JEE Mains · Physics · STD 12 -વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- સંખ્યાત્મક
નીચે આપેલ પરિપથમાં \(L_1\), \(L_2\) અને \(L_3\) ના ઇન્ડક્ટન્સ મૂલ્યો સમાન છે. સમગ્ર પરિપથમાં સંગ્રહિત ચુંબકીય ઊર્જા \((U_t)\) છે અને \(L_2\) ઇન્ડક્ટરમાં સંગ્રહિત ઊર્જા \((U_l)\) છે. \(U_t / U_l\) __________ છે.
(જો કોઈ પરસ્પર ઇન્ડક્ટન્સ હોય તો તેને અવગણો)

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) 6
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
ધારો કે દરેક ઇન્ડક્ટરનું ઇન્ડક્ટન્સ \(L\) છે, તેથી \(L_1 = L_2 = L_3 = L\).
ધારો કે પરિપથમાંથી પસાર થતો કુલ પ્રવાહ \(I\) છે. આ પ્રવાહ સંપૂર્ણપણે \(L_1\) માંથી વહે છે.
જેમ કે \(L_2\) અને \(L_3\) સમાંતર જોડાણમાં છે અને સમાન ઇન્ડક્ટન્સ ધરાવે છે, પ્રવાહ \(I\) તેમની વચ્ચે સમાનરૂપે વિભાજિત થાય છે. તેથી, \(L_2\) માંથી પ્રવાહ \(\dfrac{I}{2}\) છે અને \(L_3\) માંથી પ્રવાહ \(\dfrac{I}{2}\) છે.
ઇન્ડક્ટરમાં સંગ્રહિત ચુંબકીય ઊર્જા \(U = \dfrac{1}{2} L i^2\) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઇન્ડક્ટર \(L_2\) માં સંગ્રહિત ઊર્જા:
\(U_l = \dfrac{1}{2} L \left(\dfrac{I}{2}\right)^2 = \dfrac{1}{8} L I^2\)
સમગ્ર પરિપથનું સમતુલ્ય ઇન્ડક્ટન્સ:
\(L_{eq} = L_1 + \dfrac{L_2 L_3}{L_2 + L_3} = L + \dfrac{L \cdot L}{L + L} = L + \dfrac{L}{2} = \dfrac{3L}{2}\)
સમગ્ર પરિપથમાં સંગ્રહિત કુલ ચુંબકીય ઊર્જા:
\(U_t = \dfrac{1}{2} L_{eq} I^2 = \dfrac{1}{2} \left(\dfrac{3L}{2}\right) I^2 = \dfrac{3}{4} L I^2\)
કુલ ઊર્જા અને \(L_2\) માં સંગ્રહિત ઊર્જાનો ગુણોત્તર:
\(\dfrac{U_t}{U_l} = \dfrac{\dfrac{3}{4} L I^2}{\dfrac{1}{8} L I^2} = \dfrac{3}{4} \times 8 = 6\)
જવાબ: \(6\)
ધારો કે પરિપથમાંથી પસાર થતો કુલ પ્રવાહ \(I\) છે. આ પ્રવાહ સંપૂર્ણપણે \(L_1\) માંથી વહે છે.
જેમ કે \(L_2\) અને \(L_3\) સમાંતર જોડાણમાં છે અને સમાન ઇન્ડક્ટન્સ ધરાવે છે, પ્રવાહ \(I\) તેમની વચ્ચે સમાનરૂપે વિભાજિત થાય છે. તેથી, \(L_2\) માંથી પ્રવાહ \(\dfrac{I}{2}\) છે અને \(L_3\) માંથી પ્રવાહ \(\dfrac{I}{2}\) છે.
ઇન્ડક્ટરમાં સંગ્રહિત ચુંબકીય ઊર્જા \(U = \dfrac{1}{2} L i^2\) દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઇન્ડક્ટર \(L_2\) માં સંગ્રહિત ઊર્જા:
\(U_l = \dfrac{1}{2} L \left(\dfrac{I}{2}\right)^2 = \dfrac{1}{8} L I^2\)
સમગ્ર પરિપથનું સમતુલ્ય ઇન્ડક્ટન્સ:
\(L_{eq} = L_1 + \dfrac{L_2 L_3}{L_2 + L_3} = L + \dfrac{L \cdot L}{L + L} = L + \dfrac{L}{2} = \dfrac{3L}{2}\)
સમગ્ર પરિપથમાં સંગ્રહિત કુલ ચુંબકીય ઊર્જા:
\(U_t = \dfrac{1}{2} L_{eq} I^2 = \dfrac{1}{2} \left(\dfrac{3L}{2}\right) I^2 = \dfrac{3}{4} L I^2\)
કુલ ઊર્જા અને \(L_2\) માં સંગ્રહિત ઊર્જાનો ગુણોત્તર:
\(\dfrac{U_t}{U_l} = \dfrac{\dfrac{3}{4} L I^2}{\dfrac{1}{8} L I^2} = \dfrac{3}{4} \times 8 = 6\)
જવાબ: \(6\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(m _1=5\,kg\) અન \(m _2=3\,kg\) દળ ધરાવતા બે વસ્તુઓને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા અનુસાર એક હલકી દોરી, કે જે લીસી અને હલકી પુલી પરથી પસાર થઈ છે, તેની મદદથી જોડવામાં આવે છે. પુલી એક લીસા ઢોળાવના છેડે રહેલ છે. આ તંત્ર વિરામ સ્થિતિમાં છે. ઢોળાવ વડે \(m\) દળ ધરાવતાં પદાર્થ ઉપર લાગતું બળ \(...... N\) હશે. [ \(g =10 ms ^{-2}\) લો.]
