JEE Mains · Physics · STD 11 - ગતિના નિયમો
- JEE Mains 2026
- અઘરું
- MCQ
ત્રણ દળ \(m_1 = 4\) kg, \(m_2 = 4\) kg અને \(m_3 = 6\) kg ને નીચેની આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ એક સ્થિર, લીસી, ઘર્ષણ રહિત ગરગડી પરથી લટકાવેલા છે. \(T_1/T_2\) નું મૂલ્ય ____ છે.
( \(g = 10\) m/s\(^2\) લો)

જવાબ ચકાસવા માટે એક વિકલ્પ પસંદ કરો.
જવાબ અને ઉકેલ
સાચો જવાબ
(A) \(5/3\)
પગલાવાર ઉકેલ
વિગતવાર સમજૂતી
ધારો કે તંત્રનો પ્રવેગ \(a\) છે. જમણી બાજુનું કુલ દળ \(m_2 + m_3 = 4 + 6 = 10\) kg છે, અને ડાબી બાજુનું દળ \(m_1 = 4\) kg છે. કારણ કે \(10\) kg \(> 4\) kg છે, જમણી બાજુ નીચે તરફ પ્રવેગિત થાય છે અને ડાબી બાજુ ઉપર તરફ પ્રવેગિત થાય છે.
તંત્રનો સામાન્ય પ્રવેગ \(a\) આના દ્વારા અપાય છે:
\(a = \dfrac{(m_2 + m_3) - m_1}{m_1 + m_2 + m_3} g\)
\(a = \dfrac{10 - 4}{4 + 4 + 6} g = \dfrac{6}{14} g = \dfrac{3}{7} g\)
દળ \(m_1\) માટે, ગતિનું સમીકરણ છે:
\(T_1 - m_1 g = m_1 a\)
\(T_1 = m_1(g + a) = 4 \left(g + \dfrac{3}{7}g\right) = 4 \left(\dfrac{10}{7}g\right) = \dfrac{40}{7}g\)
દળ \(m_3\) માટે, ગતિનું સમીકરણ છે:
\(m_3 g - T_2 = m_3 a\)
\(T_2 = m_3(g - a) = 6 \left(g - \dfrac{3}{7}g\right) = 6 \left(\dfrac{4}{7}g\right) = \dfrac{24}{7}g\)
તાણનો ગુણોત્તર છે:
\(\dfrac{T_1}{T_2} = \dfrac{\dfrac{40}{7}g}{\dfrac{24}{7}g} = \dfrac{40}{24} = \dfrac{5}{3}\)
જવાબ: \(5/3\)
તંત્રનો સામાન્ય પ્રવેગ \(a\) આના દ્વારા અપાય છે:
\(a = \dfrac{(m_2 + m_3) - m_1}{m_1 + m_2 + m_3} g\)
\(a = \dfrac{10 - 4}{4 + 4 + 6} g = \dfrac{6}{14} g = \dfrac{3}{7} g\)
દળ \(m_1\) માટે, ગતિનું સમીકરણ છે:
\(T_1 - m_1 g = m_1 a\)
\(T_1 = m_1(g + a) = 4 \left(g + \dfrac{3}{7}g\right) = 4 \left(\dfrac{10}{7}g\right) = \dfrac{40}{7}g\)
દળ \(m_3\) માટે, ગતિનું સમીકરણ છે:
\(m_3 g - T_2 = m_3 a\)
\(T_2 = m_3(g - a) = 6 \left(g - \dfrac{3}{7}g\right) = 6 \left(\dfrac{4}{7}g\right) = \dfrac{24}{7}g\)
તાણનો ગુણોત્તર છે:
\(\dfrac{T_1}{T_2} = \dfrac{\dfrac{40}{7}g}{\dfrac{24}{7}g} = \dfrac{40}{24} = \dfrac{5}{3}\)
જવાબ: \(5/3\)
Physics ના વધુ પ્રશ્નો
- \(m\) દળનો એક ઇલેક્ટ્રોન \(\vec{E} = -2E_0\hat{i}\) (\(E_0 =\) અચળાંક \(> 0\)) વિદ્યુતક્ષેત્રમાં પ્રારંભિક વેગ \(\vec{V} = v_0\hat{i}\) (\(v_0 =\) અચળાંક \(> 0\)) સાથે ગતિ કરી રહ્યો છે. જો \(\lambda_0 = \dfrac{h}{4mv_0}\) હોય, તો સમય \(t\) પર તેની દ-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ __________ છે.
(\(e =\) ઇલેક્ટ્રોનનો વિદ્યુતભાર)JEE Mains 2026 અઘરું - \(1.5\,V\) ના બે કોષોને \(10\,\Omega\) ના અવરોધની સમાંતર શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે. એક આદર્શ વોલ્ટમીટરને \(10\, \Omega\) અવરોધની આસપાસ જોડતાં \(1.5\,V\) નોંધે છે. દરેક કોષનો આંતરિક અવરોધ ........ \(\Omega\) છે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- આપેલ પરિપથમાં \(5 \,{V}\) ના ઝેનર ડાયોડને શ્રેણી અવરોધ સાથે જોડીને \(50 \,V\) ના પાવર સપ્લાય સાથે જોડેલ છે. જો મહત્તમ ઝેનર પ્રવાહ \(90\, {mA}\) હોય તો શ્રેણી અવરોધનું લઘુતમ મૂલ્ય (\(\Omega \) માં) કેટલું હોવું જોઈએ?
JEE Mains 2021 અઘરું - એક \(6\,\Omega\) અવરોધ ધરાવતા ગૂંચળા સાથે કળ (સ્થિર) દ્વારા \(12\,V\) ની બેટરી જોડતા પરિપથમાં અચળ પ્રવાહ મળે છે. કળને \(1\,ms\) બાદ ખોલી દેવામાં આવે તો ગૂંચળાના બે છેડા વચ્ચે \(20\,V\; emf\) પ્રેરિત થાય છે. તો ગૂંચળાનું, પ્રેરકત્વ (ઈન્ડકટન્સ) ............. \(mH\) છે.JEE Mains 2023 મધ્યમ
- દરેક \(80 \mathrm{~cm}\) ની એવી ત્રણ બ્લેડ (પાંખીયા) ધરાવતો એક સીર્લીંગ ફેન (પંખો) \(1200 \mathrm{rpm}\) ના કોણીય વેગથી ભ્રમણ કરે છે. આ વિસ્તારમાં પૃથ્વીનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર \(0.5 \mathrm{G}\) જેટલું છે અને ડીપ-કોણ \(30^{\circ}\) છે. પાંખીયાના છેડા વચ્ચે પ્રેરિત \(\mathrm{emf}\) \(N \pi \times 10^{-5} \mathrm{~V}\) મળે છે. \(N\) નું મૂલ્ય _______ છે.JEE Mains 2024 અઘરું
- સૂચિ \(-I\) સૂચિ \(-II\) ને મેળવો. નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો ઉતર પસંદ કરો.
JEE Mains 2023 મધ્યમ
