NEET · Chemistry · STD 11 - 6.2. Equilibrium - II (icon Equilibrium)
સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના દ્રાવણ વિરુદ્ધ ઓક્ઝેલિક એસિડના પ્રમાણિત દ્રાવણના અનુમાપન માટે સૂચક તરીકે ફિનોલ્ફથેલીનનો ઉપયોગ થાય છે. આ અનુમાપન દરમિયાન તુલ્યતા બિંદુની નજીક આલ્કલાઇન pH પર જોવા મળતો રંગમાં ફેરફાર શોધો :
- A ગુલાબી લાલમાંથી પીળો
- B પીળામાંથી ગુલાબી લાલ
- C ગુલાબીમાંથી રંગવિહીન
- D રંગવિહીનમાંથી ગુલાબી
Answer & Solution
Correct Answer
(D) રંગવિહીનમાંથી ગુલાબી
Step-by-step Solution
Detailed explanation
(D) ઓક્ઝેલિક ઍસિડના પ્રમાણિત દ્રાવણનો ઉપયોગ કરીને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડના પ્રમાણભૂતકરણમાં, ઓક્ઝેલિક ઍસિડ (એક પ્રાથમિક પ્રમાણભૂત પદાર્થ) શંકુ આકારના ફ્લાસ્કમાં લેવામાં આવે છે અને સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડને બ્યુરેટમાં લેવામાં આવે છે.
ફીનોલ્ફ્થાલિનનો ઉપયોગ સૂચક તરીકે થાય છે, જે એસિડિક માધ્યમમાં રંગવિહીન હોય છે અને આલ્કલાઇન માધ્યમમાં ગુલાબી હોય છે.
શરૂઆતમાં, શંકુ આકારના ફ્લાસ્કમાંનું દ્રાવણ ઓક્ઝેલિક ઍસિડ ધરાવે છે, તેથી તે રંગવિહીન રહે છે.
જેમ જેમ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ ઉમેરવામાં આવે છે, દ્રાવણનો pH વધે છે. તુલ્યબિંદુએ, બનતો ક્ષાર સોડિયમ ઓક્ઝેલેટ છે, જે નિર્બળ ઍસિડ અને પ્રબળ બેઇઝનો ક્ષાર છે. તે આલ્કલાઇન દ્રાવણ આપવા માટે ઋણાયનીય જળવિભાજન અનુભવે છે.
આ આલ્કલાઇન pH પર (8.2 થી 10.0 ની રેન્જમાં), ફીનોલ્ફ્થાલિન સૂચક તેનો રંગ ગુલાબીમાં બદલે છે.
આમ, તુલ્યબિંદુએ અવલોકિત રંગ પરિવર્તન રંગવિહીનથી ગુલાબી છે.
ફીનોલ્ફ્થાલિનનો ઉપયોગ સૂચક તરીકે થાય છે, જે એસિડિક માધ્યમમાં રંગવિહીન હોય છે અને આલ્કલાઇન માધ્યમમાં ગુલાબી હોય છે.
શરૂઆતમાં, શંકુ આકારના ફ્લાસ્કમાંનું દ્રાવણ ઓક્ઝેલિક ઍસિડ ધરાવે છે, તેથી તે રંગવિહીન રહે છે.
જેમ જેમ સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ ઉમેરવામાં આવે છે, દ્રાવણનો pH વધે છે. તુલ્યબિંદુએ, બનતો ક્ષાર સોડિયમ ઓક્ઝેલેટ છે, જે નિર્બળ ઍસિડ અને પ્રબળ બેઇઝનો ક્ષાર છે. તે આલ્કલાઇન દ્રાવણ આપવા માટે ઋણાયનીય જળવિભાજન અનુભવે છે.
આ આલ્કલાઇન pH પર (8.2 થી 10.0 ની રેન્જમાં), ફીનોલ્ફ્થાલિન સૂચક તેનો રંગ ગુલાબીમાં બદલે છે.
આમ, તુલ્યબિંદુએ અવલોકિત રંગ પરિવર્તન રંગવિહીનથી ગુલાબી છે.
See the Complete Solution
Get step-by-step explanations for this and 2.5 Lakh+ more JEE, NEET & CET questions.
