આત્મ-પ્રેરકત્વ વિશે:
A. ગૂંચળાનું આત્મ-પ્રેરકત્વ તેની ભૂમિતિ પર આધાર રાખે છે.
B. આત્મ-પ્રેરકત્વ માધ્યમની પરમીએબિલિટી પર આધાર રાખતું નથી.
C. આત્મ-પ્રેરિત e.m.f. પરિપથમાં પ્રવાહમાં થતા કોઈપણ ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
D. આત્મ-પ્રેરકત્વ યાંત્રિકીમાં દળ (mass) ના વિદ્યુતચુંબકીય સમરૂપ છે.
E. પ્રવાહ સ્થાપિત કરવા માટે આત્મ-પ્રેરિત e.m.f. વિરુદ્ધ કાર્ય કરવું પડે છે.
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

A. ગૂંચળાનું આત્મ-પ્રેરકત્વ તેની ભૂમિતિ પર આધાર રાખે છે.
આ વિધાન સાચું છે કારણ કે ગૂંચળાનું આત્મ-પ્રેરકત્વ તેના ભૌમિતિક પરિમાણો (આંટાઓની સંખ્યા, આડછેદનું ક્ષેત્રફળ, લંબાઈ વગેરે) નો સમાવેશ કરતા સૂત્રો દ્વારા આપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, સોલેનોઇડ માટે,
\(L=\mu_0 \mu_r \frac{N^2 A}{l}\)
જ્યાં \(N\) આંટાઓની સંખ્યા છે, \(A\) આડછેદનું ક્ષેત્રફળ છે, અને \(l\) લંબાઈ છે.
B. આત્મ-પ્રેરકત્વ માધ્યમની પરમીએબિલિટી પર આધાર રાખતું નથી.
આ વિધાન ખોટું છે. માધ્યમની પરમીએબિલિટી (જે \(\mu=\mu_0 \mu_r\) દ્વારા રજૂ થાય છે) પ્રેરકત્વને સીધી અસર કરે છે, જેમ કે ઉપરોક્ત સૂત્રમાં જોઈ શકાય છે. તેથી, માધ્યમની પરમીએબિલિટીમાં કોઈપણ ફેરફાર પ્રેરકત્વને અસર કરશે.
C. આત્મ-પ્રેરિત e.m.f. પરિપથમાં પ્રવાહમાં થતા કોઈપણ ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
આ વિધાન સાચું છે, અને તે લેન્ઝના નિયમનું સીધું પરિણામ છે. પ્રેરિત વિદ્યુતચાલક બળ (e.m.f.) હંમેશા એવી દિશામાં કાર્ય કરે છે કે તે તેને ઉત્પન્ન કરનાર પ્રવાહના ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
D. આત્મ-પ્રેરકત્વ યાંત્રિકીમાં દળ (mass) ના વિદ્યુતચુંબકીય સમરૂપ (analogue) છે.
આ વિધાન સાચું છે. જેમ દળ વેગમાં થતા ફેરફારોનો પ્રતિકાર કરે છે (જડત્વ), તેમ પ્રેરકત્વ પ્રવાહમાં થતા ફેરફારોનો પ્રતિકાર કરે છે, તેથી જ તેને યાંત્રિક પ્રણાલીઓમાં જડત્વીય દળ સાથે સરખાવવામાં આવે છે.
E. પ્રવાહ સ્થાપિત કરવા માટે આત્મ-પ્રેરિત e.m.f. વિરુદ્ધ કાર્ય કરવું પડે છે.
આ વિધાન સાચું છે કારણ કે, જ્યારે તમે પ્રવાહ બદલવાનો પ્રયાસ કરો છો, ત્યારે તમારે વિરોધ કરતા આત્મ-પ્રેરિત e.m.f. ને દૂર કરવા માટે કાર્ય કરવું પડે છે, જે ઇન્ડક્ટરના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ઊર્જાનો સંગ્રહ કરે છે. ઉપરોક્ત તર્કને આધારે, સાચા વિધાનો \(\mathrm{A}, \mathrm{C}, \mathrm{D}\) અને E છે.
આમ, સાચો જવાબ છે:
વિકલ્પ C
\(\mathrm{A}, \mathrm{C}, \mathrm{D}, \mathrm{E}\) ફક્ત