JEE Mains · Physics · STD 12 - ગતિમાન વિધુતભારો અને ચુંબકત્વ
- JEE Mains 2025
- સરળ
- MCQ
જુદી જુદી પ્રબળતાના \(\left(B_1\right.\) અને \(B_2\)) સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રો, બંને કાગળના સમતલને લંબ, આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અસ્તિત્વ ધરાવે છે. દળ m અને વિદ્યુતભાર q ધરાવતો એક વિદ્યુતભારિત કણ, કોઈ એક ક્ષણે આંતરપૃષ્ઠ પર, વેગ \(v\) સાથે પ્રદેશ 2 માં ગતિ કરે છે અને આંતરપૃષ્ઠ પર પાછો ફરે છે. તે પ્રદેશ 1 માં ગતિ કરવાનું ચાલુ રાખે છે અને અંતે આંતરપૃષ્ઠ પર પહોંચે છે. આ ગતિ દરમિયાન કણનું આંતરપૃષ્ઠ પરનું સ્થાનાંતર કેટલું છે?

(કણનો વેગ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ છે તેમ ધારો અને \(B_2 \gt B_1\))
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(D) \(\frac{\mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_1}\left(1-\frac{\mathrm{B}_1}{\mathrm{~B}_2}\right) \times 2\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
કારણ કે \(\overrightarrow{\mathrm{v}}\) એ \(\overrightarrow{\mathrm{B}}\) ને \(\perp\) છે, તેથી વિદ્યુતભારિત કણ વર્તુળાકાર પથ પર ગતિ કરશે, જેની ત્રિજ્યા નીચે મુજબ અપાય છે:
\(\mathrm{R}=\frac{\mathrm{mv}}{\mathrm{qB}}\)

પ્રારંભિક બિંદુ \(\rightarrow \mathrm{A}\)
અંતિમ બિંદુ \(\rightarrow \mathrm{C}\)
\(\therefore\) ચોખ્ખું સ્થાનાંતર \(=\mathrm{AC}\)
\(\begin{aligned} & \mathrm{AC}=\mathrm{CD}-\mathrm{AD} \\ & \mathrm{AC}=\frac{2 \mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_1}-\frac{2 \mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_2} \\ & \mathrm{AC}=\frac{2 \mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_1}\left[1-\frac{\mathrm{B}_1}{\mathrm{~B}_2}\right]\end{aligned}\)
\(\mathrm{R}=\frac{\mathrm{mv}}{\mathrm{qB}}\)