- Unlock all solutions
- Practice the full chapter
- Track accuracy across PYQs
4.8 rated on Google Play · 14,000+ reviews
More questions from Chemistry
- જો મંદ દ્રાવણની મોલાલિટી બે ગણી કરવામાં આવે, તો મોલલ અવનયની અચળાંક \((K_f)\) નું મૂલ્ય ...... થશે.NEET 2017 Easy
- પ્રક્રિયા \(X_2O_{4(l)} \to 2XO_{2(g)}\) માટે \(300\,K\) તાપમાને \(\Delta U = 2.1\ kcal, \, \Delta S = 20\, k\,cal\, K^{-1}\) હોય, તો \(\Delta G\) ............. \(\mathrm{kcal}\) થશે.NEET 2014 Hard
- નીચે આપેલા આલ્કોહોલ પૈકી કયો એક જે સાંદ્ર \(HCl\) અને નિર્જળ \(ZnCl_2\) સાથે સૌથી ઝડપથી પ્રક્રિયા કરે છે તે ?NEET 2017 Medium
- નીચે આપેલામાંથી \(\mathrm{PCl}_{5}\) ને સંબંધિત ખોટુ વિધાન ઓળખો.NEET 2019 Hard
- નીચેના સંયોજનમાં કેટલા \((i)\) \(sp ^{2}\) સંકૃત કાર્બન પમાણુઓ અને \((ii)\) \(\pi\) બંધ હાજર છે ?
NEET 2020 Medium - નીચેનું પ્રવાહી-બાષ્પ સંતુલન ધ્યાનમાં લો. પ્રવાહી \(\rightleftharpoons \) બાષ્પ નીચના પૈકી કયો સંબંધ સાચો છે?NEET 2016 Hard
More PYQs from NEET
- સૂચિ\(-I\) સાથે સૂચિ\(-II\) ને જોડો :
નીચે પૈકી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:સૂચિ\(-I\) સૂચિ\(-II\) \(A\). ઓક્સિડેટીવ ડીકાર્બોક્સીલેશન \(I\). સીટ્રેટ સીંથેેઝ \(B\). ગ્લાયકોલીસીસ \(II\).પાયરૂવેટ ડિહાયડ્રોજીનેઝ \(C\). ઓક્સિડેટીવ ફોસ્ફો-રાયલેશન III. ઈલેક્ટ્રોન પરિવહન તંત્ર \(D\). ટ્રાઈકાર્બોક્સીલીક એસિડ ચક્ર \(IV\). \(EMP\) પરિપથ NEET 2023 Medium - નીચેના આશયો (aspects) ને અનુવર્તી ધાતુ સાથે જોડો.
સાયો વિકલ્પ પસંદ કરો.આશય (aspect) ધાતુ \((a)\) ધાતુ કે જે મહતમ સંખ્યાની ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવે છે. \((i)\) સ્કેન્ડિયમ \((b)\) ધાતુ કે જે \(3d\) સમૂહમાં મૂકેલ હોવા છતા સંક્રાંતિ તત્વ ગણાતુ નથી. \((ii)\) કોપર \((c)\) ધાતુ કે જે વિવિધ ઓક્સિડેશન અવસ્થાઓ દર્શાવતી નથી. \((iii)\) મેંગેનીઝ \((d)\) ધાતુ કે જે જલીય દ્રાવણમાં તેની \(+1\) ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં વિષમીકરણ પામે છે. \((iv)\) ઝિંક NEET 2020 Medium - R.H. Whittaker (1969) દ્વારા પ્રસ્તાવિત પંચસૃષ્ટિ વર્ગીકરણ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલા મુખ્ય માપદંડોમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે:
A. કોષરચના
B. સુકાય આયોજન
C. કશાની હાજરી
D. પ્રજનન
E. જાતિવિકાસીય સંબંધો
નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:NEET 2026 Easy - કોષકેન્દ્રિકાને અનુલક્ષીને નીચે પૈકી કયું સાચું છે ?NEET 2018 Easy
- \(119\) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા એક તત્વનું \(IUPAC\) નામ આપો.NEET 2022 Easy
- ખોટી રીતે જોડાયેલ જોડ જણાવો. અણુ અણુનો આકાર અથવા ભૂમિતીNEET 2020 Medium