JEE Mains 2022 અઘરું - આપેલ ચક્રિય પ્રક્રિયામાંથી પસાર થતાં આપેલ તંત્ર દ્વારા શોષાતી ઉષ્મા _______ છે.
JEE Mains 2024 અઘરું - બાજુમાં દર્શાવેલ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા અનુસાર બે સમાંતર લાંબા વિદ્યુતપ્રવાહ ધરાવતા તારને \(2 r\) અંતરે રાખવામાં આવ્યા છે. બિંદુ \(A\) આગળ ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને \(C\) આગળ ઉત્પન ચુંબકીય ક્ષેત્ર વચ્ચેનો ગુણોતર \(\frac{x}{7} \) છે. \(x\) નું મૂલ્ચ _______ થશે.
JEE Mains 2024 અઘરું - વિદ્યુત પરિપથમાં \(5\, \Omega \) લોડ અવરોધ વચ્ચે એક કોષ દ્વારા \(1.25\, {V}\) નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત લગાવવામાં આવે છે. જો આ કોષને \(2\, \Omega\) ના લોડ અવરોધ વચ્ચે \(1\, {V}\) નો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત ઉત્પન્ન કરે છે. જો કોષનો \(emf\) એ \(\frac{x}{10} \;V\) વડે આપવામાં આવતું હોય, તો \(x\) નું મૂલ્ય કેટલું હશે?JEE Mains 2021 મધ્યમ
- રેડિઓએક્ટિવ પદાર્થના નમૂના \(A\) ની એક્ટિવિટી \(10\, mCi\, (1\, Ci = 3.7 \times 10^{10}\,\) વિખંડન/સેકન્ડ) છે કે જેના ન્યૂક્લિયસની સંખ્યા બીજા રેડિયોએક્ટિવ પદાર્થના નમૂના \(B\) કે જેની એક્ટિવિટી \(20\ mCi\) છે તેના કરતા બમણી છે. \(A\) અને \(B\) ના અર્ધઆયુ માટે સાચી પસંદગી _______ હશે.JEE Mains 2019 અઘરું
- \(60 cm^3\) કદનો એક અવાહક નળાકાર \(27^{\circ} C\) તાપમાન અને 2 વાતાવરણના દબાણે એક વાયુથી ભરેલો છે. ત્યારબાદ આ વાયુને તાપમાન \(77^{\circ} C\) સુધી વધવા દઈ \(20 cm^3\) જેટલું અંતિમ કદ કરવા માટે સંકુચિત કરવામાં આવે છે. તો અંતિમ દબાણ ________ વાતાવરણ દબાણ છે.JEE Mains 2026 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- નીચેના પરિપથમાં આઉટપુટ વોલ્ટેજ કેટલો છે? (આદર્શ ડાયોડનો કિસ્સો ધ્યાનમાં લો)
JEE Mains 2025 મધ્યમ - સ.આ.ગ. કરતાં કણનો કંપવિસ્તાર \(3\,cm\) છે. સ્થાનાંતર (\(cm\) માં) કે જ્યાં તેની ગતિઊર્જા સ્થિતિઉર્જા કરતાં \(25 \%\) વધુ હશે?JEE Mains 2023 મધ્યમ
- બોહરના મોડલમાં ઇલેક્ટ્રોન પ્રોટોનની ફરતે વર્તુળાકાર કક્ષામાં ભ્રમણ કરે છે. ઇલેક્ટ્રોનની ભ્રમણ કક્ષાને પ્રવાહધારીત વર્તુળાકાર લૂપ લેતા હાઇડ્રોજન પરમાણુમાં જ્યારે ઇલેક્ટ્રોન \(n\) મી કક્ષામાં હોય ત્યારે હાઇડ્રોજન પરમાણુની ચુંબકીય મોમેન્ટ કેટલી થાય?JEE Mains 2013 અઘરું