JEE Mains · Physics · STD 12 -પ્રત્યાવર્તી પ્રવાહ
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
કોણીય આવૃત્તિ \(\omega\) ધરાવતો એક a.c. ઉદ્ગમ એક અવરોધક \(R\) અને એક કેપેસિટર \(C\) સાથે શ્રેણીમાં જોડેલ છે. પ્રવાહ \(I\) જોવા મળે છે. હવે ઉદ્ગમની આવૃત્તિ બદલીને \(\omega/4\) કરવામાં આવે છે, (વોલ્ટેજ અપરિવર્તિત રાખીને) ત્યારે પ્રવાહ \(I/3\) જોવા મળે છે. આવૃત્તિ \(\omega\) પર અવરોધ અને રિએક્ટન્સનો ગુણોત્તર કેટલો છે?
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(C) \(\sqrt{\dfrac{7}{8}}\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
આવૃત્તિ \(\omega\) પર RC પરિપથમાં પ્રવાહ આના દ્વારા અપાય છે:
\(I = \dfrac{V}{\sqrt{R^2 + X_C^2}}\)
જ્યાં \(X_C = \dfrac{1}{\omega C}\) એ કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ છે.
જ્યારે આવૃત્તિ બદલીને \(\omega/4\) કરવામાં આવે છે, ત્યારે નવું રિએક્ટન્સ \(X_C' = \dfrac{1}{(\omega/4)C} = 4X_C\) થાય છે.
નવો પ્રવાહ \(I/3\) આપેલ છે, તેથી
\(\dfrac{I}{3} = \dfrac{V}{\sqrt{R^2 + (4X_C)^2}}\)
\(I\) માટેનું પદ મુકતા, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{V}{3\sqrt{R^2 + X_C^2}} = \dfrac{V}{\sqrt{R^2 + 16X_C^2}}\)
બંને બાજુ વર્ગ કરતા, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{1}{9(R^2 + X_C^2)} = \dfrac{1}{R^2 + 16X_C^2}\)
\(9R^2 + 9X_C^2 = R^2 + 16X_C^2\)
\(8R^2 = 7X_C^2\)
\(\dfrac{R^2}{X_C^2} = \dfrac{7}{8}\)
\(\dfrac{R}{X_C} = \sqrt{\dfrac{7}{8}}\)
જવાબ: \(\sqrt{\dfrac{7}{8}}\)
\(I = \dfrac{V}{\sqrt{R^2 + X_C^2}}\)
જ્યાં \(X_C = \dfrac{1}{\omega C}\) એ કેપેસિટિવ રિએક્ટન્સ છે.
જ્યારે આવૃત્તિ બદલીને \(\omega/4\) કરવામાં આવે છે, ત્યારે નવું રિએક્ટન્સ \(X_C' = \dfrac{1}{(\omega/4)C} = 4X_C\) થાય છે.
નવો પ્રવાહ \(I/3\) આપેલ છે, તેથી
\(\dfrac{I}{3} = \dfrac{V}{\sqrt{R^2 + (4X_C)^2}}\)
\(I\) માટેનું પદ મુકતા, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{V}{3\sqrt{R^2 + X_C^2}} = \dfrac{V}{\sqrt{R^2 + 16X_C^2}}\)
બંને બાજુ વર્ગ કરતા, આપણને મળે છે:
\(\dfrac{1}{9(R^2 + X_C^2)} = \dfrac{1}{R^2 + 16X_C^2}\)
\(9R^2 + 9X_C^2 = R^2 + 16X_C^2\)
\(8R^2 = 7X_C^2\)
\(\dfrac{R^2}{X_C^2} = \dfrac{7}{8}\)
\(\dfrac{R}{X_C} = \sqrt{\dfrac{7}{8}}\)
જવાબ: \(\sqrt{\dfrac{7}{8}}\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(C\) સંધારકતા અને \(V\) વોલ્ટેજ ધરાવતા સંધારકને \(E\) જેટલી ઊર્જા છે. તેને બીજી \(2 \mathrm{C}\) સંધારકતા અને \(2 \mathrm{~V}\) સ્થિતિમાન ધરાવતા સંધારક સાથે જોડવામાં આવે છે. તો ઉર્જાનો વ્યય \(\frac{x}{3} \times \frac{x}{3} \mathrm{E}\), જ્યાં \(x\) _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- એક કણ \(x\)-અક્ષ પર ગતિ કરે છે અને તેનો સ્થાનાંતર \(x\) સમય \(t\) સાથે સમીકરણ \(\mathrm{x}=\mathrm{c}_0\left(\mathrm{t}^2-2\right)+\mathrm{c}(\mathrm{t}-2)^2\) અનુસાર બદલાય છે, જ્યાં \(c_0\) અને \(c\) યોગ્ય પરિમાણવાળા અચળાંકો છે. તો, નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?JEE Mains 2025 મધ્યમ
- એક સમાંતર પ્લેટ હવા કેપેસિટરની કેપેસિટન્સ \(C\) છે. જ્યારે તેને આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ \(K = 5\) પરાવૈદ્યુત અચળાંક વડે અડધું ભરવામાં આવે છે, ત્યારે કેપેસિટન્સમાં થતો ટકાવારી વધારો _______ છે.
JEE Mains 2026 મધ્યમ - ભૌતિક રાશિઓની એવી જોડ શોધો કે જેના પરિમાણ સમાન હોય.JEE Mains 2022 મધ્યમ
- પ્રોટોન અને \(\alpha\) ની ગતિઉર્જા \(K _{ p }\) અને \(K _{\alpha}\) છે. તે ચુંબકીયક્ષેત્રમાં લંબ દાખલ થતાં ત્રિજ્યાના ગુણોતર \(2: 1 \) છે તો ગતિઉર્જાનો ગુણોતર \(K _{ p }: K _{\alpha}\) શું હશેJEE Mains 2021 મધ્યમ
- એક \(m\) દળનો પદાર્થ પૃથ્વીની સપાટી પરથી પૃથ્વીની ત્રિજ્યા (\(R_e\)) કરતાં બમણી ઊંચાઈએ લઈ જવામાં આવે છે. તો તેની સ્થિતિઊર્જામાં થતો વધારો _______ હશે.
(જ્યાં \(g\) એ પૃથ્વીની સપાટી પર ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ છે)JEE Mains 2026 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- જ્યારે એક વસ્તુને ગોળાકાર અરીસાથી 40 cm દૂર મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે \(\frac{1}{2}\) આવર્ધનવાળું પ્રતિબિંબ રચાય છે. \(\frac{1}{3}\) ના આવર્ધનવાળું પ્રતિબિંબ મેળવવા માટે, વસ્તુને કેટલી ખસેડવી પડશે?JEE Mains 2025 મધ્યમ
- સૂચિ-\(I\) અને સૂચિ-\(II\) મેળવોઃ નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરોઃ
JEE Mains 2024 અઘરું