JEE Mains · Physics · STD 12 - વિકિરણ અને દ્રવ્યની દ્વૈત પ્રકૃતિ
- JEE Mains 2025
- મધ્યમ
- MCQ
\(m_{\mathrm{p}}\)' દ્રવ્યમાનવાળો એક પ્રોટોન, '\(\lambda\)' તરંગલંબાઈવાળા ફોટોન જેટલી જ ઊર્જા ધરાવે છે. જો પ્રોટોન બિન-સાપેક્ષવાદી ઝડપે ગતિ કરતો હોય, તો તેની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ અને ફોટોનની તરંગલંબાઈનો ગુણોત્તર _______ છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) \(\frac{1}{\mathrm{c}} \sqrt{\frac{\mathrm{E}}{2 \mathrm{~m}_{\mathrm{p}}}}\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
ફોટોનની ઊર્જા \(=E=\frac{h c}{\lambda}\)
\(\Rightarrow\) ફોટોનની તરંગલંબાઈ \(=\lambda=\frac{h c}{E}\)
પ્રોટોનની ઊર્જા \(=E=\frac{1}{2} m_p v^2=\frac{P^2}{2 m_p}\)
\(\Rightarrow\) પ્રોટોનનું રેખીય વેગમાન \(=P=\sqrt{2 m_p E}\)
અથવા પ્રોટોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ
\(\begin{aligned}
=\lambda_p= & \frac{h}{P}=\frac{h}{\sqrt{2 m_p E}} \\
\text { ગુણોત્તર } \frac{\lambda_p}{\lambda} & =\frac{h}{\sqrt{2 m_p E}} \times \frac{E}{h c} \\
& =\frac{1}{c} \sqrt{\frac{E}{2 m_p}}
\end{aligned}\)
\(\Rightarrow\) ફોટોનની તરંગલંબાઈ \(=\lambda=\frac{h c}{E}\)
પ્રોટોનની ઊર્જા \(=E=\frac{1}{2} m_p v^2=\frac{P^2}{2 m_p}\)
\(\Rightarrow\) પ્રોટોનનું રેખીય વેગમાન \(=P=\sqrt{2 m_p E}\)
અથવા પ્રોટોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ
\(\begin{aligned}
=\lambda_p= & \frac{h}{P}=\frac{h}{\sqrt{2 m_p E}} \\
\text { ગુણોત્તર } \frac{\lambda_p}{\lambda} & =\frac{h}{\sqrt{2 m_p E}} \times \frac{E}{h c} \\
& =\frac{1}{c} \sqrt{\frac{E}{2 m_p}}
\end{aligned}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- સરળ આવર્ત ગતિ કરતાં પદાર્થનો કંપવિસ્તાર \(a\) છે,સમતોલન સ્થાનથી કેટલા અંતરે ગતિઊર્જા અને સ્થિતિઊર્જા સમાન થાય?JEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક પ્રિઝમનો આડછેદ સમબાજુ ત્રિકોણ \({ABC}\) આકૃતિમાં આપેલ છે. જ્યારે આપાતકોણનું મૂલ્ય પ્રિઝમકોણ જેટલું હોય ત્યારે ન્યૂનતમ વિચલન જોવા મળે છે. \(BC\) ના મધ્યબિંદુ થી \(A\) સુધી પ્રકાશના કિરણને પહોચવા માટે લાગતો સમય (\(\times 10^{-10}\, {s}\) માં) કેટલો હશે? (શૂન્યવકાશમા પ્રકાશનો વેગ \(=3 \times 10^{8} \,{m} / {s}\) અને \(\left.\cos 30^{\circ}=\frac{\sqrt{3}}{2}\right)\)
JEE Mains 2021 અઘરું - હાઈડ્રોજન પરમાણુમાં એક ઈલેકટ્રોન બીજી ઉતેજીત અવસ્થામાં (ત્રિજ્યા \(4.65\, \mathop A\limits^o \)) ભ્રમણ કરે છે તો તે ઈલેકટ્રોનની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ કેટલા .......\(\mathop A\limits^o \) હશે?JEE Mains 2019 અઘરું
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બે અવરોધોને બેટરી સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવ્યા છે. જો \(2000 \,\Omega\) અવરોધ ધરાવતું વોલ્ટમીટર \(500 \,\Omega\) અવરોધને સમાંતર સ્થિતિમાનનો તફાવત માપવા માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે તો વોલ્ટમીટરમાં ........ \(V\)નું અવલોકન (રિડિંગ) મળશે.
JEE Mains 2022 મધ્યમ - નીચેનામાંથી ક્યું વિધાન સાચું છે ?JEE Mains 2022 મધ્યમ
- આપેલ પરિપથ માટે ટ્રુથ ટેબલ (truth table) શું થાય?
JEE Mains 2019 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ \(100 \Omega\) છે. જ્યારે તેને \(400 \Omega\) સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે ત્યારે તે \(10 \mathrm{~V}\) સુધીનો વોલ્ટેજ માપે છે. આ ગેલ્વેનોમીટરને \(10 \mathrm{~A}\) સુધી પ્રવાહ માપતા એમીટરમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે જરૂરી અવરોધનું મૂલ્ય \(\mathrm{x} \times 10^{-2} \Omega\) છે. \(\mathrm{x}\) નું મૂલ્ય _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક વાયુનું મિશ્રણ \(T\) તાપમાને \(8\) મોલ આર્ગન અને \(6\) મોલ ઓક્સિજન ધરાવે છે. જો બધા જ દોલનના અંશને અવગણવામાં આવે તો આપેલ તંત્રની કુલ આંતરિક ઊર્જા _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- પ્રત્યેક \(\operatorname{arm} 10 \mathrm{~cm}\) લંબાઈનો વાહક તાર ABCDE, તેની સમતલને લંબરૂપે, \(\frac{1}{\sqrt{2}}\) ટેસ્લાના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલો છે. જ્યારે વાહકને \(10 \mathrm{~cm} / \mathrm{s}\) ના અચળ વેગથી જમણી તરફ ખેંચવામાં આવે છે, ત્યારે બિંદુઓ A અને E વચ્ચે પ્રેરિત emf _____ mV છે.
JEE Mains 2025 અઘરું - એક તારનો અવરોધ \(5\) ઓહમ છે. જો આ તારને તેની લંબાઈ \(5\) ગણી થાય તેટલો ખેંચવામાં આવે તો નવો અવરોધ \(..........\) થશે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- \(2\,\mu H\) પ્રેરણ ધરાવતા એક ઈન્ડકટરને, અવરોધ, ચલિત (બદલી શકાય તેવા) સંધારક, અને \(7\,KHz\) આવૃત્તિ ધરાવતા \(AC\) ઉદગમ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. પરિપથમાં મહતમ પ્રવાહ વહે તે માટે સંધારકનું મૂલ્ય \(\frac{1}{x} F\) છ. તો \(x\) નું મૂલ્ય \(...........\) હશે.JEE Mains 2023 સરળ
- LED નો મહત્તમ નિર્ધારિત પાવર \(2\) mW છે અને તે નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ \(5\) V ના ઇનપુટ વોલ્ટેજ સાથેના પરિપથમાં વપરાય છે. અવરોધ \(R_S\) માંથી પસાર થતો પ્રવાહ \(0.5\) mA છે. LED ને નુકસાન ન થાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે \(R_S\) ના અવરોધનું ન્યૂનતમ મૂલ્ય _______ k\(\Omega\) છે.
JEE Mains 2026 અઘરું