JEE Mains · Physics · STD 11 - થર્મોડાયનેમિક્સ
- JEE Mains 2026
- મધ્યમ
- MCQ
નીચેના વિધાનોને ધ્યાનમાં લો:
A. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો શૂન્યમો નિયમ તાપમાનનો ખ્યાલ આપે છે
B. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ આંતરિક ઊર્જાનો ખ્યાલ આપે છે
C. આદર્શ વાયુના સમતાપી પ્રસરણમાં, \(\Delta Q \neq \Delta W\)
D. વિશિષ્ટ અને વ્યાપક ચલોનો ગુણાકાર વ્યાપક હોય છે
E. કોઈપણ વ્યાપક ચલ અને દળનો ગુણોત્તર વ્યાપક ચલ હશે
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી વિધાનોનો સાચો સમૂહ પસંદ કરો:
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) A, B અને D ફક્ત
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
વિધાન A સાચું છે કારણ કે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો શૂન્યમો નિયમ તાપમાન અને ઉષ્મીય સંતુલનને વ્યાખ્યાયિત કરે છે.
વિધાન B સાચું છે કારણ કે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ સમીકરણ \(\Delta Q = \Delta U + \Delta W\) દ્વારા આંતરિક ઊર્જાનો ખ્યાલ રજૂ કરે છે.
વિધાન C ખોટું છે કારણ કે આદર્શ વાયુના સમતાપી પ્રસરણ માટે, આંતરિક ઊર્જામાં થતો ફેરફાર \(\Delta U = 0\) હોય છે. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ અનુસાર, \(\Delta Q = \Delta W\).
વિધાન D સાચું છે કારણ કે જો વિશિષ્ટ ચલ (જે પ્રણાલીના કદથી સ્વતંત્ર છે) ને વ્યાપક ચલ (જે પ્રણાલીના કદના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે) વડે ગુણવામાં આવે, તો ગુણાકાર પ્રણાલીના કદના સીધા પ્રમાણમાં હશે, જે તેને વ્યાપક ચલ બનાવે છે.
વિધાન E ખોટું છે કારણ કે બે વ્યાપક ચલોનો ગુણોત્તર (જેમ કે કોઈપણ વ્યાપક ચલ અને દળ) પ્રણાલીના કદથી સ્વતંત્ર હોય છે, જે તેને વિશિષ્ટ ચલ બનાવે છે.
આથી, ફક્ત વિધાનો A, B અને D સાચા છે.
જવાબ: A, B અને D ફક્ત
વિધાન B સાચું છે કારણ કે ઉષ્માગતિશાસ્ત્રનો પ્રથમ નિયમ સમીકરણ \(\Delta Q = \Delta U + \Delta W\) દ્વારા આંતરિક ઊર્જાનો ખ્યાલ રજૂ કરે છે.
વિધાન C ખોટું છે કારણ કે આદર્શ વાયુના સમતાપી પ્રસરણ માટે, આંતરિક ઊર્જામાં થતો ફેરફાર \(\Delta U = 0\) હોય છે. ઉષ્માગતિશાસ્ત્રના પ્રથમ નિયમ અનુસાર, \(\Delta Q = \Delta W\).
વિધાન D સાચું છે કારણ કે જો વિશિષ્ટ ચલ (જે પ્રણાલીના કદથી સ્વતંત્ર છે) ને વ્યાપક ચલ (જે પ્રણાલીના કદના સીધા પ્રમાણમાં હોય છે) વડે ગુણવામાં આવે, તો ગુણાકાર પ્રણાલીના કદના સીધા પ્રમાણમાં હશે, જે તેને વ્યાપક ચલ બનાવે છે.
વિધાન E ખોટું છે કારણ કે બે વ્યાપક ચલોનો ગુણોત્તર (જેમ કે કોઈપણ વ્યાપક ચલ અને દળ) પ્રણાલીના કદથી સ્વતંત્ર હોય છે, જે તેને વિશિષ્ટ ચલ બનાવે છે.
આથી, ફક્ત વિધાનો A, B અને D સાચા છે.
જવાબ: A, B અને D ફક્ત
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(160\,\Omega\) અવરોધ ધરાવતા એક તારને પીગાળીને તેના એક ચતુર્થાશ લંબાઈનો તાર બનાવવામાં આવે છે. તો નવા તારનો અવરોધ ....... \(\Omega\) થશે.JEE Mains 2023 અઘરું
- એક સમાન રીતે વિદ્યુતભારિત વર્તુળાકાર ગૂંચળાનો વિચાર કરો, જેની ત્રિજ્યા \(\mathrm{a} \sqrt{2}\) છે. કાર્તેઝીયન યામ પદ્ધતિમાં ધન z-અક્ષ પરનું એવું સ્થાન શોધો જ્યાં વિદ્યુતક્ષેત્ર મહત્તમ હોય, જો વલયને xy-સમતલમાં ઉગમબિંદુ પર મૂકેલું ધારી લેવામાં આવે :JEE Mains 2025 સરળ
- દળ ક્રમાંક \(64\) ધરાવતા ન્યુક્લિયસની ત્રિજ્યા \(4.8\) ફર્મી છે. તો \(4\) ફર્મી ત્રિજ્યા ધરાવતા અન્ય ન્યુક્લિયસનો દળ ક્રમાંક \(\frac{1000}{x}\) છે, જ્યાં \(x\) _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- \(m\) દળનો પદાર્થ લાકડાના ઢાળ પર સરકે છે. જેના કારણે તે સમક્ષિતિજ સપાટી પર પાછળ તરફ સરકે છે. ઢાળની સપેકસે બ્લોકનો પ્રવેગ કેટલો થાય? આપેલ : \({m}=8 \,{kg}, {M}=16\, {kg}\) આકૃતિમાં દર્શાવેલ બધી જ સપાટી ઘર્ષણરહિત ધારો.