પ્રારંભિક બિંદુ \(\rightarrow \mathrm{A}\)
અંતિમ બિંદુ \(\rightarrow \mathrm{C}\)
\(\therefore\) ચોખ્ખું સ્થાનાંતર \(=\mathrm{AC}\)
\(\begin{aligned} & \mathrm{AC}=\mathrm{CD}-\mathrm{AD} \\ & \mathrm{AC}=\frac{2 \mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_1}-\frac{2 \mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_2} \\ & \mathrm{AC}=\frac{2 \mathrm{mv}}{\mathrm{qB}_1}\left[1-\frac{\mathrm{B}_1}{\mathrm{~B}_2}\right]\end{aligned}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- આંબાના ઝાડની નીચે \(9 \,km/h\) ની નિયમીત ઝડપથી \(NCC\) ની પરેડ થાય છે, જેમાં ઝાડ ઉપર \(19.6 \,m\) ની ઊંચાઈએ એક વાંદરો બેઠેલો છે. કોઈ ચોકસ ક્ષણે, વાંદરો એક કેરી નીચે નાખે છે. એક \((NCC)\) કેડેટ આ કેરી પકડે છે તો કેરી ને છોડવાના સમયે તેનું ઝાડથી અંતર ....... હશે. ( \(g =9.8 \,m / s ^{2}\) આપેલ છે.)JEE Mains 2022 મધ્યમ
- \(30\, cm\) લંબાઇના એક પોલા નળાકારની (અંદરની ત્રિજ્યા \(10\, cm\) અને બહારની ત્રિજ્યા \(20 \,cm\)) તેના અક્ષની સાપેક્ષે જડત્વની ચાકમાત્રા \(I\) છે. આવું સમાન દ્રવ્યમાન ધરાવતા એક પાતળા નળાકારની તેના અક્ષની સાપેક્ષે જડત્વની ચાકમાત્રા પણ \(I\) છે, તો તેની ત્રિજ્યા ........ \(cm\) હશેJEE Mains 2019 અઘરું
- સૂચી \(- I\) અને સૂચી \(- \,\,II\) મેળવો :
નીચે આપેલા વિકલ્પમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરોList\(-I\) List\(-II\) \((A)\) \(A C\) જનરેટર \((I)\) પરિપથમાં પ્રવાહ વહે છે કે નહી તે ચકાસવા માટેનું ડિટેકટર \((B)\) ગેલ્વેનોમીટર \((II)\) યાંત્રિક ઉર્જાને વિદ્યુતકીય ઉર્જા માં રુપાંતર કરે છે. \((C)\) ટ્રાન્સફોર્મર \((III)\) \(AC\) પરિપથમાં અનુનાદની ઘટના ઉપર કાર્ય કરે છે \((D)\) ધાતુ ડિટેક્ટર (પરખ યંત્ર) \((IV)\) ઉલટસૂલટ વોલ્ટેનને નાના કે મોટા મૂલ્યમાં બદલે છે. JEE Mains 2022 મધ્યમ - \(200\) આંટાવાળી અને \(0.20 \mathrm{~m}^2\) ક્ષેત્રફળ ધરાવતી એક કોઈલને પ્રતિ સેકન્ડ અડધા પરિભ્રમણથી ફેરવવામાં આવે છે અને તેને કોઈલની ભ્રમણ અક્ષને લંબ એવા \(0.01 \mathrm{~T}\) ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે. કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતો મહત્તમ વોલ્ટેજ \(\frac{2 \pi}{\beta}\) વોલ્ટ છે. \(\beta\) નું મૂલ્ય _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક વિદ્યુતપ્રવાહધારિત સોલેનોઇડને ઊભો રાખવામાં આવે છે અને Q વિદ્યુતભારવાળો m દળનો કણ સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. કણ સોલેનોઇડની અક્ષ પર ગતિ કરે છે. જો \(g\) ગુરુત્વાકર્ષણના કારણે ઉદ્ભવતો પ્રવેગ હોય, તો વિદ્યુતભારિત કણનો પ્રવેગ (a) સંતોષશે:JEE Mains 2026 સરળ
- ગોળાના પૃષ્ઠના ક્ષેત્રફળના માપનમાં મળેલી સાપેક્ષ ત્રુટિ \(\alpha \) છે. તો તેના કદના માપનમાં મળતી સાપેક્ષ ત્રુટિ કેટલી હશે?JEE Mains 2018 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક વિદ્યુતચુંબકીય તરંગ \(\frac{\hat{i}+\hat{j}}{\sqrt{2}}\) દિશામાં પ્રવર્તે છે જ્યાં તેનું પોલારાઈજેશન \(\hat{\mathrm{k}}\) દિશામાં છે.તો ચુંબકીયક્ષેત્રનું સાચું સ્વરૂપ નીચે પૈકી કયું હશે?JEE Mains 2020 મધ્યમ
- \(L\) લંબાઇનો એક સીધો સળીયો \(x= a\) થી \(x=L+a\) સુધી લંબાયેલ છે. જો દ્રવ્યમાન પ્રતિ એકમ લંબાઇએ \(A+ Bx^2\) હોય તો \(x=0\) પર બિંદુવત્ત દ્રવ્યમાન \(m\) પર તેનાથી લાગતું ગુરુત્વાકર્ષણ બળ કેટલું હશે?JEE Mains 2019 અઘરું
- ટોય કાર જે \(5\, m/s\)ના અચળ વેગથી દીવાલથી દૂર તરફ ગતિ કરે છે. જે હોર્ન વગાડે છે. કાર જે તરફ ગતિ કરે છે તે તરફ રહેલ અવલોકનકાર \(5\, \) સ્પંદ સાંભળે છે.જો હવામાં ધ્વનિનો વેગ \(340\, m/s\) હોય તો, ટોય કારે કેટલા \(Hz\) ની આવૃતિ વાળો હોર્ન વગાડયો હશે?JEE Mains 2016 મધ્યમ
- \(R\) ત્રિજ્યા અને વર્તુળાકાર આડછેદ ધરાવતા એક લાંબા સીધા તારમાંથી સ્થિત પ્રવાહ \(I\) વહે છે. પ્રવાહ \(I\) એ આ આડછેદ પર નિયમિત રીતે વહેચાયેલો છે. તો આડછેદની અંદર કેન્દ્રથી \(r ( r < R )\) અંતરે નોંધાતા ચુંબકીય ક્ષેત્રનો ફેરફાર ..........હશે.JEE Mains 2022 સરળ
- આકૃતિમાં દર્શાવેલ ac પરિપથ માટે, \(\mathrm{R}=100 \mathrm{k} \Omega\) અને \(\mathrm{C}=100 \mathrm{pF}\) અને \(\mathrm{V}_{\text {in }}\) અને \(\left(V_B-V_A\right)\) વચ્ચેનો કળા તફાવત \(90^{\circ}\) છે. ઇનપુટ સિગ્નલની આવૃત્તિ \(10^x \mathrm{rad} / \mathrm{sec}\) છે, જ્યાં ' x ' = ______.
JEE Mains 2025 અઘરું