JEE Mains · Physics · STD 12 - ગતિમાન વિધુતભારો અને ચુંબકત્વ
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- સંખ્યાત્મક
ચલિત ગૂંચળાવાળા ગેલ્વેનોમીટરને \(2\,\Omega\) અવરોધ વડે શન્ટ કરતા, તે \(500\) mA પ્રવાહ માટે પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન આપે છે. જ્યારે તેની સાથે \(470\,\Omega\) નો અવરોધ શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે, ત્યારે તે \(10\) V વિદ્યુત સ્થિતિમાન લાગુ પાડતા પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન આપે છે. ગેલ્વેનોમીટર ગૂંચળાના અવરોધનું મૂલ્ય __________ \(\Omega\) છે.
જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(B) 50
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
ધારો કે, ગેલ્વેનોમીટરનો અવરોધ \(G\) છે અને પૂર્ણ સ્કેલ આવર્તન માટે જરૂરી પ્રવાહ \(I_g\) છે.
જ્યારે ગેલ્વેનોમીટરને \(S = 2\,\Omega\) વડે શન્ટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે \(I = 500\text{ mA} = 0.5\text{ A}\) ની રેન્જવાળા એમીટર તરીકે વર્તે છે. ગેલ્વેનોમીટર અને શન્ટના સમાંતર જોડાણમાં વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે:
\(I_g G = (I - I_g) S\)
\(I_g G = (0.5 - I_g) \times 2\)
\(I_g G + 2 I_g = 1\)
\(I_g = \dfrac{1}{G + 2}\)
જ્યારે \(R = 470\,\Omega\) અવરોધ શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે, ત્યારે તે \(V = 10\text{ V}\) ની રેન્જવાળા વોલ્ટમીટર તરીકે વર્તે છે. કુલ વોલ્ટેજ એ વોલ્ટેજ ડ્રોપ્સનો સરવાળો છે:
\(V = I_g (G + R)\)
\(10 = I_g (G + 470)\)
\(I_g = \dfrac{10}{G + 470}\)
\(I_g\) માટેના બે સમીકરણોને સરખાવતા:
\(\dfrac{1}{G + 2} = \dfrac{10}{G + 470}\)
\(G + 470 = 10(G + 2)\)
\(G + 470 = 10G + 20\)
\(9G = 450\)
\(G = 50\,\Omega\)
જવાબ: \(50\)
જ્યારે ગેલ્વેનોમીટરને \(S = 2\,\Omega\) વડે શન્ટ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે \(I = 500\text{ mA} = 0.5\text{ A}\) ની રેન્જવાળા એમીટર તરીકે વર્તે છે. ગેલ્વેનોમીટર અને શન્ટના સમાંતર જોડાણમાં વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત સમાન હોય છે:
\(I_g G = (I - I_g) S\)
\(I_g G = (0.5 - I_g) \times 2\)
\(I_g G + 2 I_g = 1\)
\(I_g = \dfrac{1}{G + 2}\)
જ્યારે \(R = 470\,\Omega\) અવરોધ શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે, ત્યારે તે \(V = 10\text{ V}\) ની રેન્જવાળા વોલ્ટમીટર તરીકે વર્તે છે. કુલ વોલ્ટેજ એ વોલ્ટેજ ડ્રોપ્સનો સરવાળો છે:
\(V = I_g (G + R)\)
\(10 = I_g (G + 470)\)
\(I_g = \dfrac{10}{G + 470}\)
\(I_g\) માટેના બે સમીકરણોને સરખાવતા:
\(\dfrac{1}{G + 2} = \dfrac{10}{G + 470}\)
\(G + 470 = 10(G + 2)\)
\(G + 470 = 10G + 20\)
\(9G = 450\)
\(G = 50\,\Omega\)