JEE Mains 2021 અઘરું - અર્ધઆવર્તન પ્રક્રિયાનો ઉપયોગ કરીને ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ \(G\) શોધવાના પરિપથમાં \(V_E\;emf\) ની બેટરી અને \(R\;\Omega \) ના અવરોધનો ઉપયોગ કરતાં ગેલ્વેનોમીટર \(\theta \) જેટલા ખૂણાનું આવર્તન દર્શાવે છે. જો ગેલ્વેનોમીટરનું અર્ધઆવર્તન દર્શાવવા \(S\) જેટલા શંટ અવરોધની જરૂર પડતી હોય તો \(G, R\) અને \(S\) વચ્ચેનો સંબંધ કયા સમીકરણ દ્વારા આપી શકાય?JEE Mains 2016 અઘરું
- આકૃતિમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે એક \(m =1\, kg\) દળનો એક પદાર્થ \(v=6\, m / s\) જેટલા વેગથી એક ઘર્ષણરહિત સપાટી પર ગતિ કરીને એક સળિયા સાથે અથડાયને તેની સાથે જોડાય જાય છે. આ સળિયો \(O\) બિંદુ સાથે જડેલ છે અને અથડામણના કારણે તે \(\theta\) ખૂણો બનાવે છે. જો સળિયાનું દળ \(M =2 \,kg \) અને લંબાઈ \(l=1\, m \) હોય તો \(\theta\) ખૂણાનું મૂલ્ય કેટલું હશે? \((\left.g=10 \,m / s ^{2}\right)\)
JEE Mains 2020 અઘરું
JEE Mains ના વધુ PYQ
- એક \(p-n\) જંકશન ડાયોડ માટે ફોરવર્ડ બાયસ સ્ચિતિમાં \(I-V\) લાક્ષણિક્તા આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. લગાવેલા ફોરવર્ડ બાયસ વોલ્ટેન અનુક્રમે \(2 \,V\) અને \(4 \,V\) ને આનુષાંગિક ગત્યાત્મક અવરોધોનો (dynamic resistance) ગુણોત્તર ......... થશે.
JEE Mains 2022 મધ્યમ - આપેલ પરિપથમાં ત્રણ સમાન ડાયોડનો ઉપયોગ કરવામાં આવેલ છે. દરેક ડાયોડનો ફોરવોર્ડ અવરોધ \(20\,\Omega \) અને રિવર્સ બાયસનો અવરોધ અનંત છે. અવરોધ \(R_1 = R_2 = R_3 = 50\,\Omega\) અને બેટરીનો વૉલ્ટેજ \(6\,V\) છે. તો \(R_3\) માંથી કેટલા \(mA\) નો પ્રવાહ પસાર થશે?
JEE Mains 2013 મધ્યમ - ખરબચડી સપાટીના ટેબલ પર \(5\,kg\) દળનો બ્લોક સ્થિર પડેલો છે. હવે, જો ટેબલની સપાટીની સમાંતર દિશામાં \(30\,N\) નું બળ લગાડવામાં આવે, તો બ્લોક \(10\,s\) સમયના અંતરાલમાં \(50\,m\) જેટલું અંતર કાપે છે. ગતિક ઘર્ષણાંકનું મૂલ્ય કેટલું હશે? (આપેલ \(g =10\,ms ^{-2}\))JEE Mains 2023 મધ્યમ
- રબરના દડાને સમુદ્રના કેટલી ઊંડાઈએ (\(m\) માં) લઈ જતાં તેના કદમાં \(0.5\, \%\) નો ઘટાડો થાય? (રબરનો બલ્ક મોડ્યુલસ \(=9.8 \times 10^{8}\, {Nm}^{-2}\), સમુદ્રના પાણીની ઘનતા \(=10^{3} {kgm}^{-3}\) \(\left.{g}=9.8\, {m} / {s}^{2}\right)\)JEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક પડદાથી નિયત(fix) અંતરે વસ્તુ પડેલ છે એક પાતળા લેન્સ ના બે સ્થાન (\(10\, cm\) અંતરે) માટે વસ્તુનું પડદા પર પ્રતિબિંબ મળે છે. આ લેન્સના બે સ્થાન માટે મળતા પ્રતિબિંબ \(3 : 2\)ના પરિમાણમાં મળે છે. તો વસ્તુ અને પડદા વચ્ચેનું અંતર કેટલા \(cm\) હશે?JEE Mains 2014 અઘરું