.
પરિમાણ: \( [MLT^{-2}] \times [L] = [ML^2T^{-2}] \)
આ કિંમત (I) સાથે મેચ થાય છે.
3. પ્રતિબળ (C):
પ્રતિબળનું સૂત્ર \( \text{પ્રતિબળ} = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}} \) છે.
પરિમાણ: \( \frac{[MLT^{-2}]}{[L^2]} = [ML^{-1}T^{-2}] \)
આ કિંમત (IV) સાથે મેચ થાય છે.
4. દબાણ પ્રવણતા (D):
દબાણ પ્રવણતાનું સૂત્ર \( \text{દબાણ પ્રવણતા} = \frac{\text{દબાણ}}{\text{અંતર}} \) છે.
પરિમાણ: \( \frac{[ML^{-1}T^{-2}]}{[L]} = [ML^{-2}T^{-2}] \)
આ કિંમત (II) સાથે મેચ થાય છે.
આ બધા પરિણામોને જોડતા સાચો ક્રમ બને છે: (A) – (III), (B) – (I), (C) – (IV), (D) – (II).
આથી, સાચો ઉત્તર વિકલ્પ B છે.
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આપેલી આકૃતિમાં બ્લોક \(A, B\) અને C ના વજન અનુક્રમે \(4 kg, 6 kg\) અને 8 kg છે. કોઈપણ બે સપાટીઓ વચ્ચેનો ગતિજ ઘર્ષણાંક 0.5 છે. બ્લોક C ને અચળ ઝડપથી સરકાવવા માટે જરૂરી બળ \(\overrightarrow{ F }\) _________ N છે. (જ્યાં \(g =10 m / s ^2\) લો)
JEE Mains 2026 મધ્યમ - આકૃતિમાં બતાવ્યા પ્રમાણે એક સમબાજુ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મુકેલ ત્રણ વિદ્યુતભારોની વિદ્યુત્ત દ્વિધ્રુવીય ચાકમાત્રા કેટલી થાય?
JEE Mains 2019 અઘરું - \(P\) દબાણે અને \(V\) કદે રહેલ એક એક પરમાણ્વીય વાયુ અચળાંક જ સંકોચન અનુભવે છે અને તેનું ક્દ ઘટીને મૂળ કદ કરતા આઠમાં ભાગનું થઈ જાય છે. અચળ એન્ટ્રોપી એ અંતિમ દબાણ \(.....P\) હશે.JEE Mains 2022 અઘરું
- એક પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં કોષ માટે બેલેન્સિંગ લંબાઈ \(560 \;\mathrm{cm}\) છે હવે જો \(10 \;\Omega\) ના અવરોધને કોષ સાથે સમાંતરમાં જોડતા બેલેન્સિંગ લંબાઈ \(60\; \mathrm{cm} \) મળે છે.જો કોષનો આંતરિક અવરોધ \(\frac{\mathrm{N}}{10} \;\Omega,\) હોય તો \(\mathrm{N}\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2020 મધ્યમ
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, પાણી એક સમક્ષિતિજ નળીમાંથી વહે છે. ઊર્ધ્વ નળીઓમાં પાણીના સ્તંભોની ઊંચાઈનો તફાવત 5 cm છે અને \(A\) તથા \(B\) પરના આડછેદના ક્ષેત્રફળ અનુક્રમે \(6 cm^2\) અને \(3 cm^2\) છે.
પ્રવાહનો દર ___________ \(cm ^3 / s\) હશે. (\(g =10 m / s ^2\) લો)
JEE Mains 2026 અઘરું - કેન્દ્રમાંથી પસાર થતી અને લંબાઈને લંબરૂપે રહેલ અક્ષને અનુલક્ષીને એક નળાકારીય સળિયાની ચક્રાવર્તન ત્રિજ્યા \((radius\,of\,gyration) \dots \dots m\) હશે. (સળિયાની લંબાઈ \(10 \sqrt{3} m\) આપેલ છે).JEE Mains 2022 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- \(+\sigma_{\mathrm{s}} \mathrm{C} / \mathrm{m}^2\) જેટલી નિયમિત પૃષ્ઠ વિદ્યુતભાર ધનતા ધરાવતી એક અનંત સમતલ તક્તિને \(x-y\) સમતલમાં મૂકવામાં આવે છે. બીજા એક \(+\lambda_{\mathrm{e}} \mathrm{C} / \mathrm{m}\) જેટલી નિયમિત રેખીય વિધુતભાર ધનતા ધરાવતા અનંત લંબાઈના લાંબા તાર ને \(z=4 \mathrm{~m}\) સમતલ અને \(y\)-અક્ષને સમાંતર રાખવામાં આવે છે. જો મૂલ્યોમાં \(\left|\sigma_s\right|=2\left|\lambda_{\mathrm{e}}\right|\) હોય તો \((0,0,2)\) સ્થાન આગળ તક્તિ (પૃષ્ઠ) વિદ્યુતભાર અને રેખીય વિધુત ભાર ને કારણે મળતા વિધુતક્ષેત્રનાં મૂલ્યોનો ગુણોતર _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- બે કેપેસિટર્સ \(C_1\) અને \(C_2\) ને અનુક્રમે \(120 \) \(V\) અને \(200\) \(V \) થી વિદ્યુતભારિત કરેલ છે.એવું જોવા મળે છે કે જયારે તેમને એકબીજા સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તે બંને પરનું વિભવ શૂન્ય બને છે,તો ________JEE Mains 2013 મધ્યમ
- એક વર્તુળાકાર ટેબલ તેની ધરીની આસપાસ \(\omega\) \(\mathrm{rad} / \mathrm{s}\) ની કોણીય વેગથી પરિભ્રમણ કરી રહ્યું છે (આકૃતિ જુઓ). ટેબલ પર ત્રિજ્યાવર્તી દિશામાં એક લીસી ખાંચ છે. એક સ્ટીલનો દડો ખાંચ પર \(1 \mathrm{~m}\) ના અંતરે ધીમેથી મૂકવામાં આવે છે. બધી સપાટીઓ લીસી છે. જો ટેબલની ત્રિજ્યા \(3 \mathrm{~m}\) હોય, તો જ્યારે દડો ટેબલ છોડે છે ત્યારે ટેબલની સાપેક્ષમાં દડાનો ત્રિજ્યાવર્તી વેગ \(x \sqrt{2} \omega\) \(\mathrm{m} / \mathrm{s}\) છે, જ્યાં \(x\) નું મૂલ્ય _______ છે.
JEE Mains 2024 અઘરું