જવાબ: \(50\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- અવમંદિત દોલનો માટે કોણીય આવૃતિ \(\omega = \sqrt {\left( {\frac{k}{m} - \frac{{{r^2}}}{{4{m^2}}}} \right)}\) મુજબ આપવામાં આવે છે જ્યાં \(k\) બળ અચળાંક, \(m\) દોલનોનું દળ અને \(r\) અવમંદિત અચળાંક છે. જો \(\frac{{{r^2}}}{{mk}}\) નો ગુણોત્તર \(8\%\) મળતો હોય તો, અવમંદિત દોલનોની સરખામણીમાં દોલનોના આવર્તકાળમાં કેટલો ફેરફાર થાય?JEE Mains 2014 મધ્યમ
- \(\sqrt{3}\,cm\) જાડાઈ ધરાવતી અને \(\sqrt{2}\) જેટલો વક્રીભવનાંક ધરાવતી કાચની પ્લેટ ઉપર એક પ્રકાશ કિરણ, હવામાંથી આપાત થાય છે. આપાત કોણ એ કાચ-હવા સ્તર માટેના ક્રાંતિકોણ જેટલો છે. આ તક્તિમાંથી કિરણ પસાર થાય ત્યારે કિરણ માટે લેટરલ સ્થાનાંતર \(..........\times 10^{-2}\,cm\) હશે. (Sin \(15^{\circ}=0.26\) આપેલ છે.)JEE Mains 2023 મધ્યમ
- બે મોટરકાર એકબીજા તરફ \(7.2\, km/hr\) ની ઝડપથી ગતિ કરે છે. તેઓ જ્યારે એકબીજાને જોઈને બંને \(676\,Hz\) આવૃત્તિવાળું હોર્ન વગાડે છે. બંને ડ્રાઈવરોને સંભળાતા સ્પંદની આવૃત્તિ ...... \(Hz\) છે. \([\) ધ્વનિની હવામાં વેગ \(340\, m/s\) છે.\(]\)JEE Mains 2021 સરળ
- એક મીટરબ્રિજના પ્રયોગમાં \(S\) સામાન્ય અવરોધ અને \(R\) તારનો અવરોધ છે.તેના માટે બેલેન્સિંગ લંબાઈ \(l=25 \;\mathrm{cm} \) મળે છે.જો \(R\) તે જ દ્રવ્યના અને અડધી લંબાઈ અને અડધા વ્યાસવાળા તાર વડે બદલવામાં આવે તો બેલેન્સિંગ લંબાઈ \(l'\)(\(cm\) માં) કેટલી થાય?
JEE Mains 2020 અઘરું - વાયુના અણુઆો માટે સરેરાશ વર્ગિત વર્ગમૂળ \((rms)\) વેગ હોય છે.JEE Mains 2023 સરળ
- નીચે બે વિધાનો આપેલા છે : પ્રથમને કથન \(A\) અને બીજાને કારણ \(R\) વડે દર્શાવવામાં આવેલ છે. કથન \(A\) : દબાણ \((P)\) અને સમય \((t)\) ના ગુણાકારને શ્યાનતા ગુણાંકનું જ પરિમાણ હોય છે. કારણ \(R\) : શ્યાનતા ગુણાંક = બળ \(/\) વેગ પ્રચલન પ્રશ્ન : નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉત્તર પસંદ કરો.JEE Mains 2022 મધ્યમ
JEE Mains ના વધુ PYQ
- બે અલગ અલગ \(\frac{2}{3} R\) અને \(\frac{1}{3} R\) ત્રિજ્યા ધરાવતા \(S_{1}\) અને \(S_{2}\) વાહક ગોળા પર અનુક્રમે \(12\, \mu C\) અને \(-3\, \mu C\) જેટલો વિજભાર છે અને બંને એકબીજાથી ખૂબ જ લાંબા અંતરે છે. તેને હવે એક વાહક તારથી જોડેલા છે. તેના પછી લાંબા સમયે \(S_{1}\) અને \(S_{2}\) પરનો વિજભાર કેટલો હશે?JEE Mains 2020 અઘરું
- એક વિદ્યુત ક્ષેત્ર, \(\overrightarrow{\mathrm{E}}=\frac{2 \hat{\mathrm{i}}+6 \hat{\mathrm{j}}+8 \hat{\mathrm{k}}}{\sqrt{6}}\) એ \(4 \mathrm{~m}^2\) ક્ષેત્રફળની સપાટીમાંથી પસાર થાય છે, જે એકમ સદિશ \(\hat{\mathrm{n}}=\left(\frac{2 \hat{\mathrm{i}}+\hat{\mathrm{j}}+\hat{\mathrm{k}}}{\sqrt{6}}\right)\) ધરાવે છે. તે સપાટી માટે વિદ્યુત પ્રવાહ _______ \(\mathrm{Vm}\) છે.JEE Mains 2024 અઘરું